… که او عبارت است از وجود مقدّس خاتمالانبیا حضرت محمّد مصطفىٰ (صلّى الله علیه و آله و سلّم). در یک روایتى بنده دیدم که از طرق غیر شیعه نقل شده است این حدیث که پیغمبر اکرم فرمودند به جمعى از اصحابشان: مَن اَرَادَ اَن یَنظُرَ اِلىٰ آدَمَ فى عِلمِهِ ... وَ اِلىٰ اِبراهیمَ فى حِلمِهِ وَ اِلىٰ موسىٰ فى هَیبَتِهِ وَ اِلىٰ عیسىٰ فى عِبادَتِهِ فَلیَنظُر اِلىٰ عَلىِّ بنِ اَبىطالب؛[1] یعنى علم آدم که قرآن میگوید «وَ عَلَّمَ ءادَمَ الاَسماءَ کُلَّها»،[2] همهى نشانهها و نامها و معارف آفرینش را خداى متعال به حضرت آدم تعلیم داد، یا حلم ابراهیم که قرآن تعریف میکند: اِنَّ اِبرهیمَ لَحَلیمٌ اَواهٌ مُنیب،[3] یا هیبت موسىٰ که قدرت فرعون و عظمت فرعونى در مقابل آن هیچ و پوچ بود، یا عبادت عیسىٰ که مظهر زهد و اخلاص و تعبّد در مقابل پروردگار بود و در بعضى از روایات دیگر که باز از طُرُق غیر شیعه است، چیزهایى هم به این اضافه شده است مثل زهد یحیىبنزکریّا، و از این قبیل نشانههاى انبیا، همهى اینها در این انسان بزرگ و والایى که ما خود را دنبالهرو و شیعهى او میدانیم، جمع شده است؛ این میتواند یک تصویرى از شخصیّت آن بزرگوار را تا حدودى براى ما روشن کند.آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
سورهٔ هود، آیهٔ ۷۵
إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّٰهٞ مُّنِيبٞ ٧٥
چرا که ابراهیم، بردبار و دلسوز و بازگشتکننده (بسوی خدا) بود!
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
شاهدها (۲ پاراگراف)
میتوان شبحی از آن شخصیت عظیم معنوی را، به برکت گفتههای کسانی که خودشان مثل امیرالمؤمنین بودهاند یا بالاتر از امیرالمؤمنین ـ که او وجود مقدس خاتمالانبیا، حضرت محمد مصطفی صلیاللهعلیهوآلهوسلم است ـ در ذهن تصویر کرد. در روایتی که از طرق غیر شیعه نقل شده است، دیدم که پیغمبر اکرم به جمعی از اصحابشان فرمودند، «بِسَنَدِهِ اِلَى رَسولِاللهِ صَلَواتُاللهِعَلَیهِ اَنَّهُ قالَ: مَن اَرادَ اَن یَنظُرَ اِلَی آدَمَ فی عِلمِهِ وَ اِلَی اِبراهیمَ فی حِلمِهِ وَ اِلَی موسَی فی هَیبَتِهِ وَ اِلَی عیسَی فی عِبادَتِهِ فَلیَنظُر اِلَی عَلِیِّبنِاَبیطالِبٍ عَلَیهِالسَّلام»[7] یعنی علم آدم که قرآن میگوید: «عَلَّمَ آدَمَ الاَسمآءَ کُلَّها» همۀ نشانهها و نامها و معارف آفرینش را، خدای متعال به حضرت آدم تعلیم داد، یا حلم ابراهیم که قرآن تعریف میکند: «اِنَّ اِبراهیمَ لَحَلیمٌ اَوَّاهٌ مُنیبٌ»[8] یا هیبت موسی که قدرت و عظمت فرعونی درمقابل آن هیچ و پوچ بود، یا عبادت عیسی که مظهر زهد و اخلاص و تعبّد درمقابل پروردگار بود ـ در بعضی از روایات دیگر، که باز از طرق غیر شیعه است، چیزهایی هم اضافه شده است به این، زهد یحییبنزکریا و ازاینقبیل نشانههای انبیا ـ همه در این انسان بزرگ و والایی که ما خود را دنبالهرو و شیعۀ او میدانیم، جمع شده است. این، تصویری از شخصیت آن بزرگوار را میتواند تا حدودی برای ما روشن کند. (72/10/6)