میدان جنگ، میدان آزمون است. مثل همین بوته زرگری است که وقتی طلا را در آن میگذارند و حرارت میدهند، ناخالصیها خودش را نشان میدهد، والاّ تا وقتی که به شکل انگشتر است و در دست کسی قرار دارد، معلوم نمیشود کدامیک عیارش بالا و یا پایین است. ما در ارتش از آدمهای خوب و شخصیّتهای مؤمن برخوردار بودیم؛ آدمهای ناباب هم داشتیم. جنگ تکلیف همه را معلوم کرد و مانند بوته زرگری شد. فشاری که اوّلِ جنگ وارد شد، مقداری از عرقها را در آورد و در همان قدمهای اوّل، بخشی از آلودگیها را فوراً سُترد. به دنبال آن، ارتش سینه خود را گشود و سرش را بلند کرد و به ایمان و تقوا و دیانت مجهّز شد. البته منظور از این ارزشها، مقدّس مآبی و فقط سرپایین انداختن و ذکر گفتن نیست. تلاش مؤمنانه هر کس، انجام دادن کار به مقتضای نیاز است. در میدان جنگ یک طور است و در میدان سازندگی درون ارتش طور دیگر. وقتی سازماندهی مطرح میشود، یک طور است و وقتی صحبت از ابزار و تجهیزات و یا نشان دادن آمادگی و مانور کردن است، طور دیگر است. ایمان و تقوا و دین در این جاها خودش را نشان میدهد، والاّ بعضی کسان خیال کردند که اگر زودتر از وقتْ به نمازخانه رفتند و ریشی هم گذاشتند و تسبیحی هم به دست گرفتند و احیاناً در مقابل این یا آن مسؤول خم و راستی هم شدند، قضیّه تمام است. البته قضیّه در یک دیدار دوستانه فعلاً تمام است، اما در مقام عمل، خیر! قضیّه این گونه تمام نمیشود، بلکه با کار مؤمنانه تمام خواهد شد.کار و تلاش
نامهای دیگر: کار سخت، کار مؤمنانه، کرامت شغلی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
ارزش کار و کوشش و نقش آن در پیشرفت فرد و کشور.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹
سیر زمانی
از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴۱۳۵۹۱۴۰۴
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
یکی از این برادرها گفت ما حاضریم؛ پژوهشگاه به ما بدهید یا اجازه بدهند ما پژوهشگاه درست کنیم تا در فلان قضیه - مثلاً فرض کنید انرژی خورشیدی یا هر چیز دیگر - فعالیت کنیم. خیلی خوب، آن گروه دیگر دانشجوئی هم بگویند خیلی خوب، ما هم در فلان مسئلهی دیگر رقابت مثبت علمی میکنیم با اینها. رقابت مثبت یعنی این؛ یعنی مسابقهی دویدن: «سابقوا الی مغفرة من ربّکم». مسابقهی در کار خیر، مسابقهی در تولید، مسابقهی در فراگیری و تحقق دادن آن معلومات در خارج و کمک کردن به محیط زندگی مردم. این مسابقه خیلی خوب است، رقابت خیلی خوب است؛ اما دست به گریبان شدن، دعوا کردن، آن هم سر چیزهای کوچک، سر چیزهای بسیار کوچک و حقیر، نه. این را ما نمیپسندیم؛ هم در محیط دانشگاه، هم در محیط کل کشور، هم در محیط روحانیت؛ در همهی محیطها.کار به معنای وسیع کلمه، شامل کار یدی، کار جسمی، کار فکری، کار علمی، کار مدیریّتی، در واقع محور پیشرفت و حرکت و حیات مستمرّ جامعه است؛ این را باید همهمان بدانیم. اگر کار نباشد، سرمایه، مواد، انرژی، اطّلاعات، هیچکدام برای انسان مفید نخواهد بود. کار است که مثل روحی میدمد در سرمایه، در انرژی، در موادّ اوّلیّه، و آن را تبدیل میکند به یک موجود قابل مصرف، تا انسانها بتوانند از آن استفاده کنند. ارزش کار، اینها است.شاهدها (۲۸۴ پاراگراف)
