رفتن به محتوای اصلی

کار و تلاش

نام‌های دیگر: کار سخت، کار مؤمنانه، کرامت شغلی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ارزش کار و کوشش و نقش آن در پیشرفت فرد و کشور.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۹۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

میدان جنگ، میدان آزمون است. مثل همین بوته زرگری است که وقتی طلا را در آن میگذارند و حرارت میدهند، ناخالصیها خودش را نشان میدهد، والاّ تا وقتی که به شکل انگشتر است و در دست کسی قرار دارد، معلوم نمیشود کدامیک عیارش بالا و یا پایین است. ما در ارتش از آدمهای خوب و شخصیّتهای مؤمن برخوردار بودیم؛ آدمهای ناباب هم داشتیم. جنگ تکلیف همه را معلوم کرد و مانند بوته زرگری شد. فشاری که اوّلِ جنگ وارد شد، مقداری از عرقها را در آورد و در همان قدمهای اوّل، بخشی از آلودگیها را فوراً سُترد. به دنبال آن، ارتش سینه خود را گشود و سرش را بلند کرد و به ایمان و تقوا و دیانت مجهّز شد. البته منظور از این ارزشها، مقدّس مآبی و فقط سرپایین انداختن و ذکر گفتن نیست. تلاش مؤمنانه هر کس، انجام دادن کار به مقتضای نیاز است. در میدان جنگ یک طور است و در میدان سازندگی درون ارتش طور دیگر. وقتی سازماندهی مطرح میشود، یک طور است و وقتی صحبت از ابزار و تجهیزات و یا نشان دادن آمادگی و مانور کردن است، طور دیگر است. ایمان و تقوا و دین در این جاها خودش را نشان میدهد، والاّ بعضی کسان خیال کردند که اگر زودتر از وقتْ به نمازخانه رفتند و ریشی هم گذاشتند و تسبیحی هم به دست گرفتند و احیاناً در مقابل این یا آن مسؤول خم و راستی هم شدند، قضیّه تمام است. البته قضیّه در یک دیدار دوستانه فعلاً تمام است، اما در مقام عمل، خیر! قضیّه این گونه تمام نمیشود، بلکه با کار مؤمنانه تمام خواهد شد.
یکی از این برادرها گفت ما حاضریم؛ پژوهشگاه به ما بدهید یا اجازه بدهند ما پژوهشگاه درست کنیم تا در فلان قضیه - مثلاً فرض کنید انرژی خورشیدی یا هر چیز دیگر - فعالیت کنیم. خیلی خوب، آن گروه دیگر دانشجوئی هم بگویند خیلی خوب، ما هم در فلان مسئله‌ی دیگر رقابت مثبت علمی میکنیم با اینها. رقابت مثبت یعنی این؛ یعنی مسابقه‌ی دویدن: «سابقوا الی مغفرة من ربّکم». مسابقه‌ی در کار خیر، مسابقه‌ی در تولید، مسابقه‌ی در فراگیری و تحقق دادن آن معلومات در خارج و کمک کردن به محیط زندگی مردم. این مسابقه خیلی خوب است، رقابت خیلی خوب است؛ اما دست به گریبان شدن، دعوا کردن، آن هم سر چیزهای کوچک، سر چیزهای بسیار کوچک و حقیر، نه. این را ما نمیپسندیم؛ هم در محیط دانشگاه، هم در محیط کل کشور، هم در محیط روحانیت؛ در همه‌ی محیطها.
کار به معنای وسیع کلمه، شامل کار یدی، کار جسمی، کار فکری، کار علمی، کار مدیریّتی، در واقع محور پیشرفت و حرکت و حیات مستمرّ جامعه است؛ این را باید همه‌مان بدانیم. اگر کار نباشد، سرمایه، مواد، انرژی، اطّلاعات، هیچ‌کدام برای انسان مفید نخواهد بود. کار است که مثل روحی میدمد در سرمایه، در انرژی، در موادّ اوّلیّه، و آن را تبدیل میکند به یک موجود قابل مصرف، تا انسانها بتوانند از آن استفاده کنند. ارزش کار، اینها است.

