… از حق انسانیت و انسانها دفاع کنند تا به خواست خداوند متعال دست اجانب از کشورهای اسلامی قطع شود. و باید با کمال هوشیاری از عناصر مرموزی که در صدد تفرقه بین انجمنهای اسلامی هستند و مطمئناً از عمال اجانب هستند احتراز کنند و آنها را از جمع خود طرد نمایند. وَ اعتَصمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا[1]آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
سورهٔ آل عمران، آیهٔ ۱۰۳
وَٱعۡتَصِمُواْ بِحَبۡلِ ٱللَّهِ جَمِيعٗا وَلَا تَفَرَّقُواْۚ وَٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ كُنتُمۡ أَعۡدَآءٗ فَأَلَّفَ بَيۡنَ قُلُوبِكُمۡ فَأَصۡبَحۡتُم بِنِعۡمَتِهِۦٓ إِخۡوَٰنٗا وَكُنتُمۡ عَلَىٰ شَفَا حُفۡرَةٖ مِّنَ ٱلنَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنۡهَاۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ ١٠٣
و همگی به ریسمان خدا [= قرآن و اسلام، و هرگونه وسیله وحدت]، چنگ زنید، و پراکنده نشوید! و نعمت (بزرگِ) خدا را بر خود، به یاد آرید که چگونه دشمن یکدیگر بودید، و او میان دلهای شما، الفت ایجاد کرد، و به برکتِ نعمتِ او، برادر شدید! و شما بر لبِ حفرهای از آتش بودید، خدا شما را از آن نجات داد؛ این چنین، خداوند آیات خود را برای شما آشکار میسازد؛ شاید پذیرای هدایت شوید.
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
شاهدها (۵۲ پاراگراف)
… شده که به قتل عام 19 دی (29 محرّم 98) پناه برده تا از ناراحتیهای روزافزون و دلهرههای پیاپی بکاهند و با خونآشامی ضحاک وار آسایش موقتی به دست آورند، لازم است شما جوانان دانشگاههای قدیم و جدید به هم پیوسته و با سایر طبقات ملت پیوند اخوت اسلامی برقرار کنید. وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا؛[2] این است دستور محکم نجاتبخش قرآن کریم که باید نصب عین خود قرار دهیم و از تفرقه و تشتت، که جز شکست در مقابل طاغوت نتیجهای ندارد، پرهیز نموده از خداوند تعالی نجات ملت را بخواهیم. من امید آن دارم که به فضل خداوند متعال بزودی دست این جنایتکاران قطع و آزادی و استقلال کشور تامین شود.وَ اذْکرُوا نِعْمَهَ اللهِ عَلَیْکمْ اذْ کنْتُمْ ...[1]شما خواهران و برادران عزیز باید توجه داشته باشید که دشمن اصلی یعنی استعمار هنوز با وسایل مختلف دستاندرکار سنگاندازی و تفرقه افکنی است تا بدین وسیله بار دیگر بر مخازن ما سیطره پیدا کرده و به چپاول و غارت این ملت بپردازد. من به شما فرزندانم توصیه میکنم که گول نیرنگهای استعمار را نخورید و حکم خدای بزرگ که وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرقُوا[1] را با همکاری و همگامی با سایر برادران همرزم خود کماکان ادامه دهید.من از این همبستگی بیمانند که جز مشتی ماجراجو و بیخبر از خدا، همه و همه به ندای آسمانی وَ اْعتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً[3] لبیک گفتند، و با تقریباً اتفاق آرا به جمهوری اسلامی رای مثبت دادند و رشد سیاسی و اجتماعی خود را به شرق و غرب ثابت کردند، تقدیر میکنم. مبارک باد بر شما روزی که پس از شهادت جوانان برومند و داغ دل مادران و پدران و رنجهای طاقتفرسا، دشمن غول صفت و فرعون زمان را از پای درآوردید، و با رای قاطع به جمهوری اسلامی، حکومت عدل الهی را اعلام نمودید. حکومتی که در آن، جمیع اقشار ملت با یک چشم دیده میشوند …این دستور اسلام است: اسلام دستور داده است و فرموده است: وَ اعْتَصِموا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً و لَا تَفَرَّقُوا[1]؛ همه با هم- تمام اقشار با هم- اعتصام به حبل الله، توجه به خدای بزرگ؛ با توجه به خدای بزرگ، همه باید پیش برویم. تخلف از این دستور الهی جرم است، گناه است. ما همه باید با هم باشیم. نیروهای ما همه باید واحد باشد: نیروی دریایی، نیروی هوایی، نیروی زمینی، ملت، همه