انجام کار متقن و کامل، مایهٔ استحکام نظام در برابر توطئهها
… و علیه شهید مطهّری برای همه آشکار شده است - حالا مگر کسی نابینا باشد که محیط فرهنگی را ببیند و این دشمنیها را نبیند - امید بستهاند به اینکه جامعه معلّم، جامعه کارگری، جامعه دانشجویی، جامعه روحانی - این جوامع حسّاس و مؤثّر جامعه - کار خودشان را انجام ندهند. اگر همه، کار خود را درست، متقن، کامل و از روی علم و دانایی انجام دهند، بدانید که این کشور و نظام، متقنترین و مستحکمترین نظامی خواهد بود که در این قرنهایی که ما میشناسیم، در این کشور بر سرِ کار آمده است و خواهد توانست در مقابل بزرگترین توطئهها مقابله کند. این حرفها، این گفتنها، این عملها، این تبلیغات، این محاصرهها و این توطئهها، علیه ملتی که با عزم راسخ ایستاده است و میداند چه کار میکند و میفهمد چه کار میخواهد بکند و هوشیارانه و با ایمان در کار خود مشغول عمل است، نمیتوانند کاری بکنند.کار کردن وظیفهای انسانی از سوی خدا و مایهٔ اجر
قشر کارگر که یکی از دو قشر مطرحِ امروز است، از این جهت منزلت عظیم اجتماعی و الهی دارد که به وظیفه کار کردن - که یک وظیفه انسانی از سوی پروردگار است - عمل کند. درست باید به این نکته توجّه کرد که نفس کار کردن، یک وظیفه است. آن کس که به این وظیفه عمل میکند و به کار میپردازد، محترم و عزیز و پیش خدا مأجور است.مأجور بودن کار برای گذران زندگی، برخلاف تصور برخی
بعضی تصوّرشان این است که زمانی انسان پیش پروردگار اجر دارد، که از این کاری که میکند، هیچ قصد دیگری غیر از امتثال فرمان الهی نداشته باشد. به گمان من، کسانی هم که برای گذران زندگیشان کار میکنند، پیش خدای متعال مأجورند؛ چون نفس کار، عزیز و بزرگ و برای سرنوشت انسان تعیین کننده است. پس، در درجه اوّل، کارگران عزیز ما هنگامی که مشغول کارند - هر نوع کار سازندهای - باید احساس کنند کاری انجام میدهند که مورد رضای خداست و وظیفه انسانی است.نفع مردم و کشور از کار، عنوانی برای ثواب و تقرب به خدا
یکی این است که با این کار او، مردم، هممیهنان، کشور، ملت و مسلمانان بهرهمند میشوند. هر کاری که شما انجام میدهید، توجّه کنید که از آن، این مردم مؤمن و مسلمان، یا مستقیماً و یا غیر مستقیم منتفع میشوند. فرض بفرمایید محصول کار شما به خارج از کشور صادر شود و درآمد آن به کشور برگردد. مسلّماً مردم و نظام اسلامی و کشور عزیز از آن منتفع میشوند. این، یک عنوان برای ثواب و قصد تقرّب الیاللَّه است.کار عبادت است و نفع مردم و بینیازی از بیگانه دو جهت دیگر تقرب
امروز شما با کار فعّالی که انجام میدهید - در گزارش وزیر محترم این بود که نوآوری و اختراع و ابتکار و این چیزها هم در کارها هست، که بسیار مهم است - کشور را از وابستگی نجات میدهید. پس، شما کارگر عزیز توجّه کنید علاوه بر اینکه کار، خودش عبادت و وظیفه و ثواب است، با این کاری که انجام میدهید، دو جهت دیگر برای تقرب الیاللَّه وجود دارد: یکی انتفاع مردم و دیگری استغناء مردم از بیگانگان. پس، قصد خدا کنید و بدانید که این کار شما و این حرکتی که انجام میدهید، با این نیّت و قصد، شما را به خدا نزدیک میکند.آبادی دنیا کاری برای خدا و عملی اخروی است
