… میکنند. یعنی چه توکل میکنند؟ یعنی دست را روی دست میگذارند، میگویند خدا خودش درست کند؟ نه، معنای توکل این نیست. آنکسیکه دست روی دست میگذارد درمقابل تکلیفها و تعهدها و مسئولیتها، بهجای اینکه نیروی خود را مسئول بداند، معجزۀ خدایی را مسئول فرض میکند؛ اینچنین آدمی باید بداند که قرآن این عمل را رد کرده است، بهصورت مشت محکمی بر دهان بنیاسرائیل که به موسی گفتند: ﴿فَاذهَب اَنتَ وَ رَبُّكَ فَقاتِلا اِنّا هاهُنا قاعِدونَ﴾[13] تو و پروردگارت بروید، مشغول جنگ بشوید، با دشمن بستیزید، ما اینجا نشستیم ـ به تعبیر بنده کنار دیوار، زیر سایه ـ وقتی فتح کردید، ما را هم خبر کنید تا بیاییم. این را قرآن نفی میکند. این روش، روشِ بنیاسرائیلِ مطرودِ ملعونِ دور از جادۀ انسانیتِ محروم از لذائذ دین و ایمان است، برای آنهاست، شایستۀ مُسلِم نیست. پس توکل بهاینمعنا نیست. این حرفی که در بین مردم رایج شده ـ دارم میگویم تا همه بشنوند و همه بفهمند ـ …آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
سورهٔ مائده، آیهٔ ۲۴
قَالُواْ يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّا لَن نَّدۡخُلَهَآ أَبَدٗا مَّا دَامُواْ فِيهَا فَٱذۡهَبۡ أَنتَ وَرَبُّكَ فَقَٰتِلَآ إِنَّا هَٰهُنَا قَٰعِدُونَ ٢٤
(بنی اسرائیل) گفتند: «ای موسی! تا آنها در آنجا هستند، ما هرگز وارد نخواهیم شد! تو و پروردگارت بروید و (با آنان) بجنگید، ما همینجا نشستهایم»!
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
