رفتن به محتوای اصلی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

سورهٔ حجرات، آیهٔ ۱۰

إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ إِخۡوَةٞ فَأَصۡلِحُواْ بَيۡنَ أَخَوَيۡكُمۡۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ ١٠

مؤمنان برادر یکدیگرند؛ پس دو برادر خود را صلح و آشتی دهید و تقوای الهی پیشه کنید، باشد که مشمول رحمت او شوید!

ترجمه: آیت‌الله مکارم شیرازی (Tanzil.net)

شاهدها (۲۸ پاراگراف)

… را از بیخ و بن ان شاء الله به خواست خدا درآوریم و این میسور نیست، میسر نیست مگر اینکه این نهضت را به همین طور که تا اینجا آمده است حفظ کنید؛ این وحدت کلمه را حفظ کنید. از اختلافات دست بردارید؛ احتراز کنیم از اختلاف. ما همه برادر هستیم، همه ملت با هم برادرند. به گفته خدا مومنین برادر هستند؛[1] برادر باید مصالح برادر را حفظ کند، دوستی داشته باشد با برادرش. ما همه از یک آب و خاک و از یک ملت هستیم. زن و مرد ما- همه- از ملت واحد و زیر بیرق اسلام هستیم. این نهضت را، که بانوان هم سهم بزرگی در آن داشتند، باید حفظ کرد. هم بانوان حفظ کنند، هم شماها حفظ کنید. از برکت این نهضت پیروزی تا اینجا آمد؛ و من امیدوارم از برکت …
… این نهضت. یعنی شاید در طول تاریخ یک همچو نهضتی تحقق نداشته است؛ این یک امر نمونه‌ای بود؛ و یک چیزی نیست که بشود تکرار بشود؛ دوباره از سر گیرد؛ کسی بتواند یک همچو نهضتی را ایجاد بکند، باید آن وقت ما تن در بدهیم به اسارت تا آخر، نسلهای بعد هم همین طور تا آخر. بنا بر این، عقل و دین و وجدان انسان اقتضا می‌کند همان طور که اسلام فرموده است که همه برادرید: إِنَّمَا المومِنونَ إِخوَهٌ[3] برادرند همه، همان طور که اسلام دستور داده که شماها برادرید با هم، باید به برادری رفتار کنید. یعنی اگر دو تا برادر را یک کسی به آنها حمله بکند، دوتایی با هم آن را دفع و نابود می‌کنند. الآن ما مورد حمله این قشر ضعیفی که از اینها مانده است هستیم. حمله‌شان یک حمله سیاسی است که بریزند نگذارند ما مجتمع باشیم؛ همه‌مان را متفرق از هم بکنند. ماها باید بیدار …
خدای تبارک و تعالی می‌فرماید که المُومنونَ إِخوَهٌ[3] برادرند اینها. باید به برادری رفتار کرد. چطور شما برادر خودتان را دلتان نمی‌آید که اذیت کنید، باید همین طور با هم رفتار کنید. با دیگران، با دیگران همین طور رفتار کنید. نفوس خودتان را تربیت کنید، تهذیب کنید. این دنیا پایان دارد برای همه ما؛ من زودتر و شما بعد؛ پایان دارد؛ …
… سلام الله علیه- هستند و مسْلم هستند؛ اسلام را به معنای واقعیش ادراک کردند؛ و مملکت ما، از مجلسش تا مجلس خبرگانش تا ارتشش تا بازارش تا پایگاه پهلوانهای ما، همه‌اش اسلامی باشد. اگر همه اسلامی باشند، خوفی از چیزی نیست. مسْلم که نمی‌تواند به مسْلم دیگر ضرر بزند. مسْلم برادر مسْلم است: إِنَّمَا الْمُوْمِنُونَ إِخْوَهٌ[1] قرآن کریم، عقدِ اخوّت بین مسلمانها انداخته است، برادر که به برادر ضرر نمی‌زند. اینها خوفشان این است که مبادا اسلام تحقق پیدا بکند که مبادا منافعشان از دستشان برود! و الّا ملت ما اسلام را می‌خواهند، از باب اینکه از اسلام ضرر نمی‌بینند، اسلام به منافع آنهاست. با تحقق اسلام همه قشرها در رفاه زندگی می‌کنند؛ و برای آخرتشان هم تهیه می‌بینند.
