… تحمیق[2] از طرف قدرتمندان زوروزَردار بوده است؛ یعنى کسانى پول دنیا را جمع کردند، لذّت دنیا را براى خودشان جمع کردند، قدرت را در قبضهى خودشان نگه داشتند و علاوهى بر همهى اینها، براى اینکه بتوانند کارشان را در بین آحاد بشر پیش ببرند، ملّتها را فریب دادند. مثلاً شما ببینید که کسى مثل فرعون، آن مرد ظالم، زورگو، هتّاک، نسبت به چهرهى نورانى موسىبنعمران ــ پیغمبر بزرگوار الهى و سفیر آسمان بر روى زمین ــ میگوید که «اِنّیِ اَخافُ اَن یُبَدِّلَ دینَکُم اَو اَن یُظهِرَ فِی الاَرضِ الفَساد»؛[3] یعنى میگوید موسىٰ فسادانگیز است؛ موسىٰ مردم را گمراه میکند! این درد بزرگ بشر تا امروز بوده است. وقتى که رادیو و تلویزیون ساخته شد و از شرق و غرب دنیا آدمها با هم ارتباط پیدا کردند، یک عدّهاى سادهلوح شاید خیال کردند که روزگار تحمیق انسانها دیگر تمام شد امّا افسوس! افسوس که همان قدرتى که در …آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
سورهٔ غافر، آیهٔ ۲۶
وَقَالَ فِرۡعَوۡنُ ذَرُونِيٓ أَقۡتُلۡ مُوسَىٰ وَلۡيَدۡعُ رَبَّهُۥٓۖ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يُبَدِّلَ دِينَكُمۡ أَوۡ أَن يُظۡهِرَ فِي ٱلۡأَرۡضِ ٱلۡفَسَادَ ٢٦
و فرعون گفت: «بگذارید موسی را بکشم، و او پروردگارش را بخواند (تا نجاتش دهد)! زیرا من میترسم که آیین شما را دگرگون سازد، و یا در این سرزمین فساد بر پا کند!»
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
شاهدها (۳ پاراگراف)
… معمول و مرسوم که همیشه مستبدین عالم و قدرتمندان ظالم و جائر بهکار میبردهاند، این بوده که سعی میکردهاند دشمنان جدی و حادّ خود را که متکی به تودۀ مردم بودهاند، در میان مردم بدنام و بیآبرو کنند؛ این یک شیوۀ معمولی است، از روزگار قدیم هم این شیوه بوده. شما در قرآن که نگاه میکنید، میبینید که وقتی فرعون با مَلَ[4] و اطرافیان خود حرف میزند، موسی علیهالسلام را یک آدم فسادانگیز معرفی میکند: «اِنّی اَخافُ اَن یُبَدِّلَ دینَکُم اَو اَن یُظهِرَ فِی الاَرضِ الفَسادَ»[5] فرعون به مردم میگوید: من میترسم این موسای انقلابی که وارد اجتماع شما شده، دین شما را تغییر و تبدیل بدهد و فساد را در میان شما رایج کند. آدمهای سادهلوح وقتیکه این حرف را از فرعون بشنوند، با خودشان میگویند فرعون چقدر علاقهمند به دینداری مردم است و چقدر علاقهمند است که در میان مردم فسادی بهوجود نیاید و از ترس اینکه مبادا دین مردم عوض بشود و فسادی پدید بیاید، میخواهد موسی و هارون و …… الهام میگیرند. ﴿يوحي بَعضُهُم اِلىٰ بَعٍ﴾ بعضی از این دشمنها به بعضی دیگر الهام و آموزش میدهند، ﴿زُخرُفَ القَولِ﴾ با سخنان زیبا و آراسته و خوشظاهر، با سخنان خوشظاهر. بنده این سخنان خوشظاهر را در یک فصلی از فصلهای مربوط به نبوت در آینده عرض خواهم کرد. اینقدر خوشظاهر، فرعون میگوید که ﴿ذَروني اَقتُل موسىٰ﴾[31]، بگذارید بکشم من این موسی را، خب چرا؟ چرا بکشی؟ ﴿اِنّي اَخافُ اَن يُبَدِّلَ دينَكُم﴾، میگوید میترسم موسی دین شما را خراب کند. این حرف فرعون است. فرعون میترسد که موسی بیاید دین مردم را خراب کند. یکچنین سخنان خوشظاهری، ﴿زُخرُفَ القَولِ﴾ سخنان خوشظاهر، ﴿غُروراً﴾ از روی ایجاد غرور و جهالت، مردمان را و یکدیگر را مغرور میکنند.