رفتن به محتوای اصلی

کار و تلاش

نام‌های دیگر: کار سخت، کار مؤمنانه، کرامت شغلی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ارزش کار و کوشش و نقش آن در پیشرفت فرد و کشور.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۹۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

میدان جنگ، میدان آزمون است. مثل همین بوته زرگری است که وقتی طلا را در آن میگذارند و حرارت میدهند، ناخالصیها خودش را نشان میدهد، والاّ تا وقتی که به شکل انگشتر است و در دست کسی قرار دارد، معلوم نمیشود کدامیک عیارش بالا و یا پایین است. ما در ارتش از آدمهای خوب و شخصیّتهای مؤمن برخوردار بودیم؛ آدمهای ناباب هم داشتیم. جنگ تکلیف همه را معلوم کرد و مانند بوته زرگری شد. فشاری که اوّلِ جنگ وارد شد، مقداری از عرقها را در آورد و در همان قدمهای اوّل، بخشی از آلودگیها را فوراً سُترد. به دنبال آن، ارتش سینه خود را گشود و سرش را بلند کرد و به ایمان و تقوا و دیانت مجهّز شد. البته منظور از این ارزشها، مقدّس مآبی و فقط سرپایین انداختن و ذکر گفتن نیست. تلاش مؤمنانه هر کس، انجام دادن کار به مقتضای نیاز است. در میدان جنگ یک طور است و در میدان سازندگی درون ارتش طور دیگر. وقتی سازماندهی مطرح میشود، یک طور است و وقتی صحبت از ابزار و تجهیزات و یا نشان دادن آمادگی و مانور کردن است، طور دیگر است. ایمان و تقوا و دین در این جاها خودش را نشان میدهد، والاّ بعضی کسان خیال کردند که اگر زودتر از وقتْ به نمازخانه رفتند و ریشی هم گذاشتند و تسبیحی هم به دست گرفتند و احیاناً در مقابل این یا آن مسؤول خم و راستی هم شدند، قضیّه تمام است. البته قضیّه در یک دیدار دوستانه فعلاً تمام است، اما در مقام عمل، خیر! قضیّه این گونه تمام نمیشود، بلکه با کار مؤمنانه تمام خواهد شد.
یکی از این برادرها گفت ما حاضریم؛ پژوهشگاه به ما بدهید یا اجازه بدهند ما پژوهشگاه درست کنیم تا در فلان قضیه - مثلاً فرض کنید انرژی خورشیدی یا هر چیز دیگر - فعالیت کنیم. خیلی خوب، آن گروه دیگر دانشجوئی هم بگویند خیلی خوب، ما هم در فلان مسئله‌ی دیگر رقابت مثبت علمی میکنیم با اینها. رقابت مثبت یعنی این؛ یعنی مسابقه‌ی دویدن: «سابقوا الی مغفرة من ربّکم». مسابقه‌ی در کار خیر، مسابقه‌ی در تولید، مسابقه‌ی در فراگیری و تحقق دادن آن معلومات در خارج و کمک کردن به محیط زندگی مردم. این مسابقه خیلی خوب است، رقابت خیلی خوب است؛ اما دست به گریبان شدن، دعوا کردن، آن هم سر چیزهای کوچک، سر چیزهای بسیار کوچک و حقیر، نه. این را ما نمیپسندیم؛ هم در محیط دانشگاه، هم در محیط کل کشور، هم در محیط روحانیت؛ در همه‌ی محیطها.
کار به معنای وسیع کلمه، شامل کار یدی، کار جسمی، کار فکری، کار علمی، کار مدیریّتی، در واقع محور پیشرفت و حرکت و حیات مستمرّ جامعه است؛ این را باید همه‌مان بدانیم. اگر کار نباشد، سرمایه، مواد، انرژی، اطّلاعات، هیچ‌کدام برای انسان مفید نخواهد بود. کار است که مثل روحی میدمد در سرمایه، در انرژی، در موادّ اوّلیّه، و آن را تبدیل میکند به یک موجود قابل مصرف، تا انسانها بتوانند از آن استفاده کنند. ارزش کار، اینها است.

شاهدها (۲۸۴ پاراگراف)

لزوم ابتکار و کار خستگی‌ناپذیر

ابتکار و کار خستگیناپذیر هم یکی از کارهایی است که ما لازم داریم. مهار نفس هم مهمّ است. در جنگ اُحد میدانید چه اتّفاقی افتاد. پیروزی پیش آمد، بعد این پیروزی تبدیل به شکست و خسارت شد؛ به‌خاطر این‌که جمعی نتوانستند نفس خود را مهار کنند. آیه قرآن میفرماید: «انّ الذین تولّوا منکم یوم التقی الجمعان انّما استزلّهم الشّیطان ببعض …

لزوم تلاش دانشجو، استاد و مدیریت در کنار استعداد

… میکشم: «استعداد ایرانی»؛ اکنون پس از این همه سال تازه تبدیل به فرهنگ شده است! حالا همه معتقدند که ایرانی مستعدّ است؛ والّا در سابق همین را هم انکار میکردند و میگفتند: «از ایرانی کاری برنمی‌آید؛ از ایرانی قطع امید باید کرد.» این‌گونه به ذهنها القاء میکردند. استعداد دخیل است، اما کافی نیست؛ تلاش هم شده، هم از سوی کننده کار - دانشجو -، هم از سوی مدیریّت، استاد و ... . این روند، روند خوبی است؛ چرا این را ندیده بگیریم و همه‌اش برای خودمان آیه یأس بخوانیم؟ این، جنبه علمی قضیه.