مشکل دوم که باز از مشکلهای اساسی است برای دولتها و ملتهای اسلام؛ مشکلی است که بین خود دولتهاست. در عین حالی که اسلام دعوت کرده است بر اتحاد، و قرآن کریم مسلمین و مومنین را اخْوَه[2] می‌داند، در عین حال می‌بینیم که بین دولتهای اسلامی بعضی با بعض اختلافات هست. چرا باید دو تا حکومت- که هر دو اسلامی هستند، و هر دو مال یک پدیده که پدیده اسلامی است، متعلق به یک حقیقت هستند، قرآنِ آنها یکی است، پیغمبرِ آنها یکی است- چرا نباید دعوت اسلام را قبول کنند؟ آن هم، آن دعوتی که به نفع خود آنهاست. اگر این دعوت قبول بشود و دولتهای …
شما پزشکید، خداوند حفظتان کند، شما مثل یک پدری نسبت به مریضها باید باشید که علاقه‌مند به این باشید که این خوب بشود. همان طور که اگر خدای نخواسته فرزندتان مریض بشود، چطور علاقه‌مند و از روی محبت این کار را می‌کنید. اینها هم برادر شما هستند. خواهر شما هستند. خداوند عقد اخوت بین همه مومنین انداخته: المومِنونَ اخوَهٌ[5] برادر شما هست مریض شده. اینجا خواهر شماست مریض شده. این را باید با کمال‌ رافت، محبت، انجام بدهید. پرستارها این طوری. آنکه می‌خواهد اداره کند فرض کنید این بیمارستان را، آن هم باید با علاقه که می‌خواهد یک خانه خودش را اداره کند، به علاقه این کار را بکند. هر کسی باید آن کار که به او …
… و خودشان را آسیب ناپذیر معرفی کردند، اینها حقیقت نداشته است. دیدند ملتها که ملت ما بزرگتر آسیب را به بزرگتر رژیم وارد کرد و الآن هم مشغول است که آسیبها را پشت سر آسیب‌ها وارد کند و آن بت بزرگی که برای دنیا درست کرده بودند،[1] ملت ما شکست آن را و می‌شکند. آرزوی بزرگ ما این است که ملتهای دیگر هم با ما متصل بشوند و همان طور که اسلام دستور داده است که مومنین اخوه هستند،[2] همان مسائل در پیش روی ملتها باشد. البته من از دولتها باید بگویم مایوسم. لکن ملتها این طور نیستند. ملت مصر یک حکم دارد و آقای سادات[3] هم یک‌ حکم. و همین طور سایر ملتها نسبت به دولتها. کمی از دولتها هست که امیدی به آنها هست و الّا اکثراً امید بر آنها نیست. و ما آرزوی بزرگمان این است که ملتها …
دانشجویان عزیز که پیشروان انقلاب و ان شاء الله کسانی هستند که مقدرات کشور ما بعد از این در دست آنها است، دانشجویان عزیزی که در این انقلاب همدوش همه برادران در راه اسلام قدم برداشته‌اند، خوش آمدند. عزیزان من، پیش من رهبری مطرح نیست؛ «برادری» مطرح است. خدای تبارک و تعالی در قرآن کریم ما را برادر خوانده است: إِنَّمَا المُسلِمُونَ إِخوَهٌ[1]. در اسلام «رهبری» مطرح نیست. اصلًا بزرگان اسلام ما هم در عین حالی که رهبرهای معنوی بودند، مع ذلک پیششان مطرح نبوده است این معانی. من خدمتگزار شما باشم بهتر است تا اسم رهبری. و من امیدوارم این چند روزی که در پیش شما هستم در خدمت شما باشم. و امیدوارم که ما همه …