… صفا شد؛ وقتی دلها چنگ در دنیا نزد و اسیر دنیا و مادّیات نشد، آن وقت جامعه، جامعهای میشود با مردمی حقیقتاً نورانی و باصفا و پاک. چنین مردمی، خوب تلاش میکنند، خوب کار میکنند، دنیای خودشان را هم خوب میسازند. دلبسته نبودن به دنیای شخصی، معنایش نساختن دنیا نیست؛ آبادی دنیا، کاری برای خدا و جزو کارهای اُخروی است. آنچه که به آبادی زندگی مادّی میانجامد، چیزی است که خدا از ما خواسته است و این هم یک عمل اُخروی است. همین هم وقتی با یاد خدا همراه باشد، بهتر، روانتر، شیرینتر و کاملتر انجام میگیرد.دستنیافتن به هیچ موهبتی جز با تلاش و کوشش
امروز حرف اصلی من به شما عزیزان و همه ملت ایران این است که به هیچ فردی، به هیچ ملتی و به هیچ جمعیتی، از خزانه غیبت الهی هیچ چیز نمیدهند، مگر با تلاش و کوشش. ملتهای تنبل و بیحال، از افتخارات ملی نصیبی نخواهند برد. مجموعههای بیهمّت و بیکاره، به خدمات و به شایستگیهای بزرگ دست نخواهند یافت. افرادی که نخواهند تلاش کنند و زحمت بکشند، در بازار معنویّت و در سودای عشق و ایمان و تقوا و فضایل معنوی، چیزی گیرشان نخواهد آمد: «لیس للانسان الّا ما سعی[1] ». هم در دنیای مادّی اینطور است؛ یعنی ملتهایی که کار کنند، فکر کنند، ابتکار کنند، سختیها را تحمّل کنند، به امکانات مادّی و رفاه و پیشرفت خواهند رسید، و هم در میدان معنویّات اینگونه است: ملتهایی که تلاش کنند، مجاهدت کنند، ایثار کنند و از کار و فداکاری نترسند، …کار در اسلام عبادت و ارزش و لزوم انجام آن به بهترین وجه
در اسلام که کار، عبادت و ارزش شمرده شده است، لازمهاش این است که هر کس کاری را قبول کرد و تعهّد نمود، آن را به بهترین وجهی انجام دهد. این حرف، سرِ کلاس درس و پای خطّ تولید و داخل مزرعه و پای چرخ خیاطی و کار داخل خانه هم هست. در هر نوع کاری - که به این حساب، معلّمی و تربیت و تعلیم هم یک کار است؛ آن هم یک کار بسیار ارزشمند - اگر کننده کار، وجدان کاری داشته باشد، آن کار به بهترین شکل انجام …نظارت خداوند و فرشتگان بر کار و ثبت دقت در آن در پروندهٔ عمل
وقتی همه کنندگان کار، با احساس وجدان کاری به کار پرداختند و فهمیدند در حالی که کار را میکنند، اگر صاحب کار هم نیست، اما خداوند متعال حاضر و ناظر است، کرام الکاتبین حاضرند و ملائکه مقرّب الهی نگاه میکنند؛ هر دقّتی که برای بهبود کار بشود، مورد تحسین کرام الکاتبین خواهد بود و در پرونده عملِ کننده کار ثبت خواهد شد. این چیزها، در محاسبات بشرىِ ما به حساب نمیآید و غالباً نمیبینیم، غفلت میکنیم و بدان توجه نداریم؛ اما در حساب خدا که این حرفها نیست.ثبت دقت و اهتمام در کار در پروندهٔ الهی و اثر آن در دنیا و آخرت
… کلاس بودید، درس دادید و نگذاشتید ضایع شود؛ یا با آن شاگرد بدآموز، حقیقتاً صرف وقت کردید و کوششتان را به کار بردید؛ یا در کارخانه، یا در مزرعه، یا در خانه که مشغول کار هستید و یا هر جای دیگر، دقت به خرج دادید؛ آن سوزنی را که با دقّت در پارچه فرو بردید و... همین دقّت و اهتمام، در پرونده عملتان ثبت خواهد شد. این ثبت در پرونده الهی، فایدهاش فقط مربوط به قیامت نیست؛ در همین دنیا هم اثر میکند. یعنی محکم کاری و دقّت در کار دنیا، یک جامعه سرافراز، آباد، با انسانهای قوی، مستحکم، تسلیم نشوىِ در مقابل دشمن، بینیاز از لئام خلق خدا و دشمنان جامعه پدید خواهد آورد. نام نیکی هم برای این جامعه و این کشور، در عالم به وجود خواهد آورد. اینها مربوط به این طرف مرز …کار خوب و دقیق و برای خدا شرط ایستادگی کشور در برابر دشمن