لزوم کار و تلاش به‌جای بزرگ‌نمایی موانع

… انسان را متوقّف کند - فضلاً از این‌که به قهقرا بکشاند و به عقب برگرداند - نه باید انسان را مأیوس نماید و بگوید چون در مقابل ما این مانع به‌وجود آمد، پس نمیشود جلو رفت. نه؛ باید مانع را از بین برد یا از مانع عبور کرد یا یک راه غیرمواجه با مانع جستجو نمود. نباید مانع را بزرگ کرد و گفت نمیشود کار کنیم. نه؛ باید کار و تلاش کرد.

وابستگی زندگی مادی و معنوی ملت به کار

… که برنامه‌ریزی کنند. میتوانند برای جوانها به میزان زیادی کارهای موقّت - حتی در دوره تابستان - پیدا کنند. زمینه اشتغال در این کشور زیاد است. همّت و تلاش پیگیرِ مسؤولان لازم است تا بتواند این خیل عظیم جوانان را به کارهای مولّد و پیشبرنده سرگرم و مشغول کند. زندگی مادّی و معنوىِ یک ملت به کار و عمل وابسته است. برنامه‌های خوبی در سال 79 - بخصوص در این یکی دو ماه آخر سال - طرّاحی شده و نشستهای خوبی داشته‌اند. بنده هم مؤکّداً توصیه کرده‌ام که این مسأله به طور جدّی دنبال شود. بحمداللَّه رئیس جمهور محترم و مسؤولان دولتی در این قضیه به طور جدّی وارد شده‌اند. بنابراین …

نیاز بسیار کشور به تلاش و مجاهدت نمایندگان

… کسانی که آن وضعیت را دیدند، یا لمس کردند، یا شنیدند و فهمیدند، قدر این مجلس شورای اسلامی و این محیط قانونگذاریِ آزاد و این گزینش مردمیِ حقیقی را نمی‌داند. خدا را شکر بگزارید که شما را جزو کسانی قرار داد که بتوانید در چنین جایگاه مهم و رفیعی حضور پیدا کنید؛ برای او فکر کنید و تصمیم بگیرید و برای انجام وظیفه، کار و تلاش و مجاهدت کنید. این کشور به تلاش و مجاهدت، بسیار احتیاج دارد.

لزوم تلاش بسیار و ازدست‌ندادن جدیت و راه خدا

… به شما توفیق دهد. من البته بسیاری از آرزوهای خودم را در نیروی هوایی برآورده میبینم؛ اما به شما بگویم، بسیاری دیگر از آرزوها هست که باید به دست شما برآورده شود. اینها آرزوهای شخصی نیست؛ اینها آرزوهای این ملت، بلکه آرزوهای یکایک آحاد باشرف نیروهای مسلّح است. خیلی کار دارید و خیلی باید تلاش کنید. جدّ و جهد و راه خدا را از دست ندهید؛ پیش بروید. ان‌شاءاللَّه هر نوبتی که انسان این‌جا را مشاهده میکند، همچنان که حالا هم این‌طور است، از نوبتهای قبل بهتر، وارسته‌تر، پیشرفته‌تر، پرشکوهتر و از لحاظ معنا پربارتر، مشاهده شود.

افزایش تلاش دولت مایهٔ سود بیشتر

من میخواهم در مورد مسائل دولت، چند توصیه عرض کنم. البته - خوشبختانه - در بیانات جناب آقای خاتمی همین مطالب بود. همین مطالبی که من میخواهم مواردی از آن را عرض کنم، در گزارش ایشان وجود داشت. بحمداللَّه شما مشغولید و تلاش و کار میکنید؛ اما هرچه ما تلاشمان را بیشتر کنیم، سود بیشتری خواهیم برد.

بی‌تضمینی رسیدن به هدف برای افراد بیکار با دعا

… طبیعی مستجاب میشود و خواسته شما برآورده میگردد. این قدرت خداست که قوانین را جور میآورد، کنار هم میگذارد و مقصود شما برآورده میشود. البته آن‌جایی که دعای شما با یک قانون الهىِ دیگری تصادم پیدا کند، مستجاب نمیشود. وعده الهی حقّ است؛ اما آن وعده هم درست است. آدمهایی که بیکار باشند و در راه اهداف خودشان تلاش نکنند، تضمینی نیست که به هدف و مقصد برسند. حالا شما دعا کن، معلوم است که این دعا خیلی اقبال استجابت ندارد. البته یک وقت هم دیدید مستجاب شد؛ اما تضمینی نیست. در جایی برخلاف یک قانون طبیعىِ مسلّم، شما دعا کنید؛ معلوم نیست تضمینی داشته باشد. اگرچه در مواردی بلاشک دعا قوانین را هم خرق میکند؛ اما این‌طور نیست که وقتی میگوییم دعا مستجاب میشود، یعنی دعای شما اگر با …