… مختلف کنند. یک وقت هم غائله آذربایجان را به کار می‌آورند که آنجا هم فریاد می‌زنند که «جمهوری آذربایجان» یعنی جمهوری آذربایجان، جمهوری جدا از جمهوری اسلام. یعنی به حسب فهم آنها آذربایجان جدا از اسلام. این هم توطئه است برای اینکه برادرها را از هم جدا کنند. اسلام، قرآن، عقد اخوت بین ما انداخته است: «الْمُومِنُونَ اخْوَه»[1] مومنون، همه، نه ترک و نه فارس و نه عرب و نه عجم و نه هیچ جا، همه مومنین برادرند. این قرآن است. اینها که می‌خواهند این برادرها را از هم جدا کنند در هر جا با یک نغمه‌ای وارد می‌شوند، و اذهان صاف جوانها را، اذهان صاف اشخاصی که در روستاها هستند، اینها را تبلیغ می‌کنند، و بر ضد برادرهای خودشان آنها را تجهیز می‌کنند. این دست آنهایی است که تمام …
… بین می‌رود. همه این گرفتاریهایی که برای بشر است از بین می‌رود. برادر می‌شوند همه. همان طوری که در قرآن کریم همه را برادر خوانده است. مومنها برادرند. از این آیه استفاده این معنا می‌شود که چنانچه دو نفر به اخوت ایمانیشان عمل نکنند، برادر نباشند، مومن نیستند. «الْمُومِنُونَ اخْوَه»[3] اینکه برادر هستند. این مومنها برادرند. همان طوری که یک برادر برای برادر خودش خیر می‌خواهد، مومن این است.اگر یک وقت ما دیدیم که کسی برای برادرهای خودش خیر نخواست، نزاع راه‌ انداخت، هیاهو راه انداخت، این به طرف خودش بکشد، او به طرف خودش بکشد، این از ایمان معلوم می‌شود که حظ صحیح …
… که محتاج به این بود که همه احزاب آن مجتمع باشند برای پیشرفت مملکت، همه احزاب درست شد، و همه با هم مخالف. مع الاسف در این ممالک ما که تعلیماتش باید تعلیمات الهی باشد، باید ببینند چه گفتند تا ما اطاعت بکنیم. خلاف تعلیمات اسلامی مجتمعات مختلف درست می‌کنند. قرآن می‌فرماید که: انَّمَا الْمُومِنُونَ اخْوَهٌ[2] و غیر از برادری پیش مومنین چیزی نیست. منحصر برادرند نه غیر برادر. هیچی نیستند الّا برادری. این هیچ نیست الّا برادری. برای این است که اگر ما هیچ جهتی را ملاحظه نکنیم الّا برادری خودمان را، انسجام پیدا می‌کنیم. همه مومنین را قرآن می‌خواهد که با هم برادر باشند و غیر از این هم نباشد در کار. اگر همه …
… می‌خواهند ایجاد تفرقه کنند، از خود برانید. توطئه‌هایی که از شرق و غرب در ایران دارد نُضْج[2] می‌گیرد، نگذارید که نضج بگیرد. اهالی آذربایجان نگذارند اختلاف در میان ملت حاصل بشود، اختلاف در بین خودشان حاصل بشود. اسلام بین همه افراد مسلمین را عقد اخوت بسته است. مومنین را برادر خوانده است[3]. شما برادرها پشتیبان هم باشید.
… است، باید مسلمین آغاز پیروزی خود بدانند. دیگر دنیا طوری نیست که ابرقدرتها هر چه بخواهند بکنند. مستضعفین باید قیام کنند. مستضعفین همه بلاد، همه ممالک باید حق خودشان را با مشت محکم بگیرند. منتظر نباشند که آنها حق آنها را بدهند. مستکبرین نخواهند حق کسی را داد. باید مسلمین همان طوری که قرآن شریف شما را برادر خوانده است،[1] برادر باشید و در مصیبت و شادی هم شریک باشید. خداوند همه شما را تایید کند. و امید است که پرچم اسلام بر فراز همه ممالک افراشته شود و مسلمین تحت پرچم «لا اله الا الله» به مصالح خودشان برسند.
