… انحراف گشته و به راهی جز راه خدا رفتهاند، نمیتوانند در پیشگاه خدا به این عذر متوسل شوند که ما به تشخیص خود راه خطا را نپیمودیم؛ این پیشوایان و رهبران ما بودند که از روی جهالت، ما را به این راه کشاندند. زیرا اطاعت از چنان رهبرانی، خود، کاری خلاف بوده است؛ پس نمیتواند کارهای خلاف بعدی را توجیه کند.[22]آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
سورهٔ شعراء، آیهٔ ۱۰۰
فَمَا لَنَا مِن شَٰفِعِينَ ١٠٠
(افسوس که امروز) شفاعتکنندگانی برای ما وجود ندارد،
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
شاهدها (۳ پاراگراف)
… صحنهسازیهایی از قیامت برای مردم بیان شده. یک مطلبی را وقتی میخواهند درست برای مستمع مجسم کنند ـ در احادیث هم همینجور است ـ روشن کنند تا در اعماق جانش نفوذ بکند، صحنهای از قیامت را برایش تصویر میکنند که این ماجرا در آنجا منعکس شده و اینجا ازآنقبیل است. ﴿وَ اُزلِفَتِ الجَنَّةُ لِلمُتَّقينَ﴾[31] نزدیک و فرا دست آمد بهشت برای باتقوایان. روز قیامت را دارد میگوید، منتها با لحن گذشته میگوید. مضارع محققالوقوع را در زبان عربی، با تعبیر ماضی میشود بیان کرد. ﴿اِقتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انشَقَّ القَمَرُ﴾[32] یعنی خواهد شد.… خدا میبودیم، گوش به فرمان شما بودیم؛ باید بهسوی خدا و برای تقرب به خدا تلاش میکردیم، برای تقرب به شما تلاش کردیم؛ باید روزی را از خدا میخواستیم، از شما خواستیم؛ ﴿اِذ نُسَوّيكُم بِرَبِّ العالَميَ﴾ که شما را برابر قرار دادیم و مساوی با پروردگار جهانیان. ﴿وَ ما اَضَلَّنا اِلَّا المُجرِمونَ﴾ گمراهمان نکرد مگر مجرمان و گنهکاران. ﴿فَما لَنا مِن شافِعيَ﴾ دیگر امروز شفیعی نداریم، ﴿وَ لا صَديقٍ حَميمٍ﴾ و دوست دلسوزی نداریم. ﴿فَلَو اَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَكونَ مِنَ المُؤمِنينَ﴾ کاش برگشتی بود ما را به دنیا تا مؤمن میشدیم. ﴿اِنَّ في ذلِكَ لَآيَةٌ﴾ در این ماجرا و صحنه، نشانهای است، پند بگیرید، ﴿اِنَّ في ذلِكَ لَآيَةٌ﴾ در این سخن نشانه و آیتی است، ﴿وَ ما كانَ اَكثَرُهُم مُؤمِنيَ﴾ بیشترینشان مؤمن و دارای ایمان نیستند.