میدان جنگ، میدان آزمون است. مثل همین بوته زرگری است که وقتی طلا را در آن میگذارند و حرارت میدهند، ناخالصیها خودش را نشان میدهد، والاّ تا وقتی که به شکل انگشتر است و در دست کسی قرار دارد، معلوم نمیشود کدامیک عیارش بالا و یا پایین است. ما در ارتش از آدمهای خوب و شخصیّتهای مؤمن برخوردار بودیم؛ آدمهای ناباب هم داشتیم. جنگ تکلیف همه را معلوم کرد و مانند بوته زرگری شد. فشاری که اوّلِ جنگ وارد شد، مقداری از عرقها را در آورد و در همان قدمهای اوّل، بخشی از آلودگیها را فوراً سُترد. به دنبال آن، ارتش سینه خود را گشود و سرش را بلند کرد و به ایمان و تقوا و دیانت مجهّز شد. البته منظور از این ارزشها، مقدّس مآبی و فقط سرپایین انداختن و ذکر گفتن نیست. تلاش مؤمنانه هر کس، انجام دادن کار به مقتضای نیاز است. در میدان جنگ یک طور است و در میدان سازندگی درون ارتش طور دیگر. وقتی سازماندهی مطرح میشود، یک طور است و وقتی صحبت از ابزار و تجهیزات و یا نشان دادن آمادگی و مانور کردن است، طور دیگر است. ایمان و تقوا و دین در این جاها خودش را نشان میدهد، والاّ بعضی کسان خیال کردند که اگر زودتر از وقتْ به نمازخانه رفتند و ریشی هم گذاشتند و تسبیحی هم به دست گرفتند و احیاناً در مقابل این یا آن مسؤول خم و راستی هم شدند، قضیّه تمام است. البته قضیّه در یک دیدار دوستانه فعلاً تمام است، اما در مقام عمل، خیر! قضیّه این گونه تمام نمیشود، بلکه با کار مؤمنانه تمام خواهد شد.کار و تلاش
نامهای دیگر: کار سخت، کار مؤمنانه، کرامت شغلی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
ارزش کار و کوشش و نقش آن در پیشرفت فرد و کشور.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹
سیر زمانی
از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴۱۳۵۹۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
یکی از این برادرها گفت ما حاضریم؛ پژوهشگاه به ما بدهید یا اجازه بدهند ما پژوهشگاه درست کنیم تا در فلان قضیه - مثلاً فرض کنید انرژی خورشیدی یا هر چیز دیگر - فعالیت کنیم. خیلی خوب، آن گروه دیگر دانشجوئی هم بگویند خیلی خوب، ما هم در فلان مسئلهی دیگر رقابت مثبت علمی میکنیم با اینها. رقابت مثبت یعنی این؛ یعنی مسابقهی دویدن: «سابقوا الی مغفرة من ربّکم». مسابقهی در کار خیر، مسابقهی در تولید، مسابقهی در فراگیری و تحقق دادن آن معلومات در خارج و کمک کردن به محیط زندگی مردم. این مسابقه خیلی خوب است، رقابت خیلی خوب است؛ اما دست به گریبان شدن، دعوا کردن، آن هم سر چیزهای کوچک، سر چیزهای بسیار کوچک و حقیر، نه. این را ما نمیپسندیم؛ هم در محیط دانشگاه، هم در محیط کل کشور، هم در محیط روحانیت؛ در همهی محیطها.کار به معنای وسیع کلمه، شامل کار یدی، کار جسمی، کار فکری، کار علمی، کار مدیریّتی، در واقع محور پیشرفت و حرکت و حیات مستمرّ جامعه است؛ این را باید همهمان بدانیم. اگر کار نباشد، سرمایه، مواد، انرژی، اطّلاعات، هیچکدام برای انسان مفید نخواهد بود. کار است که مثل روحی میدمد در سرمایه، در انرژی، در موادّ اوّلیّه، و آن را تبدیل میکند به یک موجود قابل مصرف، تا انسانها بتوانند از آن استفاده کنند. ارزش کار، اینها است.شاهدها (۱۳ پاراگراف)
لزوم تلاش همهٔ دولت و ملت در صحنهٔ داخلی و خارجی