… که در این نهضت با آن جوش و با آن خروش و با آن فداکاری شرکت کردید، در این بین راه، یک کسی نباشید که نارفاقتی بکنید و بین راه رها کنید. این قافله راه افتاده است و دارد طرف خدا می‌رود، همه با هم باشید در این راه. وقتی همه با هم شدید در این راه، خداوند با شماست. تفرقه نکنید، با هم برادرید، همه إِنّمَا الْمُومِنُونَ إِخْوَه[5] برادرند. باز این یک محکی است که ما ببینیم که به دیگران به چشم برادری نگاه می‌کنیم، و برادروار با هم هستیم یا نه، خدای نخواسته یک خصومتی تو کار هست، و یک گرفتاریهایی هست. مومن آن است که با مومن دیگر برادر باشد. این عقد برادری را خدا در اصل برای شما ایجاد کرده. برادرها، …
… را بگیرند. آن وقت دیگر ترس نکنید. حل است مساله. اما وقتی یک ملتی، دو طایفه، ده طایفه، صد طایفه می‌شوند و هر کدام به خلاف دیگری هستند، و حکومتها هم این جور حکومتها هستند، دیگر توقّع نداشته باشید که با این طرز فکر و با این طرز حکومت، بتوانید غلبه بکنید. باید تعلیمات اسلام را گرفت و همان طوری که اسلام دستور داده است که مومنین، همه مومنین در همه جا برادر هستند[5] و امر کرده است به اینکه اعتصام به حبل الله بکنید و متفرق از هم نشوید[6] و دستور داده است به اینکه تنازع با هم نکنید و الّا فَشَل می‌شوید،[7] مسلمین وقتی می‌توانند از گیر ابرقدرتها و از گیر حکومتهای فاسد خودشان خلاص بشوند که این امر خدا را اجابت کنند. این دعوت الهی است. از صدر اسلام تا آخر، این دعوت را اجابت کنند. اگر دعوت را اجابت نکنند و هی بخواهند بگویند که آقا بیایید بکنید این کار را، تا این دعوت اجابت نشود، کاری از ما نمی‌آید. کار وقتی از ما ساخته است که اسلامی فکر کنیم و به قرآن و اسلام گرایش پیدا …
اسلام، احکام اخلاقی‌اش هم سیاسی است. همین حکمی که در قرآن هست که‌ مومنین برادر هستند،[1] این یک حکم اخلاقی است، یک حکم اجتماعی است، یک حکم سیاسی است. اگر مومنین، طوایف مختلفه‌ای که در اسلام هستند و همه هم مومن به خدا و پیغمبر اسلام هستند، اینها با هم برادر باشند، همان طوری که برادر با برادر نظر محبت دارد، همه قشرها با هم نظر محبت داشته باشند، این علاوه بر اینکه یک اخلاق بزرگ اسلامی است و نتایج بزرگ اخلاقی …
… را به تمام ممالک دنیا تحمیل کنند، آنها همین تفرقه‌ای که بین برادرهای شیعه ما و سنی ما فرضاً اتفاق بیفتد در ایران، آنها بهره‌برداری می‌کنند و همین طور اگر بین برادرهای ایرانی ما و برادرهایی که در پاکستان هستند یک اختلافی واقع بشود، بهره‌برداری می‌کنند آنها. ما باید بیدار باشیم و بدانیم که این حکم الهی که فرموده است: انَّمَا المومِنُونَ اخوه،[2] برادر هستند اینها و هیچ حیثیتی جز برادری با هم ندارند و مکلفند که‌ مثل برادر با هم رفتار کنند. این یک حکم سیاسی است که اگر ملتهای مسلم، که تقریباً یک میلیارد جمعیت هستند، اینها برادر با هم باشند و به برادری با هم رفتار کنند، هیچ آسیبی بر اینها واقع نمی‌شود و هیچ یک از ابرقدرتها قدرت اینکه تجاوز به آنها بکنند ندارند. برادرها، باید متوجه این معنا باشند.
… و بر ضد اسلام و ضد مسلمانها و ضد ملت اسلام اقدام بخواهید بکنید، این اسلام، اسلام پیغمبر اکرم نیست، اسلامی که قرآن به او نازل شده است و برای او آمده است، [نیست‌]. پیغمبر اسلامی که قرآن را آورده است و قرآن و سنت او اساس اسلام است، اساس او بر اخوت و برادری است. مومن باید برادر مومن باشد، این حکمی است که در قرآن است؛[1] یعنی، آنچه را که شما برای برادرتان از خیر و صلاح می‌خواهید، برای تمام ملتتان باید بخواهید. همه مومنها در همه اقطار عالم برادر هستند. همان طوری که اگر یک خطری برای برادر یک کسی پیش بیاید او نمی‌نشیند تماشا کند و خطر واقع بشود بر برادرش، اگر در یک گوشه دنیا یک خطری برای یک برادری پیش بیاید، برادر ایمانی پیش بیاید، نباید یک برادر دیگری که در آن طرف …
خدای تبارک و تعالی در قرآن کریم شما را به عنوان برادری شناخته است.[5] اگر چنانچه‌ خدای نخواسته، اختلافات سر هواهای نفسانیه در کار باشد، به قوّت ایمانی از بین می‌رود، و آن کسی که اختلاف ایجاد می‌کند از فرقه اسلام خارج می‌شود به حسب واقع، و لو در صورت هم بین مسلمین باشد.