لزوم تداوم تلاش و نفی احساس پایان وظیفه

تلاش را دنبال کنید؛ هیچ ‌کس نگوید من وظیفه‌ام را انجام داده‌ام، کار من تمام شد. در اسلام این‌‌جورى نیست؛ در اسلام، آن امام بزرگوار ما که نزدیک نود سال عمر را با تلاش گذراند و در آخرین روزهاى زندگى‌اش هم کار میکرد، تلاش میکرد، هیچ‌ وقت خودش را طلبکار ندانست از ملّت و از خدا و از دنیا؛ همیشه خودش را بدهکار میدانست؛ با اینکه هیچ ‌کس نیست در دنیا که نقش آن دست …

کار در کارخانه و مزرعه و اداره و بازار مایهٔ استحکام پایه‌های کشور

به موازات آن، باید محتواهاى اسلامى را [اهمّیّت داد]؛ یعنى علم ــ شما که دانشجو هستید و دیگر کسانى که مشغول تحصیلند، به درس خواندن، کار عملى و تحقیقى در محیط دانشگاه، رشد دادن و شکوفا کردن استعدادها ــ و کار در محیط کار ــ اعمّ از کارخانه، مزرعه، اداره، بازار؛ همه‌ جا؛ هر جا که کار هست، تلاش هست، اشتغال هست، بخصوص سازندگى هست ــ پایه‌ها و بنیه‌ها را محکم میکند. این هم، از لحاظ حرکت مردم در جهت روشن کردن چراغ اسلام در این مُلک.

توصیه به کارگران به کار جدی و عبادت دانستن کار برای پیشرفت کشور

من به کارگران سفارش میکنم که در هر بخشى مشغول کار هستند ــ کارگاه‌هاى بزرگ، کارگاه‌هاى کوچک، کارهاى دستى، کارهاى ماشینى عظیم، کارهاى کشاورزى و روستایى ــ هر‌ جا هستند، این روزها را روزِ کار بدانند، این دوران را دوران کار جدّى بدانند و کار را هم عبادت بدانند. این کارى که شما براى توسعه و پیشرفت کشور میکنید، یک عبادت قطعى است. به مسئولان هم سفارش میکنم که پاس طبقات کارگر و محروم و مستضعف و این مردم مؤمن را بدارند؛ آنها را در قوانین، در مراجعات ادارى، در کارهاى گوناگونى که با دستگاه‌هاى دولتى دارند، مورد توجّه قرار بدهند.

وعدهٔ نعمت دنیوی در صورت همت و همکاری زلزله‌زدگان

امّا آن مطلبى که من میخواهم به شما مردم عزیز منجیل و همچنین همه‌ى مردم گیلان و زنجان در شهرها و روستاها عرض بکنم، این است که اگر شما همّت کنید و با این مجاهدتى که امروز اعضاى دولت و مردم ایران شروع کرده‌اند براى امداد به شما عزیزان، همکارى کنید، خود شما هم این غبار مصیبت را از خودتان بتکانید، وارد میدان بشوید، بر مصیبت، بر دردها فائق بیایید، خداى متعال در مقابل این بلا و مصیبت، نعمت و اجر دنیوى هم به شما خواهد داد. باید نه ‌فقط خرابى‌ها ترمیم بشود، بلکه باید گیلان، این شهر منجیل، آن رودبار، آن روستاها، آن شهرها، آن بخشها، همه بهتر از اوّل ان‌شاءالله‌ ساخته بشود. و این خواهد شد؛ استبعاد[2] نکنید.

بهترشدن وضع مردمانی که پس از زلزله و سیل همت کردند

همه‌ى مناطق زلزله‌زده و سیل‌زده‌اى که ما دیدیم ــ بنده در جاهاى متعدّدى مثل همین قضایاى شما سالها قبل به قصد امداد رفتم و آنجا ماندم و امداد کردم، به چشم خودم دیدم ــ هر جا مردم همّت کردند، کمکها را جذب کردند تا خودشان زندگى‌شان را بسازند، وضع مردم از اوّل هم بهتر شد؛ امّا اگر خداى ناکرده مردمی یک گوشه‌اى پیدا بشوند و بنشینند و منتظر بمانند که دیگران بیایند کمک کنند ــ که شما این‌جور نیستید؛ من میدانم مردم گیلان، مردم زنجان، شماها مردم اهل کارید، اهل همّتید، اهل تلاشید ــ و براى آنها کارهایشان را راه بیندازند، بدانید آن …