و دوّم، تلاش. همه باید تلاش کنند. دولت و ملّت باید تلاش کنند. دستگاههاى گوناگون دولتى، هر کدام باید تلاش مناسب خودشان را بکنند و بحمدالله میکنند. من شاهدم و میبینم که دستگاههاى دولتى تلاش خوبى را دارند انجام میدهند. امروز ما در همهی صحنهها احتیاج داریم به تلاش؛ در صحنهی داخلى و در صحنهی خارجى. در صحنهی داخلى، تلاش براى بازسازى کشور، براى رفع مشکلات مردم، براى زنده کردن ثروت خفته و خاموش این ملّت و به میدان آوردن این استعداد عجیبى که در این کشور وجود دارد؛ و در صحنهی خارجى، مقابلهی هوشمندانه با سیاستها و تبلیغات …زنده کردن روحیهٔ کار و تلاش در مردم با روشهای عملی پیامبر
یک نمونه هم مسئلهی ایجاد فضای کار و تلاش در جامعه است. پیغمبر اکرم اکتفا نمیکردند به اینکه دستور بدهند که مردم باید کار کنند و تلاش کنند؛ [بلکه] با روشهای مختلف، روحیهی کار و تلاش را در مردم زنده میکردند. پیغمبر گاهی که یک جوانی را مشاهده میکرد، اگر میدید او بیکار است، میفرمود: اِنَّ الله لا یُحِبُّ الشّابُّ الفارِغ؛[20] خدا از جوانی که عمر خودش را تلف میکند و به بیکاری میگذراند، خشنود نیست.در یک روایتی دارد که رسول اکرم وقتی جوانی را میدید که «کانَ یُعجِبُه» …برتری همسفران پرکار بر عابدی که کارش را به دوش دیگران میانداخت
… کرد پس کارهایش را چه کسی میکرد، کسی که وقتی از مرکب پیاده میشود دائم مشغول نماز و قرآن است، غذای او را چه کسی میپخت، وسایل او را چه کسی فرود میآورد و سوار میکرد؟ آنها در جواب گفتند یا رسولالله! ما؛ ما با کمال میل همهی کارهای او را برایش انجام میدادیم. پیغمبر فرمود: کُلُّکُم خَیرٌ مِنه؛[22] همهی شماها از او بهترید. اینکه او کار خودش را انجام نمیداد و به دوش شما میانداخت و خود مشغول عبادت میشد، موجب نمیشود که او مرد خوبی باشد؛ مرد خوب، شما هستید که کار میکنید و تلاش میکنید و حتّی کار [فرد] دیگری را هم شما به عهده میگیرید. با اینگونه روشها، فضای زندگی در جامعهی اسلامی پُر میشود از علاقهی به کار و تلاش زندگی. همهی این مواردی که عرض کردم، امروز مورد ابتلاء و احتیاج ما است.فراخوان ملت به کندن رخت عزا و تلاش برای هدفهای امام
۲) پایان یافتن عزاى رسمى، به معناى پایان یافتن درد و داغ ملّت ایران در این سوگ بزرگ نیست. یاد جاودانهی امام کبیر ما، هم با خاطرههاى شیرین حیات بابرکت او، و هم با فقدان تسلّاناپذیر او همواره همراه خواهد بود. با این همه، من با تشکّر مجدّد و با تبریک عید سعید قربان که خاطرهی غمانگیز محرومیّت از حج را بار دیگر زنده میسازد و فریاد ملّت ما در برائت از کفّار مستکبر و عمّال مرتجع آنان [را] رساتر میسازد، از عموم ملّت ایران میخواهم که رخت عزا از تن برکنده و جامهی کار و تلاش و جد و جهد به تن کنند و با توان و نیروى جدیدى که تجسّم لطف خدا بر امام ما در ممات او است، به سمت هدفهاى او پیش روند. حرکت به سمت هدفهاى امام و انقلاب و تأمین عمران و آبادى و عدالت اجتماعى و حفظ مواضع انقلابى و ساختن کشورى نمونه، کار و تلاش و جد و جهد میطلبد.کار با جسم ارزش و بیکاری ضدارزش در نظام ارزشی اسلام
… هم عامّهی مردم، باید بدانند که کارگر شأن معنوى و انسانى بالایى در جامعه دارد. اگر ما به نظام ارزشى اسلام نگاه کنیم، پولدار بودن اصلاً ارزش نیست؛ پولدار بودن جزو ارزشها به حساب نمیآید؛ حتّى دارا بودنِ بسیارى از خصوصیّات نفسانى جزو ارزشها به حساب نمیآید. امّا کارگر بودن -یعنى با جسم خود کار کردن، ولو براى شخصِ خودش کار کند- یک ارزش است. بیکارى یک ضدّارزش است. حالا اگر این کارى که انسان با جسم خودش دارد انجام میدهد، در پیشبرد زندگى جامعه نقشى داشته باشد، این ارزشْ مضاعف و دو برابر خواهد شد. لذاست که رسول اکرم (صلّى الله علیه و آله و سلّم) دست کارگر را بوسید. این «دست کارگر را بوسیدن» یک امتیاز مادّى براى کارگر نیست امّا یک امتیاز معنوى است، براى این است که شأن کارگر در جامعه بالا برود. این مسائل باید تأمین بشود.شما کارگران باید توجّه داشته …لزوم مضاعف شدن کار همهٔ اقشار در برابر اهتمام مضاعف دشمنان
