حق چیست؟ حق آن چیزی است که بنای خلقت بر آن است. «ما خلقناهما الّا بالحقّ[5] .» حق، مبنای آفرینش الهی است؛ یعنی همان چیزی که باید باشد و همان چیزی که همه مجاهدتهای مجاهدانِ عظیمِ تاریخ و عالم، برای رسیدن به آن است. حق، موضوع بسیار مهمّی است. همان چیزی که اگر شناخته و تبعیّت شود و تحقّق پیدا کند، هیچ نادرستی، نامطلوبی و ناسزاواری در عالم نخواهد بود. به هر اندازه که …آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
سورهٔ دخان، آیهٔ ۳۹
مَا خَلَقۡنَٰهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٣٩
ما آن دو را جز بحق نیافریدیم؛ ولی بیشتر آنان نمیدانند!
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
شاهدها (۴ پاراگراف)
… - آنطور که در ذهنم هست - : «خَلَقَ السَّمواتِ والاَرْضْ بِالْحَقّ.[6] » و باز در دو آیه دیگر: «خَلَقَ اللَّه السَّمواتِ والاَرضْ بِالحَقّ»[7] و «ما خلق اللَّه و السموات و الارض و ما بینهما الّا بالحق»[8] که یکی در سوره «عنکبوت» و دیگری در سوره «روم» است. آیه شریفه «و ما خَلَقنا السَّمواتِ والاَرضْ و ما بَینَهُما لاعِبین»[9] هم هست که متعاقب آن در آیه بعد میفرماید: «ما خَلَقناهُما اِلّا بِالحقّ.»[10]… بر آن اساس به وجود آورد، و بزرگترین خاصیّت یا یکى از بزرگترین خاصیّتهای این نظام، مقابلهى با استکبار و تفرعن قدرتهاى مستکبر عالم است. نظام اسلامى در مقابل زورگویى هیچ قدرتى یک لحظه کوتاه نخواهد آمد و ما میدانیم عدل و حق، جریان اصلى و طبیعى عالم وجود است؛ ما خَلَقنٰهُما اِلّا بِالحَقّ؛[10] خداى متعال آسمان و زمین را بر قاعدهى حق بنا نهاده است. حرکت موجودات عالم، حرکت همهى اجزای عالم و سلّولهاى موجود زنده و همهى مولکولهاى اشیاء و اجسام در این عالم، رشدشان در جهت حق است. رشد غیر حق، رشدی باطل است، رشدی سرطانى است، محکوم به فنا است. رشد طبیعت عالم به سمت حق است؛ بنابراین هر حرکتى که بر اساس …… قرآن تکرار شده؛ خیلی چیز عجیبی است - یک معنای عمیقِ وسیعی دارد؛ که حالا آنچه به طور خلاصه و مجمل در دو کلمه شاید بشود یک معنای سطحی از آن داد، به معنای دستگاه نظاممند و هدفدار است. خدای متعال در آیات متعددی از قرآن میگوید: همهی عالم وجود بر حق آفریده شده؛ «ما خلقناهما الّا بالحقّ»،[9] «خلق اللّه السّماوات و الأرض بالحقّ»؛[10] یعنی این دستگاه عالم وجود و دستگاه آفرینش - از جمله وجود طبیعی انسان، منهای مسئلهی اختیار و اراده در انسان - یک دستگاهِ ساخته و پرداخته و به هم پیوندزدهی متصل به یکدیگر و دارای نظام و دارای هدف است. بعد عین همین مسئله را دربارهی تشریع بیان میکند. در مورد تکوین، به برخی از آیات اشاره کردم. در مورد تشریع میفرماید: «نزّل الکتاب بالحقّ»،[11] «ارسلناک بالحقّ بشیرا و نذیرا»،[12] «لقد جائت رسل ربّنا بالحقّ».[13] این حق، همان حق است؛ آن در عالم تکوین است، این …