عزیزان من؛ معلّمان، کارگران، جوانان، کسانی که قوام کار و استقلال و ستون فقرات کشور در دست شماست! مسؤولیت شما سنگین است. ببینید دشمن چه طوری است. ببینید دشمن چقدر بیانصاف و بیرحم و وقیح است. اگر بخواهید دشمن بر شما مسلّط نشود، باید خوب کار کنید. همه باید خوب کار کنند، همه باید کار را برای خدا و دقیق انجام دهند، تا انشاءاللَّه این کشور اسلامی و این ایران سرافراز و سربلند، بتواند در مقابل دشمن بایستد و به همه بفهماند که به برکت اسلام - که «الاسلام یعلوا ولا یعلی علیه»[1] - هیچ کس نمیتواند نسبت به این ملت، استعلا و استکباری داشته باشد.خسته نشدن، ابتکار، قدردانستن لحظهها و سنگر دانستن هر جایگاه
… مسؤولیت کند و به آن عمل نماید، سرنوشتش یک چیز خواهد بود و اگر خدای نکرده امروز هم مثل بعضی از گذشتگانِ ما در دوران قاجار و دوران پهلوی که کوتاهی کردند و سرنوشت این کشور را دهها سال دچار بدبختی و رکود کردند، عمل کنیم، خدای نکرده سرنوشت چیز دیگری خواهد بود. این است که من عرض میکنم خسته نشوید و از تلاش کردن، ابتکار کردن، احساس مسؤولیت کردن، هر لحظه را قدر دانستن؛ از همه توانایی خود برای پیشبرد کاری که به شما سپرده شده است، استفاده کردن، کوتاهی نکنید. هر کدامتان هر کجا هستید - از صدر تا ذیل، در بخشهای مختلف - آن جا را یک سنگر انحصاری و اختصاصی و تعیین کننده به حساب آورید که همینطور هم هست.نکوهش پیامبر اکرم (ص) از خانهنشینان به بهانهٔ توکل برای رشد و سازندگی مادی جامعه
در عهد رسولاللَّه، کسانی در خانه نشستند و گفتند: «خدای متعال وعده کرده است که «و من یتوکّل علی اللَّه فهو حسبه[3] . خوب؛ ما توکّل میکنیم و در خانه مینشینیم.» وقتی پیغمبر خبردار شد، به آنها فرمود: «خدا یک دعای شما را هم مستجاب نخواهد کرد!» این برای چیست؟ برای این است که جامعه از لحاظ مادّی رشد کند، به سازندگی بپردازد و توسعه یابد. تفاوت محیط زندگی اوّل اسلام که مردم در «صُفّه» زندگی میکردند، با پنجاه سال بعدش، که در همان کشور اسلامی، انواع و اقسام نعمتهای مادّی همه جا را پرکرد، به خاطر این بُعد بود.ترکیب علم و کار و عالمانهتر شدن کار با بهره از اندوختههای علمی
ترکیب علم و کار، ترکیب زیبایی است. شاید بشود این را به عنوان یک حرکت نمادین تلقّی کرد؛ برای این که در جمهوری اسلامی، ما راه خود را بهتر و بیشتر پیدا کنیم. یعنی علم، واقعیتر و با صحنه کار نزدیکتر پیش برود و کار، عالمانهتر و از تجارب و اندوختههای علمی، بهرهمندتر شود. انشاءاللَّه همّت خواهید کرد و همچنان که تا امروز، شما دو قشر تلاش و مجاهدت کردید و زحمت کشیدید، بعد از این هم با حرکت سریعتر و روانتر، جامعه را خواهید ساخت؛ چون این کشور متعلّق به شماست.هر حرکت علمی و فرهنگی و کاری در خدمت پیشرفت کشور اسلامی، عبادت است
عزیزان من! کارگران و معلّمان کشور! امروز هر حرکت علمی و فرهنگی و کاری که در خدمت نظام و کشور جمهوری اسلامی و برای نوسازی و پیشرفت و آبادانی این کشور انجام میگیرد، یک عبادت است. فرقی هم بین این کارخانه و آن کارخانه و این مدرسه و آن مدرسه نیست. اگر امروز در ایران اسلامی، یک معلّم یک کلمه درس بدهد و قصدش این باشد که برای خدمت به این کشور - که امروز سرزمین اسلام و عرصه عظمت و درخشش احکام اسلامی است - شاگردی تربیت کند؛ این یک کلمه، یک …کار سازنده بهمثابهٔ مبارزه با دشمن
