رفتن به محتوای اصلی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

سورهٔ نور، آیهٔ ۵۱

إِنَّمَا كَانَ قَوۡلَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ إِذَا دُعُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحۡكُمَ بَيۡنَهُمۡ أَن يَقُولُواْ سَمِعۡنَا وَأَطَعۡنَاۚ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ٥١

سخن مؤمنان، هنگامی که بسوی خدا و رسولش دعوت شوند تا میان آنان داوری کند، تنها این است که می‌گویند: «شنیدیم و اطاعت کردیم!» و اینها همان رستگاران واقعی هستند.

ترجمه: آیت‌الله مکارم شیرازی (Tanzil.net)

شاهدها (۴ پاراگراف)

اِنَّما كانَ قَولَ المُؤمِنینَ اِذا دُعوا اِلَى اللهِ وَرَسولِهِ لِیَحكُمَ بَینَهُم اَن یَقولوا سَمِعنا وَاَطَعنا وَاُولٰئِكَ هُمُ المُفلِحونَ وَمَن یُطِعِ اللهَ وَ رَسولَهُ وَ یَخشَ اللهَ وَ یَتَّقهِ فَاُولٰئِكَ هُمُ الفائِزونَ سورۀ مبارکه نور
(البته فردا در زمینۀ نویدهایی که برای ایمان داده شده است، با یک سیر تَتَبُّع[28] قرآنی، یک بحثی داریم که ان‌شاءالله عرض خواهیم کرد.) حالا این آیات را ترجمه کنم، گوش کنید. ﴿لَقَد اَنزَلنا آياتٍ مُبَيِّناتٍ﴾[29] همانا فروفرستادیم آیه‌های روشنگر را. این آیه‌های قرآن، اینها روشنگر است. آن‌کسانی‌که به خودشان اجازه نمی‌دهند قرآن را بفهمند، بیچاره‌ها از این روشنگری محرومند. ﴿وَ اللهُ يَهدي مَن يَشآءُ اِلىٰ صِراطٍ مُستَقيمٍ﴾ خدا رهنمون می‌شود هرکه را بخواهد به‌سوی راه راست. هرکه را خدا بخواهد.
﴿اِنَّما كانَ قَولَ المُؤمِنيَ﴾، اما مؤمنین چه‌جورند؟ مؤمنین این‌جور نیستند. ببینید فرهنگ قرآنی این است. قرآن لغت‌معنی دارد، فرهنگ اختصاصی دارد. مؤمن در اصطلاح قرآن به‌این‌معناست که دارد اینجا بیان می‌کند: ﴿اِنَّما كانَ قَولَ المُؤمِنيَ﴾ همانا بود سخن مؤمنان، ﴿اِذا دُعوا اِلَى اللهِ وَ رَسولِهِ﴾ چون فراخوانده شدند به‌سوی خدا و پیامبرش، ﴿لِيَحكُمَ بَينَهُم﴾ تا خدا و پیامبر میان آنان قضاوت بکند، سخنشان این بود، ﴿اَن يَقولوا﴾ که گفتند، ﴿سَمِعنا وَ اَطَعنا﴾ شنیدیم و فرمان بردیم. که عرض کردم، شنیدیم یعنی فهمیدیم، نه به گوش شنیدیم؛ شنیدیم یعنی نیوشیدیم، اصطلاح سمع، ﴿اَو اَلقَى السَّمعَ وَ هُوَ شَهيدٌ﴾[32]، سمع و شنوایی در قرآن، در موارد بسیارش ـ که دیشب اتفاقاً در حین مطالعۀ قرآن، بنده به مورد دیگری برخورد کردم و البته یادداشت نکردم، …
﴿سَمِعنا وَ اَطَعنا﴾ پس از آنکه ایمان آوردیم آگاهانه، آن‌وقت اطاعت هم ورزیدیم. ﴿وَ اُولٰٓئِكَ هُمُ المُفلِحونَ﴾ اینهایند به مطلوب دست‌یافتگان. فلاح یعنی موفقیت، پیروز‌شدن و به هدف و مقصود دست‌یافتن، البته به‌معنای رستگاری ـ یعنی رَستن ـ هم در بعضی از لغات آمده، اما غالباً فلاح که برای مؤمنین می‌آید، با همین معنایی که ما عرض کردیم که معنای معمولی لغت است، متناسب‌تر است. ﴿وَ اُولٰٓئِكَ هُمُ المُفلِحونَ﴾ آنانند آن‌کسانی‌که به هدف و مقصود دست یافتند. ﴿وَ مَن يُطِعِ اللهَ وَ رَسولَهُ﴾ آن‌کسی‌که اطاعت کند خدا را و رسولش را، ﴿وَ يخَشَ اللهَ﴾ و از خدا بیم برد، ﴿وَ يَتَّهِ﴾ و از او پروا کند، ﴿فَاُولٰٓئِكَ هُمُ الفائِزونَ﴾ آنهایند به منظور و مقصود دست‌یافتگان. «فوز» هم به همین معناست.