رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مصونیت قضایی آمریکاییان در ایران و مخالفت امام خمینی (ره) با آن در سال ۱۳۴۳.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به روحانیون و ملت ایران (مخالفت با لایحه کاپیتولاسیون)— ۱۳۴۳/۰۸/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۶
۱۳۴۳۱۳۶۶

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

محکوم کردن تصویب لایحهٔ مصونیت مستشاران آمریکایی به‌عنوان خیانت شاه

- پانزده سال قبل که شاه قصد داشت، به دستور امریکا، لایحه مصونیت مستشاران امریکایی[1] را به تصویب مجلسیْن برساند، من این خیانت شاه را نسبت به ملت ایران در طی یک سخنرانی و صدور یک اعلامیه، محکوم نمودم و ملت ایران را از این سیاست استعماری امریکا مطلع ساختم، که پس از چند روز مرا از ایران، پس از آنکه شبانه به منزلم در قم حمله کردند، دستگیر و سپس به ترکیه تبعید نمودند. و در آنجا هم دولت ترکیه تحت فشار افکار عمومی از دولت ایران خواست که محل تبعید مرا کشوری غیر از ترکیه قرار دهد، که سرانجام به عراق تبعید شدم. و در آنجا پس از حدود پانزده سال، دولت عراق تحت فشار شاه، مخالفت خود را با فعالیتهای اسلامی من علیه رژیم سلطنتی‌ و …

لغو آن در زمان رضاشاه و برقراری دوباره‌اش در زمان محمدرضا شاه با جشن تبلیغاتی برای هر دو

… برای اینها درست کرد، باز همین نزاع بلند شد که ای چه خدمت بزرگی! چه خدمت بزرگی کردند! این بیچاره مطبوعات، خوب اسیر سازمان امنیت بودند، باید بنویسند. آنها دیکته کنند اینها بنویسند که چه خدمت بزرگی! دیگر از این خدمت بزرگتر نمی‌شد که «اعلیحضرت» کردند! چه کردند؟ آنی که او لغو کرد، ایشان اثبات کردند! در لغوش ما جشن باید بگیریم، در اثباتش هم ما باید جشن بگیریم! [خنده حضار] وضع یک مملکتی این طوری است که می‌گویند خروس می‌گوید که منِ بیچاره را در عزاخانه سر می‌بُرند، در عروسی خانه هم سر می‌بُرند! [خنده حضار]

مصونیت قضایی هر آمریکایی و سلب حق دولت و دادگستری ایران در رسیدگی

… مثلًا- فلان جا که امریکایی است، اگر این یک شخص محترمی، یک شخص- مثلًا- عالی مقامی، یک فیلسوفی، یک عالمی، یک کسی را بگیرد زیر، عمداً هم بگیرد زیر، دولت ایران حق ندارد، هیچ حق ندارد که این را بخواهد! این باید رجوع شود به سفارت! سفارت‌ خودشان بلدند چه بکنند! معنی اثباتش این است که ایشان برای آن، آن قدر [تبلیغات‌] کردند و آن شخصی هم که در مجلس آورد[3] آن قدر برای آن نوحه‌خوانی کرد، این است که هر فردی از افراد امریکایی در اینجا مصون است! کسی حق ندارد، دادگستری حق ندارد که اگر این کاری کرد بخواهد او را- عرض بکنم که- ارتش حق ندارد در این امر دخالت کند، هیچ کس حق ندارد در این امر دخالت کند، این باید مستقیماً در پیش خود امریکایی‌ها و در سفارتخانه یا در- فرض کنید که- خودِ مملکت امریکا، این قضیه باید حل بشود! آن هم که معلوم است راه حلش چیست! این را می‌گویند که یک چیز خوبی است؟! خیلی خوب واقع شده که مصونند اینها و- عرض می‌کنم که- هیچ کس حق ندارد به آنها [اعتراضی‌] بکند؛ اما اگر شخص اول این مملکت (هر کس هست، هر زهر ماری اگر هست به اصطلاح شما) اگر چنانچه یک فراشی از …

تنفر و اعتراض به مصونیت دادن به اتباع آمریکا

… کلمه‌ای، چند قدمی می‌رویم برای اینکه این ملت را نجات بدهیم. ما می‌خواهیم دولتهایی [را] که حکومت بر ایران می‌کنند نجات بدهیم. ما می‌خواهیم ارتش را از این انگل بودن نجات بدهیم. ما از اول که مستشارهای امریکا آمدند و ارتش ما را در دست گرفتند، با این مخالف بودیم. ما از مصونیت دادن به اتباع امریکا تنفر داشتیم و اظهار تنفر کردیم. ما می‌خواهیم این دولتها را مستقل کنیم، راضی نمی‌شوند! ما می‌گوییم شما خودتان مستقلًا در مملکت خودتان، در مقدرات مملکت خودتان باید دخالت داشته باشید، آنها می‌گویند ما می‌خواهیم نوکر باشیم! لفظاً نمی‌گویند، عملًا این طور است. ما می‌خواهیم ارتش را از این …

مخالفت با مصونیت مستشاران آمریکایی و در پی آن تبعید به ترکیه و عراق

… شروع مبارزات پانزده ساله اخیر بدین صورت بود که شاه بر خلاف مصلحت ملت کارهایی انجام داد. ابتدا علمای اسلام مخالفت کردند و این مخالفت به گرفتاری شبانه من انجامید. در 15 خرداد 42 از قراری که می‌گویند، پانزده هزار نفر کشته شدند. قریب یک سال در زندان و حصر بودم. پس از آزادی به مبارزاتم ادامه دادم و مفاسد و جنایات شاه را افشا نمودم، تا اینکه یکی از خیانتهای بزرگ شاه یعنی قضیه کاپیتولاسیون پیش آمد و شاه، مستشاران امریکایی را مصونیت داد. از این جهت که این قضیه مخالف مصالح اسلام و کشور بود، من با آن شدیداً مخالفت نمودم و به دنبال آن شبانه دستگیر شدم و مستقیماً به ترکیه تبعید شدم. یک سال در ترکیه بودیم. پس از آن ما را تحویل عراق دادند و قریب چهارده سال در عراق بودیم. در طول این مدت من در مواقع‌ مختلف، جنایات شاه را چه در اعلامیه و چه در خطابه اعلام می‌کردم و هر فاجعه‌ای را گوشزد می‌نمودم و هرگز ساکت ننشستم و بعد هم که به اینجا آمدم. و اما سازمان دادن نهضت اسلامی همگانی ملت ایران، این نهضت جنبشی است که همه مردم را شامل …

هیاهوی رژیم هم برای لغو و هم برای برقراری آن

وضع ایران این جور است که آن طرفِ قصه را هیاهو می‌کنند، این طرفِ قصه هم هیاهو می‌کنند! اینها یک چیزهایی است که ما حالا می‌شنویم و داریم می‌بینیم، بعدها آیا باورشان بیاید یک همچو رژیمهایی را ما گذراندیم! آخر من در سن خودم این قضیه را دیدم. شماها یادتان نیست، هیچ کدامتان یادتان نیست، اما من در سن خودم بوده این قضیه. آن قضیه جشنهای آنجایش در سن ما …