… انحراف گشته و به راهی جز راه خدا رفتهاند، نمیتوانند در پیشگاه خدا به این عذر متوسل شوند که ما به تشخیص خود راه خطا را نپیمودیم؛ این پیشوایان و رهبران ما بودند که از روی جهالت، ما را به این راه کشاندند. زیرا اطاعت از چنان رهبرانی، خود، کاری خلاف بوده است؛ پس نمیتواند کارهای خلاف بعدی را توجیه کند.[22]آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
سورهٔ شعراء، آیهٔ ۹۵
وَجُنُودُ إِبۡلِيسَ أَجۡمَعُونَ ٩٥
و همچنین همگی لشکریان ابلیس!
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
شاهدها (۳ پاراگراف)
… صحنهسازیهایی از قیامت برای مردم بیان شده. یک مطلبی را وقتی میخواهند درست برای مستمع مجسم کنند ـ در احادیث هم همینجور است ـ روشن کنند تا در اعماق جانش نفوذ بکند، صحنهای از قیامت را برایش تصویر میکنند که این ماجرا در آنجا منعکس شده و اینجا ازآنقبیل است. ﴿وَ اُزلِفَتِ الجَنَّةُ لِلمُتَّقينَ﴾[31] نزدیک و فرا دست آمد بهشت برای باتقوایان. روز قیامت را دارد میگوید، منتها با لحن گذشته میگوید. مضارع محققالوقوع را در زبان عربی، با تعبیر ماضی میشود بیان کرد. ﴿اِقتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انشَقَّ القَمَرُ﴾[32] یعنی خواهد شد.… آیا آن معبودان شما، شما را یاری میکنند؟ یا خود از سویی یاری میشوند؟ ﴿يَنتَصِرونَ﴾ یعنی یاری میشوند خودشان. معلوم میشود این معبودها کسانی هستند که محتاج یاری شدنند، پیداست انسانند. از نوع انسان بودند این معبودها، نه از نوع سنگ و چوب و بتهای بیجان. ﴿فَكُبكِبوا فيها هُم وَ الغاوونَ وَ جُنودُ اِبليسَ اَجمَعونَ﴾ پس به رو افکنده شوند در دوزخ، آنها، آن معبودان و غاوون و گمراهان و فریبخوردگان، دنبالهروان فساد، ﴿وَ جُنودُ اِبليسَ اَجمَعونَ﴾ و سپاهیان ابلیس همگی، هرکسی که به نوعی برای ابلیس کاری کرده، از برای ابلیس خدمتی انجام داده، در راه گمراهی خلقُالله قدمی برداشته، بههرصورت، در قیامت جایگاه همهشان جهنم است، میعاد آنجاست. ﴿قالوا وَ هُم فيها يخَتَصِموَ﴾ آنگاه در هنگامۀ خصومت با یکدیگر به جان هم میافتند؛ اینها به آنها، آنها به اینها؛ اینها گناه را به گردن آن پیشوایان میاندازند؛ پیشوایان گناه را به گردن اینها میاندازند؛ اینها میگویند شما نامردها بودید که ریسمان به گردن ما …