… زیر سلطه خود بیاورند و مخازن آنها را به غصب ببرند و اموال آنها را به چپاول ببرند از سالهایی طولانی دنبال نقشه‌هایی بودند، که از نقشه‌های بزرگ آنها مسئله ملتگرایی است. اسلام آمده است تا تمام ملل دنیا را، عرب را، عجم را، تُرک را، فارس را همه را با هم متحد کند. و یک امت بزرگ به نام امت اسلام در دنیا برقرار کند تا کسانی که می‌خواهند سلطه بر این دولتهای اسلامی و مراکز اسلام پیدا بکنند، نتوانند به واسطه اجتماع بزرگی که مسلمین از هر طایفه [دارند] نقشه قدرتهای بزرگ و وابستگان آنها در کشورهای اسلامی این است که این قشرهای مُسْلم را که خدای تبارک و تعالی بین آنها اخوَّت ایجاد کرده است، و مومنون را به نام اخوَّت یاد فرموده است[1] از هم جدا کنند، و به اسم ملت ترک، ملت کرد، ملت عرب، ملت فارس از هم جدا کنند بلکه با هم دشمن کنند. و این درست بر خلاف مسیر اسلام است و مسیر قرآن کریم. تمام مسلمین با هم برادرند و برابرند، و هیچ یک از آنها از دیگری جدا نیستند، و همه آنها زیر پرچم اسلام و زیر پرچم توحید باید باشند. اینهایی که با اسم ملیت و گروهگرایی و ملی گرایی بین مسلمین تفرقه می‌اندازند، …
… پیش شما، راجع به سُنّیها پیش دیگران چیزی گفتند، بدانید این همان نقشه کنفرانس است؛ یعنی همان مطلبی است که بعضی از این سران بسیار فاسد، بعضی از دولتها، آنهایند که این نقشه را دارند انجام می‌دهند. بیدار باشید و این نقشه را، این نقشه شیطانی را خنثی‌ کنید. شماها همه با هم برادر هستید و قرآن کریم بین مسلمین عقد اخوَّت خوانده است، مومنین همه با هم برادر هستند.[4] برادر نباید گوش کند به حرف کسانی که بین او با برادر خودش می‌خواهد تفرقه بیندازد. بدانید که چنانچه یک همچو تفرقه‌ای خدای نخواسته باشد، این به سود نه شیعه تمام می‌شود و نه سُنّی، بلکه به سود کفار تمام می‌شود، آنهایی که اسلام را می‌خواهند زیر پا بگذارند به سود آنها تمام می‌شود. خداوند- ان شاء الله- همه قشرهای ملت ما را- ان شاء الله- تعالی به …
آن روز مبارک است بر ما که سلطه جهانخواران بر ملت مظلوم ما و بر سایر ملتهای مستضعف شکسته شود؛ و تمام ملتها سرنوشت خودشان را به دست خودشان بگیرند؛ و دولتها بیدار بشوند و ببینند که با داشتن آن همه ابزار و آن همه انسان و قوای انسانی و آن همه اراضی وسیع و ذخایر زیرزمینی، برای اینکه ما توجه نکردیم به دستورات اسلام که بین همه مسلمانها عقد اخوت بسته است[1] و همه را دعوت به اعتصام به حبل الله[2] و پیروی از خط اسلام می‌فرماید نکردیم.
… دارد. اسلام از شما وحدت می‌خواهد، اسلام از شما اتحاد می‌خواهد. اعتصام به حبل الله می‌خواهد. چرا با هم اعتصام به حبل الله نمی‌کنید و هر کس به یک شاخه، یا شرق یا غرب متوجه شده است؟ بیایید و دست از این کارها بردارید و همه با هم متحد شوید و همه با هم برادر شوید. همان طور که خدای تبارک و تعالی فرموده است که مومنین برادر هستند[2]، برادر با هم باشید و دست رد به سینه مخالفان اسلام بزنید و مطمئن باشید که اگر با هم متحد بشوید پیروز هستید و هیچ قوه شرقی و غربی نمی‌تواند به شما حکومت کند. من از خدای تبارک و تعالی وحدت کلمه مسلمین، آشنا شدن سران مسلمین به احکام اسلام، آشنا شدن به مصالح مسلمین را خواستارم و توفیق همه را از خدای تبارک و تعالی امیدوارم و توفیق شما برادران که در نهضت سوادآموزی هستید از خدای تبارک و تعالی خواستارم.