دست نیافتن به هیچ هدف ارزشمندی بدون زحمت و تلاش

البته به‌راحتی نمیشود طی کرد. این شرطی که شما گذاشتید، کار مرا در پاسخ دادن خیلی مشکل میکند. هیچ راه جدّىِ مهم را واقعاً نمیشود به‌راحتی طی کرد. بالاخره اگر انسان میخواهد به چیز باارزشی دست پیدا کند، باید مقداری زحمت و تلاش را با خودش همراه کند - این ناگزیر است - منتها ببینید؛ من اساساً در بین این خصوصیّات مهمّی که جوانان دارند، سه خصوصیّت را خیلی بارز میبینم، که اگر آنها مشخّص گردد، و اگر آنها به سمت درستی هدایت شود، به نظر می‌آید که میشود به این سؤال شما پاسخ داد. آن سه خصوصیّت عبارت است از: انرژی، امید، ابتکار. اینها سه خصوصیت …

بیشتر بودن ارزش کار پرزحمت و دلسوزانه نزد خدا

البتّه بعضی از کارها، اهمّیّت و ارزشش بیشتر است؛ ثوابِ آن هم بیشتر است. بعضی از کارکنان، زحمت بیشتری متحمّل میشوند؛ دلسوزىِ بیشتری به خرج میدهند. البتّه ارزش کار اینها، قهراً پیش خدا بیشتر است. مجموعاً کار دولتی و کارمندی دولتی، در هر سطحی از سطوح برای نظام اسلامی که -همان‌طور که عرض کردیم- نظام مردمی و نظام عدالت و نظام اِعلای کلمه‌ی اسلام و نظام گسترش معنویّت و نظام ایجاد رفاه برای مردم است، افتخار است. جا دارد هر کسی سربلند باشد به اینکه در چنین …

لزوم انجام کار کامل، محکم، ابتکاری و متناسب با نیاز

… لازم است. همه مردم و مسؤولین بدانند: این‌که من عرض کردم «وجدان کاری»، یک تعارف نیست. باید برنامه‌ریزی کنند. «وجدان کاری» باید فرهنگ عمومی مردم شود. باید اگر کسی کاری انجام میدهد، فکر کند که یک نفر بالای سرش ایستاده است؛ حتّی اگر تنها، در اتاقی خلوت باشد. کار باید کامل، محکم، قوی، ابتکاری و همراه با نیاز انجام گیرد.

افزایش روحیهٔ کار و تلاش در مردم برخلاف خواست دشمن

… اما ملت ایران امیدوار است. دشمن میخواهد مردم ایران به اسلام پشت کند؛ اما ملت ایران با همه‌ی وجود به اسلام و قرآن متمسّک است. دشمن میخواهد میان ملت و مسئولین فاصله و شکاف ایجاد کند؛ اما علقه و رابطه‌ی عاطفی میان مردم و مسئولینِ دلسوزِ کشور، روزافزون است. دشمن میخواهد مردم به کار و تلاش پشت کنند؛ اما بحمد اللّه روحیه‌ی کار و تلاش، روز به روز در میان مردمِ ما بیشتر میشود.

تقویت روحیهٔ کار و تلاش، خوداتکایی و قناعت

۶- جهت دادن کلیه‌ی فعالیتهای اجرایی و تبلیغی به سمت رشد معنویت و فضیلت اخلاقی در جامعه، تعمیق و گسترش حساسیتها و باور دینی، گسترش ارزشهای انقلابی، حفظ کرامت انسانی، ایجاد نظم و قانون‌پذیری و روحیه‌ی کار و تلاش و خوداتکایی و قناعت و جلوگیری از اسراف و مصرف‌گرایی و پرداختن به زوائد.

انسان واقعی کسی که با کوشش به کار و مبارزه بازگردد

… و با چه زحمتی‌ خودش را از درون جنگلها به جایی‌ می‌‌رساند. بعد پایش را قطع می‌‌کنند و پای‌ چوبی‌ می‌‌گذارد و دوباره با همان پای‌ چوبی‌ پرواز می‌‌کند! «داستان یک انسان واقعی‌!» یعنی‌ او را به عنوان یک انسان واقعی‌ البته با معیارهای‌ مارکسیسم مطرح می‌‌کند. واقعاً یک انسان واقعی‌ نیز همین است دیگر! تلاش کند، کوشش کند، تا بالاخره خودش را به خانه‌ی‌ اول، یعنی‌ کار و تلاش و مبارزه برساند. این کتاب شیرین، زیبا و کم هزینه یعنی‌ با قیمت کم - را در شوروی‌ چاپ کرده‌اند که من چاپ شوروی‌‌اش را دارم. یعنی‌ تبلیغاتچیهای‌ کمونیست نشسته‌اند و درباره‌ی‌ هر موضوعی‌ کتاب نوشته‌اند: رمان، کار هنری‌ و نه گزارش؛ چون گزارش که ارزشی‌ ندارد. امثال ما اگر بنشینیم …