از …… وحی با فقدان سازوبرگ جنگی و با دست تهی، لکن با قدرت ایمان و ایثار خون و فداکاری در راه اسلام و سبقت به شهادت در راه هدف به پیروزی رسید و دشمنان مستبد و مستعمر و مستثمر را از صحنه خارج و در زبالهدانی تاریخ دفن کرد. این اسلام و عقیده بود که ما را پیروز کرد. ملتها و دولتها اگر بخواهند به پیروزی و هدفهای اسلامی به تمام ابعادش که سعادت بشر است برسند، باید اعتصام به حبل اللَّه کنند، از اختلافات و تفرقه بپرهیزند و فرمان حق تعالی را وَ اعْتَصموا بِحبْلِ اللَّه جمیعاً و لا تَفَرَّقوا[2] را اطاعت نمایند. پشت کردن به تعالیم عالیه اسلام و روی آوردن به غرب و شرق، مسلمین را با قریب یک میلیارد جمعیت و مخازن بسیار غنی تحت سیطره اجانب درآورده و شعائر و مخازن آنها را به باد داده است. شما دیدید و ما هم شاهد بودیم که وحدت کلمه یک ملت شجاع ولی ضعیف با اعتماد به اسلام و …ما باید همه با هم توجه به این بکنیم که همان طوری که اسلام فرموده است: وَ اعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمِیعاً وَ لَا تَفَرَّقُوا[2] همه با هم دست به هم بدهید و اعتصام به حبل خدا بکنید و برای خدا اجتماع کنید، و تفرقه نباشد در کار؛ از تفرقه بترسید؛ همهمان. این مسئله واضحی است که امروز آنچه ما را پیش برد این وحدت کلمه بود، تفرقه این وحدت کلمه را از بین میبرد، وقتی که از بین برد آن رمزی که رمز پیروزی ما بود از دستمان گرفته میشود؛ گرفته شد شکست میخوریم. اگر خدای نخواسته ما در این نهضت …متوجه باشید گروه گروه نکنید. این مملکت با وحدت کلمه پیش برد، متفرقشان نکنید. وَ اعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمِیعاً و لا تَفَرَّقْوا[7] این آیه قرآن را بپذیرید. همه بچسبید به ریسمانی که بین شما و خداست، و آن اسلام است. متفرق نشوید از هم. جدا جدا نشوید. هی حساب را جدا نکنید. آن حساب جبهه کذا، آن حساب نهضت کذا، آن حساب حزب کذا، آن حساب گروه کذا، آن حساب حزب چه، کذا، جدا نکنید همه را. همه با هم باشید، همه دوست باشید.… که بین خودشان هست بردارند و همه تحت کلمه اسلام- همه- مجتمع بشوند، مشکلات ممالک همه حل خواهد شد. مع الاسف میبینیم که دستهای ناپاکی که در بین ملتها از اجانب هست نمیگذارند که تفاهم بین دولتهای اسلامی واقع بشود. چنانکه بین ملتها هم اختلاف ایجاد میکنند. اگر ما بیدار بشویم و به تبلیغات اسلام که یکی از تعلیمات بزرگش این است که: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جِمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا،[1] اگر ما به همین یک دستور عمل بکنیم، مشکلات همه ممالک، حل خواهد شد. لکن مع الاسف خیلی از دولتهای ما به این مسائل اصلًا توجه ندارند.… و دانشگاهیان، بدانند که نقشه این است و آثارش را ما داریم میبینیم. این گروه گروه شدنها برای همین است که نگذارند این انسجامی که بوده حفظ شود. میخواهند نگذارند مردم بیدار بشوند و راه خودشان را پیدا کنند؛ همان راهی را که اسلام دستور داده که همه با هم باشید. خداوند و اعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمِیعاً و لَا تَفَرَّقُوا[2] را بر مردم واجب کرده. همه با هم باشید و تفرق در کار نباشد. با تفرق همه فسادها هست. و با تمسک به خداوند همه صلاح و سعادتها هست.