رفتن به محتوای اصلی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

سورهٔ عصر، آیهٔ ۳

إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡحَقِّ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ ٣

مگر کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند، و یکدیگر را به حق سفارش کرده و یکدیگر را به شکیبایی و استقامت توصیه نموده‌اند!

ترجمه: آیت‌الله مکارم شیرازی (Tanzil.net)

شاهدها (۷۹ پاراگراف)

بِسمِ‌اللهِ الرَّحمنِ‌الرَّحیمِ، وَالعَصرِ، اِنَّ الاِنسانَ لَفى خُسرٍ، اِلاَّ الَّذینَ ءامَنوا وَ عَمِلُوا الصّالِحتِ وَ تَواصَوا بِالحَقِّ وَ تَواصَوا بِالصَّبرِ.[7]
بِسمِ اللهِ الرَّحمّْنِ الرَّحیمِ × وَ العَـصرِ × اِنَّ ‌الاِنسانَ‌ لَفی‌ خُسرٍ × اِلَّا الَّذینَءامَنوا وَعَمِلُوا الصّالِحّْتِ‌‌ وَتَواصَوابِالحَقِّ ‌وَتَواصَوابِالصَّبرِ .[8]
البتّه من به شما عرض بکنم، شما نخواهید توانست جهاد بکنید مگر آن‌وقتى که متّحد بشوید؛ تنها، حتّى اراده‌ی جهاد هم در انسان ضعیف میشود. این «تَواصَوا بِالصَّبر» و «تَواصَوا بِالحَقّ» که در کنار ایمان و عمل صالح گذاشته شده،[4] این بیهوده نیست. «تَواصَوا بِالصَّبر» به‌خاطر این است که انسان، تنهایى اراده‌اش سست میشود، باید وصیّتش کنند مرتّب به پایدارى؛ «تَواصَوا بِالحَقّ» به‌خاطر این است که انسان همیشه در خطر گم کردن راه است، باید وصیّتش کنند مرتّب به حق؛ بنابراین این دو، دو رکن است، مثل ایمان و عمل …
بسم الله الرّحمن الرّحیم، وَ العَـصرِ، اِنَّ ‌الاِنسانَ‌ لَفی‌ خُسرٍ، اِلَّا الَّذینَءامَنوا وَعَمِلُوا الصّالِحٰتِ‌ وَتَواصَوابِالحَقِّ ‌وَتَواصَوابِالصَّبرِ.[26]
… فداه) را حفظ کنید؛ با این خصوصیّات، بدانید که هیچ قدرتى نخواهد توانست [کارى بکند]. آن روزى که دو ابرقدرت در دنیا بود و میتوانستند با هم همدست بشوند و مکرّر هم با هم همدست شدند، نتوانستند ذرّه‌اى این ملّت را از راهش منحرف کنند و صدمه‌ی واقعی‌اى [به او] بزنند. امروز هم که یکى از دو ابرقدرت درحقیقت از ابرقدرتى افتاده، آن دیگرى هم گیج گیج میخورد و نمیداند که چه وضعیّتى در دنیا در جریان است، و ملّتها به سمت هوشیارىِ بیشتر پیش میروند، به فضل پروردگار شیطانهاى عالم هیچ غلطى نخواهند توانست بکنند.بِسمِ اللهِ الرَّحمٰنِ الرَّحیمِ * وَ العَصرِ * اِنَّ ‌الاِنسانَ‌ لَفی‌ خُسرٍ * اِلَّا الَّذینَءامَنوا وَعَمِلُوا الصّالِحٰتِ‌‌ وَتَواصَوابِالحَقِّ ‌وَتَواصَوابِالصَّبرِ.[4]
بِسمِ اللهِ الرَّحمٰنِ الرَّحیمِ * وَ العَصرِ * اِنَّ ‌الاِنسانَ‌ لَفی‌ خُسرٍ * اِلَّا الَّذینَ ءامَنوا وَ عَمِلُوا الصّالِحٰتِ‌‌ وَ تَواصَوا بِالحَقِّ ‌وَ تَواصَوا بِالصَّبرِ.[27]
