در موج این افسردگی و واخوردگی روحی و ضربۀ روانیای که بر نیروهای امیرالمؤمنین وارد شده بود، این شعار «لا حُکمَ اِلّا لِلّهِ» یکهو مطرح شد؛ که نهخیر آقا! حکمیت چیست؟ «حکم نیست مگر از آنِ خدا» ـ این جمله از قرآن است، «اِنِ الحُکمُ اِلّا لِلّٰهِ»[6] یعنی حکم و حکومت و حاکمیت نیست مگر از آن خدا ـ اینها گفتند چه حکمیتی درست کردید؟ حکمیت برای خداست، حاکمیت برای خداست. حالا حکمیت و حاکمیت و انواع حاکمیت هم اینجا با همدیگر مخلوط شده. تا میگفتند: «لا حُکمَ اِلّا لِلّهِ» اول میخواستند حکمیت را درحقیقت محکوم کنند، اما تدریجاً در محیط بستۀ فکریِ یکمشت آدمِ بدفکرِ مغرض، مسئله طور دیگری شد؛ …آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
سورهٔ یوسف، آیهٔ ۵۶
وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَتَبَوَّأُ مِنۡهَا حَيۡثُ يَشَآءُۚ نُصِيبُ بِرَحۡمَتِنَا مَن نَّشَآءُۖ وَلَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٥٦
و اینگونه ما به یوسف در سرزمین (مصر) قدرت دادیم، که هر جا میخواست در آن منزل میگزید (و تصرّف میکرد)! ما رحمت خود را به هر کس بخواهیم (و شایسته بدانیم) میبخشیم؛ و پاداش نیکوکاران را ضایع نمیکنیم!
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
