رفتن به محتوای اصلی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

سورهٔ نساء، آیهٔ ۱۰۰

۞ وَمَن يُهَاجِرۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ يَجِدۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُرَٰغَمٗا كَثِيرٗا وَسَعَةٗۚ وَمَن يَخۡرُجۡ مِنۢ بَيۡتِهِۦ مُهَاجِرًا إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ يُدۡرِكۡهُ ٱلۡمَوۡتُ فَقَدۡ وَقَعَ أَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورٗا رَّحِيمٗا ١٠٠

کسی که در راه خدا هجرت کند، جاهای امنِ فراوان و گسترده‌ای در زمین می‌یابد. و هر کس بعنوان مهاجرت به سوی خدا و پیامبر او، از خانه خود بیرون رود، سپس مرگش فرا رسد، پاداش او بر خداست؛ و خداوند، آمرزنده و مهربان است.

ترجمه: آیت‌الله مکارم شیرازی (Tanzil.net)

شاهدها (۷ پاراگراف)

۴. جان‌باختگان این حادثه ان‌شاءالله مشمول این کلام نورانی قرآنند که: وَ مَن یَخرُج مِن بَیتِه‌ مُهاجِراً اِلَی اللهِ وَ رَسولِه‌ ثُمَّ یُدرِکهُ المَوتُ فَقَد وَقَعَ اَجرُه‌ُ عَلَی الله؛[2] این برای بازماندگان، تسلّای بزرگی است. آنان پس از طواف و سعی و پس از ساعات پُربرکت عرفات و مشعر و در حال انجام مناسک حج به دیدار معبود شتافته‌اند و ان‌شاءالله مورد لطف و رحمت ویژه‌ی احدیّتند.
یک امتیاز این است که اینها داوطلبانه به استقبال شهادت رفتند؛ یک وقت انسان در خانه‌ی خودش نشسته، دشمن به او حمله میکند، موشک میخورد، شهید میشود؛ او هم شهید است امّا فرق میکند با کسی که از خانه بیرون می‌آید «وَ مَن یَخرُج مِن بَیتِهِ مُهاجِراً إِلَی الله»[1] و هجرت میکند؛ این یک هجرت باارزش است؛ از خانه‌ی خودشان، از راحت خودشان، از میان زن و فرزند و پدر و مادر، خودشان را بیرون میکشند و به سراغ جهاد فی‌سبیل‌الله میروند. این یک امتیاز بزرگ است. البتّه در جنگ تحمیلی هم از این قبیل زیاد داشتیم، لکن این معنا در مورد شهدای عزیزی که …
وَمَن یُهاجِر فی سَبیلِ اللهِ یَجِد فِی الاَرضِ مُراغَمًا كَثیرًا وَسَعَةً وَمَن یَخرُج مِن بَیتِهِ مُهاجِرًا اِلَى اللهِ وَرَسولِهِ ثُمَّ یُدرِكهُ المَوتُ فَقَد وَقَعَ اَجرُهُ عَلَى اللهِ وَ كانَ اللهُ غَفورًا رَحیمًا سورۀ مبارکه نساء
چه‌کار کنند؟ چه‌کار کنند؟ اینجا آیۀ قرآن جواب می‌دهد. آیۀ قرآن به این چه‌کار کنند، جواب می‌دهد، می‌فرماید: ﴿اِنَّ الَّذينَ تَوَفّاهُمُ المَلائِكَةُ ظالِمي اَنفُسِهِم﴾[15] آن‌کسانی‌که فرشتگان، جان آنان را قبض می‌کنند، در‌حالی‌که این بیچاره‌ها بر خویشتن ستم می‌کرده‌اند؛ آن مردمی که بر جان خود، بر آیندۀ خود، بر همه‌چیز خود ستم کردند و حالا دارند می‌میرند، فرشته‌های خدا، مأمورین پروردگار دارند اینها را قبض روح می‌کنند، ﴿قالوا﴾ فرشتگان به اینها می‌گویند، ﴿فيمَ كُنتُم﴾ در چه وضعی بودید؟ کجا بودید؟ آدم چنین خیال می‌کند که فرشتۀ آسمان وقتی می‌بیند این آدم این‌قدر وضعش خراب است؛ مثل آن آدمی که آمده، آن طبیبی، یا آن جراحی که آمده مثلاً یک بیماری را جراحی کند، می‌بیند خیلی اوضاعش خراب است، خیلی وضع این بیمار تأسف‌آور و یأس‌آور است، می‌گوید: مگر تو کجا زندگی …
بعد برای اینکه آن‌کسانی‌که خطاب هجرت به آنهاست، احساس نکنند، خیال نکنند که هجرت برای آنها مایۀ بدبختی و زیان خواهد شد، که چگونه خواهد شد، می‌توانیم، نمی‌توانیم؟ به جایی دست پیدا می‌کنیم، نمی‌کنیم؟ در جواب می‌فرماید: ﴿وَ مَن يُهاجِر في سَبيلِ اللهِ﴾ آن‌کسی‌که مهاجرت می‌کند در راه خدا، ﴿يَجِد فِي الاَرضِ مُراغَماً كَثيراً وَ سَعَةً﴾ می‌یابد در زمین، جولانگاهی بسیار و سرزمینی گسترده. می‌بیند عجب پروازی می‌شود کرد در دنیا؛ عجب به کام دل، پر و بالی می‌توان زد در جامعۀ اسلامی، تا حالا پر و بال ما و پرواز ما، وقتی‌که خیلی اوج می‌گرفتیم، تا سقف قفس بود. عجب آفاقی‌ست، عجب پهناور! در مکه، بیچاره نمازش را به‌زور می‌خواند، اگر خیلی حِدّت[19] …
… یک درهم در راه خدا در مکه داده، سیخ‌داغش می‌کردند و زیر شکنجه آتشش می‌زدند؛ وقتی‌که بیایی در راه خدا مهاجرت کنی به‌سوی مدینةُ الرَّسول، ای مسلمان صدر اسلام، آن‌وقت می‌بینی که چه جولانگاهی‌ست، چه جای پروازی‌ست، چطور انسان می‌تواند به کام دل، پر و بال بزند. ﴿وَ مَن يُهاجِر في سَبيلِ اللهِ﴾ هر‌که مهاجرت می‌کند در راه خدا، ﴿يَجِد فِي الاَرضِ﴾ یعنی به‌سوی جامعۀ الهی و اسلامی، می‌یابد در زمین ﴿مُراغَماً كَثيراً وَ سَعَةً﴾ جولانگاهی، پروازگاهی فراوان و وسعتی، گشایشی، گستردگی‌ای.
﴿مَن يخَرُج مِن بَيتِهِ مُهاجِراً اِلَى اللهِ وَ رَسولِهِ﴾ آن‌کسی‌که از خانۀ خود خارج می‌شود، در‌حالی‌که دارد مهاجرت می‌کند به‌سوی خدا و پیامبرش، ﴿ثُمَّ يُدرِكهُ المَوُ﴾ بین راه، مرگ او را درک می‌کند، ﴿فَقَد وَقَعَ اَجرُهُ عَلَى اللهِ﴾ پس بی‌گمان پاداش او بر عهدۀ خدا و بر ذمۀ خداست، ﴿وَ كانَ اللهُ غَفوراً رَحيماً﴾ و خدا آمرزنده و دارای بخشایندگی‌ست.