بِسمِ‌اللهِ‌الرَّحمنِ‌الرَّحیمِ * وَالعَصرِ * اِنَّ الاِنسانَ لَفى خُسر * اِلَّا الَّذینَ ءامَنوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ وَ تَواصَوا بِالحَقِّ وَ تَواصَوا بِالصَّبر .[9]
البتّه باید در این راه فداکارى کرد، بعضى هم فدا میشوند امّا خط و راه و جریان خدا پیروز خواهد شد، کمااینکه امروز بحمدالله‌ پیروز شده. در این راه هم بایستى صبر و استقامت کرد و حقیقتاً این آیه‌ی شریفه‌ى «وَتَواصَوابِالحَقِّ ‌وَتَواصَوابِالصَّبر»[2] خیلى پُرمغز است. همه باید همدیگر را وصیّت کنیم، توصیه کنیم به نگه داشتن حق، پاسدارى از حق؛ ولو باطل على‌الظّاهر خیلى قوى باشد، ما باید بر حق پافشارى کنیم و به طرف باطل هیچ گرایشى نباید پیدا بشود.
بِسمِ اللهِ الرَّحمٰنِ الرَّحیمِ * وَ العَصرِ * اِنَّ ‌الاِنسانَ‌ لَفی‌ خُسرٍ * اِلَّا الَّذینَ ءامَنوا وَ عَمِلُوا الصّالِحٰتِ‌‌ وَ تَواصَوا بِالحَقِّ ‌وَ تَواصَوا بِالصَّبرِ.[14]
بِسمِ اللهِ الرَّحمّْنِ الرَّحیمِ * وَ العَـصرِ * اِنَّ ‌الاِنسانَ‌ لَفی‌ خُسرٍ * اِلَّا الَّذینَ ءامَنوا وَ عَمِلُوا الصّالِحتِ‌‌ وَ تَواصَوا بِالحَقِّ ‌وَ تَواصَوا بِالصَّبرِ.[9]
… برنامه‌ریزى کرد؛ در نظام‌پزشکى باید برنامه‌ریزى کرد؛ در برخورد معلّمان و اساتیدى که در محیط‌هاى آموزشى پزشک تربیت میکنند، بایستى این مورد توجّه قرار بگیرد و پیاده بشود؛ در اجتماعات و باشگاه‌هایى که جمع میکند عناصر را با همدیگر ــ که این جزو جاهاى مهم است؛ «وَتَواصَوابِالحَقِّ ‌وَتَواصَوابِالصَّبر»[8] چیز خیلى مهمّى است ــ و در آنجایى که چشممان به چشم همدیگر مى‌افتد، یکدیگر را توصیه کنیم به چیزهاى خوب. پس این در اینجا بایستى دنبال بشود. یعنى اگر چنانچه ان‌شاءالله‌ این مجموعه‌ى شما، این نشست و اجلاس شما به یک نتیجه‌ى مشخّصى رسید، بعد [باید] دستگاه ادارى و آموزشى و انتظامى و انسانى و اخلاقى شما، یکسره به‌ کار بیفتد تا آن اخلاق پزشکى ــ آنچه شما آن را به‌ …
بسم الله الرّحمن الرّحیم * وَالعَصرِ اِنَّ ‌الاِنسانَ‌ لَفی‌ خُسرٍ * اِلَّا الَّذینَ ءامَنوا وَعَمِلُوا الصّالِحتِ‌‌ وَ تَواصَوا بِالحَقِّ ‌وَ تَواصَوا بِالصَّبر.[13]
… هرچه تصمیم گرفتند، نسبت به این ملت انجام دادند. ملت ما همین ملت بود و همین استعدادها را داشت - که امروز بحمداللَّه در میدانهای گوناگون، استعدادهای شما جوانان مثل ستاره و خورشید میدرخشد - اما به خاطر حکومتهای ناباب و به‌خاطر تربیتهای غلط، بصیرت و صبرش کم بود. وقتی در برهه‌ای از زمان، آگاهان جامعه، بزرگان جامعه، دانایان جامعه و کسی مثل امام بزرگوار پیدا شدند، در مردم بصیرت دمیدند، مردم را به صبر وادار کردند، «و تواصوا بالحق و تواصوبالصبر»[1] را در جامعه رایج کردند، این دریای خروشان به‌وجود آمد و توانست آن تاریخ سرتاپا ذلّت و محنت را قطع کند و تسلّط بیگانگان را بر این کشور از میان بردارد.