توصیه دیگری که برای سال جدید دارم و همیشه میخواهم آن را مطرح کنم، توصیه به کار سازنده است. خیلی کسان کار میکنند که سازنده نیست. بعضی هم کارهایی میکنند که مخرّب است. همه باید تلاش نمایند کار سازنده بکنند. کار سازنده، مبارزه با دشمن است. اگر کسی برای علم و برای اداره کشور تلاش کند، با دشمن مبارزه کرده است. اگر کسی برای افزایش ثروت ملی تلاش کند، با دشمن این ملت و این کشور مبارزه کرده است؛ چون دشمن نمیخواهد این کشور بهخوبی اداره شود و امور مردم به سهولت بچرخد. دشمن میخواهد مشکل درست کند. باید با اداره صحیح و کار سازنده و صحیح و منطقی، با دشمن مقابله کرد.نفی آبادانی کشور تنها با ذکر و لزوم مجاهدت علمی و عملی
مبادا کسی خیال کند که مملکت بدون فعّالیت و تلاشِ سازندگی - فقط با ذکر خدا گفتن - آباد خواهد شد؛ ابداً. باید تلاش کرد، باید مجاهدت کرد؛ هم مجاهدت علمی، هم مجاهدت عملی.معلمی و کارگری فراتر از نان درآوردن و دارای اجر الهی
خوب؛ یک مسأله این است که آیا علم و کار، یا به تعبیر دیگر، معلّمی و کارگری، مثل کاسبیهای دیگر، فقط برای نان درآوردن است؟ جواب این است که: نه! معلّمی و کارگری، اگر هم برای افراد، وسیله نان درآوردن است، امّا با معلّمی و کارگری، چیزهایی را میشود به دست آورد که حتی از نان هم بالاتر است. یکی از آن چیزها، اجر الهی است. باور کنید معلّمی، ثواب دارد. کارگری، ثواب دارد. شما وقتی که پشت دستگاه ایستادهاید و کاری را انجام میدهید، یا در مزرعه کار کشاورزیتان را انجام میدهید، یا در اتاق طرّاحی نشستهاید و طرح یک کار یا کالایی را آماده میکنید، یا به کلاس درس رفتهاید و میخواهید با عدّهای دانشآموز، پنجاه دقیقه سر و کلّه بزنید، یا …بهرهمندی از ثروتهای کشور در گرو آمادگی ملت برای کار
… نهفته است که همهاش متعلّق به شما و نسلهای آینده این کشور است. ثروت معنوی زیادی در این کشور وجود دارد و همهاش متعلّق به شماست. این همه علم، استعداد، آگاهی و اخلاقیّات خوب، به برکت اسلام، فرهنگ کهن اسلامی و سوابق این ملت در این کشور هست که متعلّق به شماست. چهوقت میتوانید استفاده کنید؟ وقتی که این ملت، آماده کار باشد؛ کمر بسته باشد؛ هیچ کس در کارهای خود کوتاهی نکند و بیکاری را برای خود مغتنم نشمارد. هستند کسانی که در حال خستگی از کار هم، وقتی که کاری وجود دارد با کمال شوق کار میکنند. کسی از اینها نمیپرسد «شما چرا کار نکردید؟» فکر مؤاخذه الهی و نیاز مردم، اینها را بهکار وادار میکند. این روحیه، باید همگانی شود. این، همان «وجدان کاری» است.تلقی هر کار سازنده از کارگر تا روحانی بهعنوان عبادت و عمل صالح