… رنگ، رنگ سفید است، آن رنگ، رنگ سیاه است، آن زرد است، تمام این مسائل، مسائل تفرقه افکن از این قدرتهای بزرگ و شیطانهای بزرگ است که بین ملتها و بین افراد انسانها می‌خواهند تفرقه بیندازند و ما از آن طرف می‌بینیم که اسلام تکیه کرده است بر اخوت با تعبیرهای مختلف. انَّمَا المُومِنُونَ اخْوَه[2] از آن استفاده می‌شود که کانّه مومنین هیچ شانی ندارند الّا برادری، همه چیزشان در برادری خلاصه می‌شود. در مقابل این کلمه و سایر کلماتی که در قرآن کریم هست، آنها؛ ابرقدرتها دیده‌اند که اگر این کلمه و امثال این کلمه تحقق پیدا بکند آنها دیگر نمی‌توانند در این کشورها دخالت کنند.
… است و این تحول عظیمی که در ایران پیدا شده است که همه برادرها در کنار هم می‌نشینند و همه با هم‌ متحد هستند و بحمد الله هم ارتش و قوای مسلحه ایران قوی و قدرتمند است و هم ملت ایران صبور و قوی و قدرتمند. اینها نیست الّا اینکه به یک آیه از آیات قرآن عمل کردند؛ انَّمَا الْمُومِنُونَ اخْوَه. این آیه را همه ملاحظه کنید. همه اعتصام به «حبل الله» بکنید.[4] همه برادر باشید تا در بهشت هم- اخوان بر آن سرُوری که هستید در مقابل هم- برادر باشید. اگر اینجا برادری نباشد در آنجا هم بهشتی معلوم نیست باشد برای شما. من از خدای تبارک و تعالی مسالت می‌کنم که همه …
این برادری یکی از اموری است که در قرآن کریم، همه ما را برادر خواندند؛[6] مسلمانها را، مومنین را. و برادرها باید با حسن نیت و برادری مجتمع باشند و بحمد الله تعالی، هستند. ما باید این نعمت الهی، که خدا این را نعمت حساب کرده- این نعمت، بزرگترین نعمت است- این نعمت الهی را ما باید حفظش کنیم. مادامی که این نعمت الهی را ما حفظ کردیم، در امان هستیم از همه …
یکی از اموری که در اخلاق توجه به آن مهم است اینکه مسائل تکرار شود و این تکرار و تذکر، هم در خود انسان و هم در دیگران تاثیر می‌کند. از این جهت، من بعضی از مسائل را تذکر می‌دهم. شما می‌دانید آن چیزی که این نهضت و این انقلاب را به ثمر رساند ایمان بود و مومنین، همان طور که قرآن شریف فرموده است، برادر یکدیگر بوده و فرقی بین آنها نیست.[1] هوای نفس انسان می‌خواهد هر چه بشود، بگوید من کرده‌ام، و این آثار خودخواهی است و اختلافاتی هم که مشاهده می‌شود، از ضعف ایمان است.
… بر آنها محول است و سایر قشرهای ملت مکلف‌اند به اینکه اسلام را حفظ کنند، مکلف‌اند به اینکه جمهوری اسلامی را حفظ کنند؛ و این تکلیف، تکلیفی است که از بزرگترین تکالیفی است که اسلام دارد و آن حاصل نمی‌شود الّا با تفاهم، الّا با اینکه همه ملت با هم برادر باشند. مومنون اخْوَه هستند.[11] اگر این اخوت ایمانی در سرتاسر کشور ما محفوظ بماند و هر کسی برای خودش توجه به خود نداشته باشد، توجه به مقصد داشته باشد و خودش را برای مقصدش بخواهد، هیچ کس نمی‌تواند به این کشور تعدی کند. و اگر خدای نخواسته، در بین آقایان، در بین مردم، در بین دولتیان، در بین مجلسیان، در بین اقشار ملت، کارگرها، کارفرماها و کشاورزان، همه اگر چنانچه این اخوت ایمانی سست بشود، آن روز است که رخنه می‌کنند در بین شما شیاطین و شما را به جان هم می‌ریزند و استفاده‌اش را …