رفتن به محتوای اصلی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

سورهٔ نساء، آیهٔ ۹۸

إِلَّا ٱلۡمُسۡتَضۡعَفِينَ مِنَ ٱلرِّجَالِ وَٱلنِّسَآءِ وَٱلۡوِلۡدَٰنِ لَا يَسۡتَطِيعُونَ حِيلَةٗ وَلَا يَهۡتَدُونَ سَبِيلٗا ٩٨

مگر آن دسته از مردان و زنان و کودکانی که براستی تحت فشار قرار گرفته‌اند (و حقیقتاً مستضعفند)؛ نه چاره‌ای دارند، و نه راهی (برای نجات از آن محیط آلوده) می‌یابند.

ترجمه: آیت‌الله مکارم شیرازی (Tanzil.net)

شاهدها (۲ پاراگراف)

چه‌کار کنند؟ چه‌کار کنند؟ اینجا آیۀ قرآن جواب می‌دهد. آیۀ قرآن به این چه‌کار کنند، جواب می‌دهد، می‌فرماید: ﴿اِنَّ الَّذينَ تَوَفّاهُمُ المَلائِكَةُ ظالِمي اَنفُسِهِم﴾[15] آن‌کسانی‌که فرشتگان، جان آنان را قبض می‌کنند، در‌حالی‌که این بیچاره‌ها بر خویشتن ستم می‌کرده‌اند؛ آن مردمی که بر جان خود، بر آیندۀ خود، بر همه‌چیز خود ستم کردند و حالا دارند می‌میرند، فرشته‌های خدا، مأمورین پروردگار دارند اینها را قبض روح می‌کنند، ﴿قالوا﴾ فرشتگان به اینها می‌گویند، ﴿فيمَ كُنتُم﴾ در چه وضعی بودید؟ کجا بودید؟ آدم چنین خیال می‌کند که فرشتۀ آسمان وقتی می‌بیند این آدم این‌قدر وضعش خراب است؛ مثل آن آدمی که آمده، آن طبیبی، یا آن جراحی که آمده مثلاً یک بیماری را جراحی کند، می‌بیند خیلی اوضاعش خراب است، خیلی وضع این بیمار تأسف‌آور و یأس‌آور است، می‌گوید: مگر تو کجا زندگی …
البته یک استثنا دارد، همه نمی‌توانند هجرت کنند، همه نمی‌توانند خودشان را از آن بند نظام جاهلی نجات بدهند؛ یک عده‌ای ناتوانند، یک عده‌ای پیرند، یک عده‌ای کودکند، یک عده‌ای زنانی هستند که امکان این کار برایشان نیست. لذا این‌ها مستثنی می‌شوند، ﴿اِلَّا المُستَضعَفينَ﴾ مگر آن ضعیفان و ناتوانان، ﴿مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الوِلدانِ﴾ مرد، زن، فرزندان که، ﴿لا يَسۡتَطيعونَ حيلَةً﴾ که چاره‌ای ندارند، کاری از آنها بر نمی‌آید، ﴿وَ لا يَهتَدونَ سَبيلاً﴾ راهی پیدا نمی‌کنند به‌سوی منطقۀ نور، به‌سوی منطقۀ اسلام و عبودیت خدا راهی پیدا نمی‌کنند، نمی‌توانند کاری بکنند، ﴿فَاُولٰٓئِكَ﴾ پس اینهایی که کاری نمی‌توانند بکنند، ﴿عَسَى اللهُ اَن يَعفُوَ عَنهُم﴾ امید است که خدا از آنان عفو کند. ببینید، عین عبارت قرآن است؛ امید است که خدایِ متعال از آنان عفو کند، این‌جور است تکلیف. ﴿وَ كانَ اللهُ عَفُوًّا غَفوراً﴾ و خدا عفو‌کننده و دارای مغفرت است.