… وجدان کاری و انضباط اجتماعی در مردم برنامه ریزی کنند. کسانی که اهل کار و تلاشند این دو روحیه را در خودشان به وجود آورند. هر کسی این کار و تلاش را برای خود بکند. آن کسانی هم که به مردم تذکر میدهند و برای مردم تبلیغ میکنند، در این باره برای مردم حرف بزنند. کاری کنیم که کار و عمل سازنده؛ چه عمل فرهنگی و چه عمل اقتصادی و چه عمل اجتماعی و چه عمل سیاسی، برای کسی که کننده آن است یک عمل مقدّس به حساب آید. از یک کارگر ساده بگیرید، تا یک مأمور ساده اداری، تا یک مدیر عالیرتبه، تا یک صاحب صنعت مهم و بزرگ در کشور، تا یک مأمور عالیرتبه دولتی، تایک معلّم، تا یک دانشجو، تا یک مبلّغ و روحانی، همه و همه احساس کنند این کاری که انجام میدهند یک عبادت و یک عمل خیر و صالح است. همه باید کارشان را با جدّیت و به نیکی انجام دهند. از نبیّاکرم صلوات اللَّه و سلامه علیه نقل شده است که فرمود: «رَحِمَاللَّهُ اِمْرَء عَمِلَ عَمَلاً فَاتْقَنَه[1] »؛ رحمت خدا بر انسانی که کاری را انجام دهد و آن را نیکو و محکم و متقن و صحیح انجام دهد. از سرهم …عشق به کار، رمز پیشرفت علمی دانشمندان غربی در قرون اخیر
این را اسلام به مسلمین یاد داد. حال شما فکر میکنید دانشمندی که چنین عقیدهای دارد، آیا یک لحظه از کار دست خواهد کشید و به بهانه نداشتن حقوق و خانه و سایر امکانات، کوتاهی خواهد کرد؟ همه دانشمندان معروف غربی که در این چهارصد سال اخیر غرب توانستهاند کارهای بزرگی بکنند، با چنین روحیهای توانستهاند به این پیشرفتهای علمی نائل شوند؛ یعنی با روحیه عشق به کاری که میخواهند انجام دهند.وظیفهٔ مردم استان در زنده کردن روحیهٔ کار و همکاری با دولت در بازسازی
… هم دارند. در میان این پیشنهادها، بعضی فوریّت دارد؛ بعضی در درجهی دوم است و بعضی هم در دراز مدّت باید انجام گیرد. از خدا میخواهم به ما توفیق دهد تا هر کداممان بتوانیم به وظایف خود در بارهی مسائلِ این مردمِ مؤمن، بااخلاص، پرشور و شجاع و باصفا عمل کنیم. اما شما برادران و خواهران و جوانان و مردم این استان هم موظّفید که نیروی کار و روح کار و تلاش را در بین خودتان زنده کنید. باید با همان روحیهای که در میدان جنگ نشان دادید از بسیاری دیگر جلو هستید، در میدان کار و بازسازی هم نشان دهید که با دولت و مسئولین، نهایتِ همکاری و تلاشِ مشترک را خواهید داشت.کار کارگر بهعنوان عبادت واقعی با قصد قربت
این کار چگونه امکانپذیر خواهد شد؟ به این گونه که کارگر ایرانی کار را یک عبادت واقعی بداند، نه عبادت تعارفی. واقعاً برای انجام کارِ خود «قصد قربت» کند. همچنین، معلّم ایرانی مسلمان، این تفکّر اسلامی را به نوجوان و جوان دانشآموز یاد دهد تا آنکه ده سال دیگر در کارگاهها و مراکز تعلیم و تعلّم و تحقیقاتمان، چنان کار شود که دیگر همه استعداد این ملت، تجسّم و تبلور پیدا کند. آن وقت، زندگی راحت، رفاه برای همه کس در …نقش خود مردم در آبادانی و خروج منطقه از محرومیت
و نکتهى آخر؛ عزیزان من! اگر بخواهید این منطقه آباد بشود، خود شما باید در این آبادى، در بیرون آوردن منطقه از محرومیّت نقش ایفا کنید؛ باید کار کنید. در دوران جمهورى اسلامى هیچکس نباید به خود اجازه دهد که نسبت به کار بىتفاوت باشد یا خداى نکرده تنبلى کند. من در این منطقه هر جا آمدم، دیدم زمین، سرسبز است؛ البتّه بسیارى از جاها کاشته نیست. زمین حاصلخیز، هواى مناسب، شاید آب موجود، نیروى انسانى فراوان ــ تراکم جمعیّت در آذربایجان از بسیارى از جاهاى کشور بیشتر است ــ امّا در عین حال، منطقهاى محروم؛ خب چرا؟ …تلاش هر فرد در راه پیشرفت کشور بهمنزلهٔ جهاد در راه خدا
