رفتن به محتوای اصلی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

سورهٔ حشر، آیهٔ ۷

مَّآ أَفَآءَ ٱللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡقُرَىٰ فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِ كَيۡ لَا يَكُونَ دُولَةَۢ بَيۡنَ ٱلۡأَغۡنِيَآءِ مِنكُمۡۚ وَمَآ ءَاتَىٰكُمُ ٱلرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَىٰكُمۡ عَنۡهُ فَٱنتَهُواْۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۖ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ٧

آنچه را خداوند از اهل این آبادیها به رسولش بازگرداند، از آن خدا و رسول و خویشاوندان او، و یتیمان و مستمندان و در راه ماندگان است، تا (این اموال عظیم) در میان ثروتمندان شما دست به دست نگردد! آنچه را رسول خدا برای شما آورده بگیرید (و اجرا کنید)، و از آنچه نهی کرده خودداری نمایید؛ و از (مخالفت) خدا بپرهیزید که خداوند کیفرش شدید است!

ترجمه: آیت‌الله مکارم شیرازی (Tanzil.net)

شاهدها (۴ پاراگراف)

درخصوص مسئله‌ی اقتصاد، آقایان بحثهای خوبی کردید. «کَی لا یَکُون دَولَة بَینَ الأغنیاء مِنکُم»[14] یک معیار مهمّی است. مسئله‌ی عدالت، بسیار مهم است. یکی از ارکان اصلی این الگو باید حتماً مسئله‌ی عدالت باشد. اصلاً عدالت معیار حقّ و باطل حکومتها است. یعنی در اسلام اگر چنانچه شاخص عدالت وجود نداشت، حقّانیّت و مشروعیّت زیر سؤال است.
در احکام مالی، یک جا میفرماید: وَ یُؤثِرونَ عَلیٰ اَنفُسِهِم وَ لَو کانَ بِهِم خَصاصَة،[8] که یک امر شخصی [است]، و یک جای دیگر میفرماید: کَی لا یَکونَ دولَةً بَینَ الاَغنِیاءِ مِنکُم،[9] [یعنی] تقسیم درست ثروت که مسئله‌ی صد درصد اجتماعی [است]؛ یا میفرماید که «لِیَقومَ النّاسُ بِالقِسط»؛[10] اصلاً انبیا و اولیا و همه آمده‌اند برای اقامه‌ی قسط، برای اقامه‌ی عدل. یک جا میفرماید: وَلا تُؤتُوا السُّفَهـاءَ اَموالَکـُمُ الَّتی جَعَـلَ اللهُ لَکُـم قِیٰما،[11] یک جا میفرماید: خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ …
اصل‌الاصول اسلام، اصل توحید است. توحید یعنی طاغوت‌ها بروند کنار؛ آن‌کسانی‌که از خدا الهام نمی‌گیرند، بر مردم سوار نشوند. این اصل در زمان پیغمبر اکرم عملی شد. و مسلمان‌ها پیغمبر را به‌عنوان بنده و پیام‌آور خدا می‌شناسند، تا امروز هم همین‌طور است: «اَشهَدُ اَنَّ مُحَمَّداً عَبدُهُ وَ رَسولُهُ» هرچه پیغمبر می‌گفت، [می‌گرفتند]، «ما آتاکُمُ الرَّسولُ فَخُذوهُ»[2] آنچه که پیغمبر می‌گوید ازطرف خدا می‌گوید، «وَ ما یَنطِقُ عَنِ الهَویٰ * اِن هُوَ اِلّا وَحیٌ یوحیٰ»[3] حکومتش هم حکومت الهی است؛ اما بعد از پیغمبر این‌طور نشد دیگر. شما ببینید در تاریخ اسلام چه شد و چه کسانی بر گردۀ امت اسلامی سوار شدند! پس اصل‌الاصول اسلام یعنی توحید از بین رفت، طاغوت‌ها روی کار آمدند.
… قبول می‌کردند و به‌عنوان سنت، آن را مورد عمل قرار می‌دادند. اگر در شناخت افراد یک مطلبی از پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل می‌شد که فلانی چنین است، اهل دوزخ است، یا اهل بهشت است، یا آدم خوبی است، یا آدم بدی است، مردم بی‌قیدوشرط تسلیم بودند و قبول می‌کردند. این وضعیت ـ که البته وضعیت درستی هم بود، نادرست نبود، باید از پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌وآله قبول کرد، «ما آتاکُمُ الرَّسولُ فَخُذوهُ وَ ما نَهاکُم عَنهُ فَانتَهوا»[5] ـ نتیجه‌اش این شد که عده‌ای که از گفتار و اعمال و کردار پیغمبر مطالبی را نقل می‌کنند، بشوند سررشته‌دار فکر و فرهنگ و عقیده و عمل مردم مسلمان. و بالطبع یک‌چنین وضعی به‌وجود آمد؛ ..برای خاطر اینکه مردم نگاه می‌کنند، ببینند این سررشته‌دارانِ فکر چه می‌گویند، از پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌وآله چه نقل می‌کنند، چه فتوا می‌دهند؛ منتظرند آن را بشنوند و عمل کنند.