… خنثى میگردیده است. در این برههی حسّاس که دشمنان بیش از همیشه به خرابکارى در نظام جمهورى اسلامى میاندیشند، لازم است که با هوشیارى عمومى ملّت، این توطئه نیز خنثى گردد. امروز باید علیرغم خواست دشمن، چرخهاى نظام جمهورى اسلامى بهتر و روانتر از همیشه حرکت کند. باید روند تولید داخلى -اعمّ از تولیدات کشاورزى و صنعتى- شتاب گیرد و دستگاههاى ادارى و دولتى و نهادهاى انقلابى، حوزههاى علمیّه و دانشگاهها و مراکز تحقیقاتى، مؤسّسات فرهنگى و هنرى، روند حرکت خودکفایى در ارتش و سپاه و سایر مراکز تولیدى، مراکز کسب و پیشهورى و دیگر بخشهاى دولتى و غیر دولتى -که به نحوى در ادارهی امور کشور و تأمین نیازهاى حال و آیندهی جامعه نقش دارند- با همّتى بلندتر و انگیزهاى بیشتر از گذشته به کار مشغول باشند.اینجانب از همهی کسانى که در تنظیم و ادارهی امور جارى کشور نقشى بزرگ یا کوچک دارند، از کارگران و عناصر فنّى، کشاورزان و روستاییان، مدیران و کارکنان دولتى، علماى اعلام و روحانیّون محترم، دانشگاهیان و دانشجویان، کسبه و پیشهوران، نویسندگان و گویندگان و هنرمندان، نیروهاى مسلّح و قواى نظامى و انتظامى، مسئولان نهادهاى انقلابى و دیگران صمیمانه درخواست میکنم که با توجّه به اینکه امروز اهتمام دشمنان نسبت به ما مضاعف است، آنان نیز کار و تلاش خود را مضاعف کنند و در فضائى آکنده از صفا و خلوص و همکارى و هوشیارى، دشمنان را از تعرّض به جمهورى اسلامى مأیوس کنند؛ مخصوصاً از دولت محترم و مجلس معظّم شوراى اسلامى که هر یک به نحوى با برنامهی پنجسالهی بازسازى کشور ارتباط دارند، این مسئله را مشمول اهتمام شایستهی خود بنمایند.کار و تولید و رونق وضع عمومی، فریضهای انقلابی و رسمی اسلامی
… به خدا پناه میبرم. آنان که تجمّلات و زیادیهاى غیرضرور و ولخرجمآبانه را از روى بیدردىِ ناشى از وسعت و توانایى مالى انجام میدهند به خود آیند و به انفاق روى آورند؛ و آنان که با سختى و تنگدستى، بر خود چنین چیزى را تحمیل میکنند، از این امر خسارتبار دست بکشند. براى متمکّنینْ میانهروى، و براى قشرهاى متوسّطْ قناعت در امور شخصى، و براى همه تلاش و کار و تولید و رونق دادن به وضع عمومى، فریضهاى انقلابى، و رسمى اسلامى است.از خداوند توفیق همگان را در راه هدفهاى والاى انقلاب اسلامىِ عزیزمان درخواست میکنم. به روان پاک امام و قائد بزرگمان درود میفرستم، و علوّ درجات شهداى عزیز بویژه شهداى بسیج را از خداوند متعال مسئلت میکنم.آغاز زندگی و تلاش از روز عید قربان به خاطر خواست امام
یاد امام هرگز از دل ما و جان ما رخت نخواهد بست. امام عزیز! مگر ممکن است ما تو را فراموش کنیم؟ یقیناً این غم بزرگ همچنان ما را تا سالهاى متمادى همراهى خواهد کرد، امّا امام عزیز! ما از امروز -که روز عید قربان است- زندگى و تلاش را شروع میکنیم؛ بهخاطر تو، باز هم به یاد تو، باز هم چون تو این را میخواهى، چون تو این را میپسندیدى و میطلبیدى. برادران و خواهران عزیز! تقوا را پیشه کنید. امام ما مظهر تقوا بود، مظهر پرهیزکارى بود و مظهر پارسایى بود.پاداش الهی حتی به کسانی که واقعاً برای دنیا کار کنند
