… حکومت اسلامی را در زمان خودشان، یعنی هر امامی در زمان خودش به وجود بیاورد، [بلکه] آیندههای میانمدّت و بلندمدّت و در مواردی هم نزدیکمدّت وجود داشت؛ مثلاً در زمان امام مجتبی (علیه السّلام)، به نظر ما تلاش برای ایجاد حکومت اسلامی در آیندهی کوتاهمدّت بود؛ امام مجتبی در جواب مسیّببننجبه و دیگران که میگفتند چرا شما سکوت کردهاید فرمود: وَ اِن اَدری لَعَلَّهُ فِتنَةٌ لَکُم وَ مَتاعٌ اِلیٰ حِین.[5] و در زمان امام سجّاد به نظر بنده، برای آیندهی میانمدّت [بود] ــ که حالا دراینباره شواهد و مطالبی هست که عرض خواهم کرد ــ و در زمان امام باقر (علیه الصّلاة و السّلام)، احتمال زیاد این است که برای آیندهی کوتاهمدّت، و از بعد از شهادت امام هشتم (علیه السّلام) به گمان زیاد برای آیندهی بلندمدّت. [تلاش] برای کدام آینده؟ مختلف بود، امّا همیشه بود؛ این معنای مبارزهی سیاسی است. همهی کارهای ائمّه (علیهم السّلام) ــ غیر از آن کارهای معنوی و روحی که مربوط به اعلاء نفْس یک انسان و قرب او به خدا است بینه و بین ربّه ــ یعنی درس، حدیث، علم، کلام، محاجّه با …آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
سورهٔ انبیاء، آیهٔ ۱۱۱
وَإِنۡ أَدۡرِي لَعَلَّهُۥ فِتۡنَةٞ لَّكُمۡ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٖ ١١١
و من نمیدانم شاید این آزمایشی برای شماست؛ و مایه بهرهگیری تا مدّتی (معیّن)!
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
شاهدها (۳ پاراگراف)
… که میخواستند حکومت اسلامی را در زمان خودشان ـ یعنی هر امامی در زمان خودش ـ بهوجود بیاورند؛ آیندههای میانمدت و بلندمدت و در مواردی هم نزدیکمدت وجود داشت. مثلاً در زمان امام مجتبی علیهالسلام به نظر ما تلاش برای ایجاد حکومت اسلامی، در آیندۀ کوتاهمدت بود. امام مجتبی در جواب به آن کسانی ـ مُسَیّببننَجَبَه[4] و دیگران ـ که میگفتند چرا شما سکوت کردید، میفرمود: «وَ اِن اَدری لَعَلَّهُ فِتنَةٌ لَکُم وَ مَتاعٌ اِلَیٰ حیٍ»[5] و در زمان امام سجاد به نظر بنده، برای آیندۀ میانمدت بود، که حالا دراینباره شواهد و مطالبی را که هست، عرض خواهم کرد. در زمان امام باقر علیهالصلاةوالسلام احتمال زیاد این است که برای آیندۀ کوتاهمدت بود. از بعد از شهادت امام هشتم، به گمان زیاد، برای آیندۀ بلندمدت بود. برای چه موقع؟ مختلف بود، اما همیشه بود. این، معنای مبارزۀ سیاسی است.… است، نقطهنظر خود را از گوشههایی، از زاویههایی روشن کرده و مشخص کرده. (51/1/24) البته کتمان [کردند]، حضرت اسرارش را فاش نمیکند!..لذا حضرت حتی در جلسۀ خصوصی هم به آن دو سه نفری که رفتند خدمت ایشان، صریحاً نگفتند من میخواهم چه بکنم. یک آیۀ قرآن را خواندند؛ این جمله از کلامالله مجید است «وَ اِن اَدری»[1] چه میدانیم «لَعَلَّهُ فِتنَةٌ لَکُم» شاید این یک آزمایش برای شماست، این حادثه، «وَ مَتاعٌ اِلَی حینٍ» شاید این بهرهای است برای کسانی تا زمانی. یعنی فهماندند که این قضیه، یک قضیۀ زماندار است. (65/3/4) لذا مطلب در اول کار برای اَحدی روشن نبود، نه برای معاویه که دشمن بود، و نه برای دوستانش و نزدیکانش، و نه حتی برای اصحاب و یاران نزدیکش.