… امروز در دوران آزادى، دوران انقلاب، دوران اسلام، ما باید این فاصله را با سرعت طى کنیم و عقبماندگىها را جبران بکنیم؛ مسلمانها میتوانند، ملّت ما میتواند. ملّت بزرگ ما قادر است فاصلهاى را که میان او و کشورهاى پیشرفته ایجاد کردهاند، پُر کند؛ تلاش لازم است. هر صنعتگرى که امروز کار صنعتى خود را با دقّت انجام میدهد، هر کشاورزى که امروز محصولات مورد نیاز مردم را با دقّت و امانت تولید میکند، هر معلّمى که امروز حرفى و علمى را به دانشآموزى مىآموزد، هر انسانى که امروز به نحوى در راه پیشرفت اقتصادى یا فرهنگى یا علمى این کشور تلاش میکند، در راه خدا مشغول جهاد است؛ این یک جهاد است.لزوم تلاش و به کار انداختن استعدادها پس از رفع سایهٔ طاغوت
رژیم ستمشاهی، سعی میکرد مردم را به تنبلی سوق دهد. در زبان نه؛ امّا در عمل اینگونه بود. ما باید امروز - بعد از آنکه بحمداللَّه سایه شوم طاغوت از سر این کشور و ملت کم شده است - تلاش کنیم، کار کنیم و نیرو و استعدادمان را بهکار بیندازیم.اهمیت دادن به کار، صفتی اسلامی حتی در جوامع غیرمسلمان
حالا اینکه میبینید فرضاً جوامع اسلامی به کار اهمیت نمیدهند، اینها اسمشان اسلامی است، اما این اهمیت ندادن اسلامی نیست، یا جوامع غربی و یا مثلاً اینکه جامعهی ژاپن برای نفس کار اهمیت قائلند، آنها جوامع غیر اسلامی هستند، لکن این حرکت و این صفت و اخلاقشان، صفت و اخلاق دینی و اسلامی است یا اینکه میبینید مثلاً یک محقق مسلمان و یک عالم، یا دانشمند مسلمان، برای اینکه علم خود، و دانش خود و فکر خود ش را مصرف کند، بفکر این است که از این راه چقدر پول در خواهد آورد؟ فرضاً اگر یک پزشکی است که یک پزشکی است که به جای اینکه برود در آزمایشگاه پزشکی یا در مرکز تحقیقات پزشکی بنشیند و تحقیقات پزشکی بکند، همان دو ساعت، ۳ ساعت را مثلاً در مطب خودش میگذراند، چون درآمد این ۲ ساعت مطابق چند برابر درآمدش در آزمایشگاه است. ولذا طبیعی …لزوم تبدیل کار به یک ارزش در کشور
نکتهی دیگری هم که در ذهنم بود تا به شما آقایان و خانمها عرض کنم، این است که در این برنامهها، چیز جدیدی نیست. همان حرفی است که جنابعالی هم گفتید[4] : مسألهی ارزش دادن به کار. یعنی در کشور ما، کار باید تبدیل شود به یک ارزش. الان، حقیقتاً این طور نیست.نگاه ابزاری به کار برای نان درآوردن و مطرح نبودن آن بهعنوان عبادت
کار، امروز وسیلهای است برای نان در آوردن که در یک حدش ایرادی هم ندارد. اما اگر کسی احساس کرد که از بیکاری، بیشتر نان در میآورد، به کار هیچ نگاهی نخواهد کرد! امروز کار، به عنوان یک عبادت و یک عمل خوب، اصلاً مطرح نیست.لزوم احساس تکلیف به کار و شرم از بیکاری حتی بدون نیاز مادی
ما این پیوند را در خیلی از جاهای دیگر هم باید به وجود بیاوریم. یکی همین مسألهی کار. یعنی واقعاً انسان باید ولو به این کار نیاز مادی هم ندارد، ولو ضرورت هم برایش نیست؛ اما احساس کند که باید کار کند. یعنی انسان از بیکاری، باید خجالت بکشد. اگر هیچکس هم نفهمید، پیش خودش، وجداناً آزرده باشد. کسی که به خدا معتقد است - که بحمدالله مردم ما چنینند - باید احساس مؤاخذهی خدایی کند. این را باید شما جا بیندازید. چه کسی باید این کار را بکند؟ خوب؛ من میتوانم یک بار در سخنرانی بگویم: «آقایان! کار ارزش است؛ عبادت است.» اما این شما هستید که باید همین …