رفتن به محتوای اصلی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

سورهٔ یوسف، آیهٔ ۴۰

مَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ أَسۡمَآءٗ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٍۚ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلۡقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٤٠

این معبودهایی که غیر از خدا می‌پرستید، چیزی جز اسمهائی (بی‌مسمّا) که شما و پدرانتان آنها را خدا نامیده‌اید، نیست؛ خداوند هیچ دلیلی بر آن نازل نکرده؛ حکم تنها از آن خداست؛ فرمان داده که غیر از او را نپرستید! این است آیین پابرجا؛ ولی بیشتر مردم نمی‌دانند!

ترجمه: آیت‌الله مکارم شیرازی (Tanzil.net)

شاهدها (۴ پاراگراف)

ما میگوییم حقوق بشر در سایه‌ى اسلام و حکومت اسلامى تأمین میشود. اسلام است که میگوید: اِنِ الحُکمُ اِلّا لِله اَمَرَ اَلّا تَعبُدوا اِلّا اِیّاه.[10] هر حاکمیّت ظالمانه‌اى را این حکم نفى میکند. هیچ‌‌کس حق ندارد بر مردم حاکمیّت داشته باشد مگر آن که داراى معیارهاى پذیرفته‌شده باشد و مردم او را پذیرفته باشند.
… درک کرده‌اند لکن از روی عناد قبول نکردند، یک چنین تعبیری در قرآن وجود دارد، اما این، خیلی فرق دارد با اینکه ما بگوئیم اکثر مردم دنیا اصلاً نمیفهمند! چه چیزی را نمیفهمند؟ این نمیفهمند یک چیز مطلقی است، مثل اینست که بگوییم اصلاً دارای فهم نیستند و این غلط است. پس این تعبیر اکثر الناس لایعقلون، در قرآن نیست، اما «اکثرالناس لایعلمون»[2] یعنی بیشتر انسانها نمیدانند هست آنهم بطور مطلق که گفته باشد اکثر انسانها نمیدانند عینی هیچ چیز را نمیدانند چنین چیزی نداریم، باز هم قرآن چند آیه را من یادداشت کردم: «قل ان ربی یبسط الرزق لمن یشاء و یقدر»[3] : بگو به تحقیق این خدای من است، که روزی انسانها را باز میکند و بسته میکند و این یک حقیقتی است که خدای متعال روزی را برای بعضی گشاده و برای بعضی تنگ میکند، بعد دنبالش میگوید: «و لکن اکثر الناس لا یعلمون» : اما بیشتر مردم این حقیقت را نمیدانند، و حقیقت هم همین است که بیشتر مردم نمیدانند که ملاک روزی و سررشته‌ی روزی دست خداست و خداست که روزی را برای انسانها باز میکند و میبندند، اما کیفیت آن چگونه است؟ یک تعبیری دارد که حالا نمیخواهیم وارد این مقوله بشویم، لکن این حقیقت که سررشته‌ی روزی انسانها به دست خداست و تقدیرات الهی در آن تأثیر دارد، این را بیشتر مردم نمیدانند، نه اینکه هیچ چیز را نمی دانند. یا آیه دیگری که میفرماید: «و ما ارسلناک الاّ کافه للناس …
سدّ واقعی، اسلام واقعی و اسلام قرآن است. اسلام «لن یجعل‌اللَّه للکافرین علی المؤمنین سبیلاً»[3] و «ان الحکم الاللَّه»[4] است. اگر کمی دایره را اضیق کنید و به وسط دایره - به مرکز - نزدیکتر شوید، اسلام «ان‌اللَّه اشتری من‌المؤمنین انفسهم و اموالهم بان لهم الجنّة»[5] است. اسلام شماست که بدنهایتان پر از ترکش است. بر سرتا پای شما نشانه‌ی عملیات و جنگ و جهاد فی‌سبیل‌اللَّه و امثال آن است. …
در موج این افسردگی و واخوردگی روحی و ضربۀ روانی‌ای که بر نیروهای امیرالمؤمنین وارد شده بود، این شعار «لا حُکمَ اِلّا لِلّهِ» یکهو مطرح شد؛ که نه‌خیر آقا! حکمیت چیست؟ «حکم نیست مگر از آنِ خدا» ـ این جمله از قرآن است، «اِنِ الحُکمُ اِلّا لِلّٰهِ»[6] یعنی حکم و حکومت و حاکمیت نیست مگر از آن خدا ـ اینها گفتند چه حکمیتی درست کردید؟ حکمیت برای خداست، حاکمیت برای خداست. حالا حکمیت و حاکمیت و انواع حاکمیت هم اینجا با همدیگر مخلوط شده. تا می‌گفتند: «لا حُکمَ اِلّا لِلّهِ» اول می‌خواستند حکمیت را درحقیقت محکوم کنند، اما تدریجاً در محیط بستۀ فکریِ یک‌مشت آدمِ بدفکرِ مغرض، مسئله طور دیگری شد؛ …