شما آقایان، که ان شاء الله تشریف میبرید و موفق میشوید و مردم را هدایت میکنید، اولًا دعوت کنید همه را به وحدت کلمه. خدای تبارک و تعالی امر فرموده است: و اعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ اجتماع، لکن اجتماع با تشبث به حبل الله. هر اجتماعی مطلوب نیست، و اعتصموا بحبل الله مطلوب است. همان است که اقرا باسم ربک. اسم رب همان ریسمانی است که همه به آن باید اعتصام کنند. مردم را دعوت کنید به وحدت. دعوت کنید به اینکه گروه گروه نشوند. الآن مشغولند شیاطین به اینکه این انسجامی که پیدا شد برای ملت …قرآن کریم فرموده است: وَ اعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمِیعاً و لَا تَفَرَّقُوا[2]؛ این یک دستور است. دستور الزامی است، امر است؛ مشتمل بر یک امر است و یک نهی: مجتمع باشید با هم، به اسلام تمسک بکنید، همه با هم به اسلام تمسک بکنید، تفرقه بینتان نباشد. این طور نباشد که ملتها، آنهایی که ناظر ما هستند، آنهایی که دشمن ما هستند و نظارت بر ما …… ملت میزنید، داد از دوستی با مستضعفین میزنید، این اظهار وجودها، این گروه گروه کردن ملت، موجب این میشود که ملت شما باز به حال اول برگردند. شما دارید رمز پیروزی ملت را از دست میدهید. شماها که حسن نیت دارید در تحت تاثیر شیاطینی که سوء نیت دارند واقع شدهاید. خدای تبارک و تعالی میفرماید وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ الله جَمیعاً وَ لَا تَفَرَّقُوا[1] امر به اجتماع و نهی از تفرق. شماها اجتماع مسلمین را به هم میزنید و موجب تفرقه میشوید. هواهای نفس را کنار بگذارید! با ملت در یک مسیر بروید. این ملت جوانهای خودش را از دست داد، این دانشگاه زحمت کشید، این مدرسهها زحمت کشیدند، این مدرسه فیضیه کشته داد، قرآنها را در این مدرسه فیضیه …این دو تا کلمه: همه با هم وحدت کلمه و همه با اسلام. این دو تا کلمه رمز پیروزی شما بود، و عمل به آیه کریمه وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً وَ لَا تَفَرَّقُوا[3] در این آیه همین رمز است که همهتان با هم به خدا بپیوندید و جدا از هم نباشید؛ اجتماع با هم باشد، و توجه به خدا باشد؛ تفرقه هم نباشد در کارهایتان. این اسباب این شد که یک جمعیت کمی با نداشتن هیچ سازوبرگ جنگی، مشتی داشتند و ایمانی داشتند، غلبه کردند بر جمعیتهای بزرگ و با اشخاصی که منافعشان در خطر بود، منافع حیاتشان در خطر بود و پشتیبان او …مشکل عمده مسلمین همان دوری از اسلام و قرآن است؛ و اگر مسلمین به حسب امری که خدای تبارک و تعالی فرموده است وَ اعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمِیعاً و لَا تَفَرَّقُوا[1] اگر به همین یک امر و نهی عمل میکردند، تمام مشکلاتشان- مشکلات سیاسی، اجتماعی و اقتصادیشان- رفع میشد؛ و هیچ قدرتی نمیتوانست با آن مقابله کند. لکن مع الاسف به واسطه غفلت بعضی و عدم توجه بعضی و تغافل بعضی، از این امر محروم ماندند؛ و تا این امر الهی تحقق پیدا نکند، باید مسلمین انتظار گرفتاریهای بیشتر داشته باشند.من از خدا میخواهم که مسلمین را بیدار و آشنا به وظایف اسلامی بکند؛ معتصم به «حبل الله» بشوند، که اساسِ رفع گرفتاریهاست.دستور همان است که آیه شریفه را که این خواهر خواندند، فرمود: وَ اعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمِیعاً و لَا تَفَرَّقُوا.[1] در آیه فقط امر به اجتماع نیست، تمام دستورهای مردم عادی و رژیمهای غیر الهی این است که همه با هم باشید فقط دستور به اجتماع است. لکن دستور خدا دستور وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ است. اینکه مهم است این است که تنها این نباشد که همه با هم در یک امری مجتمع باشید و متفرق نباشید؛ امر این است که همه با هم اعتصام به «حبل الله» بکنید. راه، راه حق باشد و توجه به حق باشد و اعتصام به راه حق باشد. …الآن این اشخاصی که در بین ملت افتادند و تخم تفرقه دارند میپاشند، با قلمهایشان، با نطقهایشان، با اجتماعاتشان، اینها جنود شیطان هستند. و شما، که ان شاء الله «جنود الله» هستید، حسب این امری که خدای تبارک و تعالی فرموده است که وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ، به حسب آن نهیی که فرموده است. که لا تَفَرَّقُوا، همین یک امر و نهی الهی را اگر عمل بکنید، تمام سعادتتان تامین میشود. و تا حالا هم برای همین بوده است که همه شما توجه به خدا داشتید، همه با ذکر «الله اکبر» جلو رفتید و همه چیزها را خنثی کردید. یعنی یکی از اموری که [باعث]- شد- انصراف پیدا کردند از اینکه شما را بکوبند، نه اینکه نمیتوانستند- همه وسایل بمباران [را] داشتند که …من از خدای تبارک و تعالی سلامت و سعادت همه قشرهای ملت را میخواهم و از همه تقاضا دارم که با هم این راه را طی کنند. اگر استقلال کشور را میخواهید، اگر قطع ایادی دشمنان را میخواهید، اگر میخواهید که آزاد باشید، اگر میخواهید که کشور مال خودتان باشد، بیایید همه زیر پرچم اسلام وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمِیعاً وَ لَا تَفَرَّقُوا[3] امر خدا را اطاعت کنید و از آنچه نهی فرموده است، بپرهیزید. امر فرموده است که همه با هم اعتصام کنید به «حبل الله». حبل الله اسلام است. صراط مستقیم، اسلام است. ریسمان بین حق و خلق، اسلام است. و اعتصموا بِالاسلام. متفرق نشوید، گروه گروه نشوید تا مملکت شما مستقل شود؛ تا آزاد باشید. قدر اسلام را بدانید که شماها را از …علی ایّ حالٍ مایوس نباشید. این از جنود ابلیس است که به انسان تزریق میکند. قدرتمند باشید، که این از طرف خداست، خدا شما را قدرتمند کرده، ملت قدرتمند است: یَدُ اللهِ مَعَ الجَمَاعَهِ[9] خداوند میفرماید: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمِیعاً وَ لَا تَفَرَّقُوا.[10] خوب، ما اگر اطاعت این امر را کردیم، خداوند ما را واگذار میکند که ما را بچاپند؟! ما اطاعت بکنیم امر را، که ما اعتصام کنیم به اسلام- حبل الله همین اسلام است- ما اعتصام کنیم به حبل خدا، به اسلام، به قرآن و توجه کنیم به او همهمان، تفرقه هم نداشته باشیم، بعد خدا ما را وادار میکند، واگذار میکند، به اینکه ما را بچاپند؟ نه، دیگر نمیشود. اگر …… را، به فرمان خدای متعال گوش فرا دهید و اطاعت کنید که میفرماید: وَ اَطِیعُوا اللهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَا تَنَازَعُوا فَتَفشَلُوا وَ تَذْهَبَ ریحُکُمْ[1] اختلاف و نزاع، شما را به شکست میکشد و قدرت را از شما سلب میکند، و رنگ و بوی شما را در جوامع بشری میبرد. وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمِیعاً وَ لَا تَفَرَّقُوا[2].وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا[1]ای مسلمانان جهان وای پیروان مکتب توحید! رمز تمام گرفتاریهای کشورهای اسلامی، اختلاف کلمه و عدم هماهنگی است و رمز پیروزی، وحدت کلمه و ایجاد هماهنگی است. که خداوند تعالی در یک جمله بیان فرموده: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا. «اعتصام به حبل الله» بیان هماهنگی جمیع مسلمین است. همه برای اسلام و به سوی اسلام و برای مصالح مسلمین، و گریز از تفرقه و جدایی و گروه گرایی- که اساس همه بدبختیها و عقب افتادگیهاست. از خداوند متعال عظمت اسلام و مسلمین و وحدت کلمه مسلمانان جهان را خواستارم. و …… لکن همه جور روابط هست. قرآن، همه چیز است؛ قرآن هم بُعْد سیاست دارد و هم بُعْد سایر چیزها؛ هم علم است و هم راهنماست؛ و هم سیاست است و هم همه چیز است. قرآن، اگر کتاب یک ملتی باشد، آن ملت سعادتمند میشود. قرآن به بعض آیاتش اگر ما عمل کنیم، سعادتمند میشویم. و من امیدوارم که ما عامل باشیم، چنانچه ما عامل باشیم و با هم مجتمع باشیم و اجتماع داشته باشیم و این آیه شریفه وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا[2] را عمل به آن بکنید، مسلمین اگر همین یک آیه به آن عمل بکنند، غلبه میکنند بر همه قدرتهای بزرگ.اگر همه «مُعْتَصِم» باشند به «حبل الله»- که قرآن کریم است، رسول اکرم است، اینها حبل الله هستند، مقدّم بر همه، قرآن کریم است- اگر ما همه معتصم به قرآن کریم باشیم، همه مجتمع بر قرآن باشیم، تفرُّق از هم نداشته باشیم، جدایی از هم نداشته باشیم، غلبه میکنیم بر تمام قدرتهای بزرگ. برای اینکه ما الآن جمعیتمان زیادتر از جمعیتهای دیگر است. ما یک میلیارد جمعیت مسْلم تقریباً- داریم، و با همه چیز همه خزائن ارضی و همه زمینهای وسیع، اگر ما همه با هم بودیم و اجتماع داشتیم، یک قدرت بزرگی را ایجاد میکردیم که تمام قدرتها در مقابلش هیچ بود.