… نمیگذارد. گاهى ما آثار را میفهمیم، گاهى هم نمیفهمیم، امّا آن اثر هست. آیات کریمهی قرآن همه دلیل بر این هستند که اگر یک ملّتى عمل صالح داشته باشد، مخصوصاً اگر این عمل صالحْ با ایمان و تقوا همراه باشد، زندگى او، وضع دنیاى او، عزّت و استقلال او تأمین خواهد شد؛ اگر با ایمان و تقوا نبود، باز هم خداى متعال پاداش خواهد داد. یعنى به آن کسانى هم که براى دنیا کار کنند -و واقعاً کار کنند- خداى متعال جزا میدهد: کُـلًّا نُمِدُّ هًّـؤُلاّْءِ وَ هًّـؤُلاّْء؛[3] هم آن کسانى که براى دنیا کار میکنند، هم آن کسانى که براى آخرت کار میکنند، همه را خداى متعال جزا خواهد داد؛ اگر واقعاً کار کنند.بیمه کردن کشور و نظام اسلامی با کار و تلاش همگانی
… و قابل رفع است، برطرف کنند و نگذارند که میان این عناصر مؤمن و مخلص و کسانى که با دنیاى مصرفى جامعه ارتباط دارند، تفاوتى به زیان این عزیزان باشد؛ چون اینها تولیدکنندهاند. انشاءالله باید مشکلاتشان برطرف بشود و سعى بشود بر اینکه کار این عزیزان تسهیل بشود. همه باید دست به دست هم بدهیم و بدهید تا کشور را و نظام جمهورى اسلامى را انشاءالله با کار و تلاش خودمان بهطور کامل بیمه کنیم؛ و این به کمک پروردگار امکانپذیر است. ما معتقدیم و بروشنى میبینیم که کید و توطئهی دشمن علیه اسلام و نظام جمهورى اسلامى، همچنان که تاکنون به جایى نرسیده، بعد از این هم انشاءالله هرگز به جایى نخواهد رسید.خداوند انشاءالله به شماها خیر و برکت و لطف خودش …محفوظ بودن تلاش کارگر نزد خدا، چه کارفرما قدر بداند چه نداند
… انجام بدهد؛ یعنى محکمکارى کند؛ محکمکارى. کار کارگر ایرانى، قدیمها معروف بود به اینکه محکم است؛ یعنى جنس رویه و کفىِ کفش پاره میشد، امّا این نخها از هم باز نمیشد؛ محکمکارى یعنى این. آن بخشى را که مربوط به شما است، به بهترین وجه انجام بدهید؛ کم نگذارید؛ بهترین کار را ارائه بدهید و بدانید که تلاش شما پیش خدا محفوظ است. حالا آن کارفرما -چه دولت، چه غیر دولت- بفهمد یا نفهمد، پاداش مناسب را بدهد یا ندهد، آن بحث دیگرى است، که البتّه هم باید بفهمند، هم باید توجّه بکنند؛ امّا اگر نفهمند، نفْس این محکمکارى چیزى است که خداى متعال آن را میخواهد.به کار انداختن همهٔ استعدادها و همبستگی بیشتر پس از فقدان امام
… وقتى چشم ندارد دیگر جایى را نمیبیند- امّا یک مقدارى از ضایعه کاسته میشود؛ لامسه هنرى را نشان میدهد که در بودن چشم، آن هنر را نداشت یا بُروز نداشت؛ شامّه و سامعه و ذائقه کارى را میکند که وقتى چشم بود، این اندامها آنقدر حسّاسیّت، آنقدر تلاش نشان نمیدادند. ما امروز آنجورى باید عمل کنیم، با همان روحیه. حالا این چشم گرفته شده -شکّى نیست که هیچچیز دیگرى براى ما چشم نخواهد شد- امّا بیایید سامعهمان را، شامّهمان را، ذائقهمان را، لامسهمان را، همهی احساسهاى مکمون[4] و مکنون[5] در وجودمان را بیش از گذشته به کار بیندازیم -بیشتر کار کنیم، بیشتر فکر کنیم، بهتر همبستگى کنیم، نیروهایمان را بیشتر روى هم بریزیم- تا بتوانیم وظیفهمان را انجام بدهیم. انقلاب نیاز دارد به سرچشمههاى فیّاض و جوشان استعدادهاى بشرى. و این عمل کردن به وصیّت او است؛ آن بزرگى که ما جاى خالى او را با همهی وجودمان داریم لمس میکنیم. اگر بخواهیم انقلاب با همان سرعت و شتاب و با همان اتقان و استقامت یعنى درست در همان خطّ صحیح، بدون چپ …تصمیم به تلاش بیشتر با وجود آگاهی از کاستیهای خود
من با معرفتى که بیش از همهی مردم دنیا به ضعفهاى خودم دارم -هیچ کس به قدر خود من کاستیها و نقصهاى مرا نمیداند؛ من بیش از همه میدانم که چقدر کاستى و نقص در من هست- علیرغم این کاستیها و نقصها که بحمدالله با آنها آشنا هستم و آنها را میشناسم، تصمیم گرفتهام که بیشتر کار کنم، بیشتر تلاش کنم، بیشتر از سرچشمههاى حیاتیاى که در این راه ممکن است به کار بیاید استفاده کنم. این تنها راه ما است.