… تفرقه میشود از او پرهیز کنید. هر تحصنی که موجب تفرقه میشود از او پرهیز کنید. هر راهپیمایی که موجب تفرقه میشود از او پرهیز کنید. امروز شما احتیاج دارید به وحدت کلمه. امروز بیشتر از دیروز احتیاج دارید و فردا بیشتر از امروز. این وحدت کلمه خودتان را حفظ کنید. از خدای تبارک و تعالی تبعیت کنید که فرموده است: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا[1] همه به ریسمان بزرگ خدا که اسلام است بپیوندید و تفرقه نکنید. تفرقه موجب این میشود که نتوانید مملکت خودتان را به رشدی که باید برسد برسانید. نتوانید حکومت اسلامی را به طوری که شایسته است در دنیا، در کشور خودتان متحقق کنید. و آنها درصدد همین معنا هستند. آنهایی که نمیخواهند اسلام تحقق پیدا بکند. آنهایی که نمیخواهند …هان ای مظلومان جهان! از هر قشر و از هر کشوری هستید به خود آیید و از هیاهو و عربده امریکا و سایر زورمندان تهی مغز نهراسید، و جهان را بر آنان تنگ کنید و حق خود را با مشت گره کرده از آنان بگیرید. و هان ای مسلمین! از هر تیره و پیرو هر مذهب که هستید دشمنیِ خانگی را کنار بگذارید و به فرمان قرآن کریم و خدای بزرگ گردن نهید: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جِمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا[1] خداوند تعالی عزت را برای خود و رسول عظیم الشان خود و مومنین قرار داده است به حکومتهای جابرانه که هستی شما را تحت اختیار دشمنان اسلام قرار دادهاند بشورید و ممالک خود را از دست این خائنین سیه روی نجات دهید؛ که خداوند با شماست. من به تمام بازماندگان شهدا در راه اسلام تهنیت و تسلیت عرض میکنم، و آرزوی سعادت برای همه مینمایم. و از خداوند متعال بهبودی معلولین و مصدومین را خواستار، و سلامت و سعادت همگان را امیدوارم.… مردم شاهدش بودند، و همه شاهد بودند که یک چنین گرفتاریهایی را داشته است و حالا بحمد الله از این گرفتاری بیرون آمده است. خودشان دوباره کاری نکنند که همان گرفتاریها برگردد. خود ما نباید کاری بکنیم که دوباره مبتلا بشویم به آن چیزهایی که پیشتر به آن مبتلا بودیم. و اگر خدای نخواسته ما با هم اختلاف کنیم و آن جهت الهی را که خدای تبارک و تعالی به ما امر فرموده است که: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ[2] را فراموش کنیم، یکوقت میبینید که عنایت خدا کنار میرود و ما همان خواهیم شد که بودهایم. ما خودمان کاری نمیتوانیم بکنیم. باید ما آن مقداری که میتوانیم الهیت مطلب را حفظ کنیم و اجتماع داشته باشیم و وحدت کلمه داشته باشیم. خدای تبارک و تعالی تایید میکند و کارها انجام میگیرد. و من از همه آقایان، از همه قشرهای ملت این مطلب را کراراً خواستهام. و …و بر ملت شریف ایران است که در هر مسلکی و با هر گروهی هستند، از اختلاف و نفاق و کارشکنی برای یکدیگر دست بردارند و دشمنان را با وحدت کلمه و اعتصام به «حبل الله» درهم کوبند، و نزاعهای شخصی و گروهی را که جز از هوای نفس برنمیخیزد و در صورت رشد همه را به تباهی میکشد و کشور را به خرابی سوق میدهد کنار گذارند، و گویندگان و روشنفکران و متفکران و دانشگاهیان و دانشمندان، همه توان خود را صرف قطع امید دشمن اصلی ما امریکا کنند که با سلطه دشمن قدرتمند، برای هیچ یک چیزی باقی نخواهد ماند. من از برادران و خواهران کردستانی میخواهم که برادرانه با سایر برادران مسلمان خود و در کنار هم از کشور خود دفاع کنید، و ارتش و سایر قوای انتظامی را که خدمتگزاران به کشور و برای امنیت و رفاه ملت تحمل زحمت و مشقت میکنند، چون برادران خود پذیرا شوید، و به منحرفین …