رفتن به محتوای اصلی

کار فرهنگی

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی، برنامه‌ریزی و اثر آن‌ها در جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار نخست‌وزیر و اعضاى هیئت دولت— ۱۳۶۸/۰۵/۱۸

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۸۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

کار فرهنگى را درست لخت کنیم، بفهمیم کار فرهنگى یعنى چه. کار فرهنگى آنچه لباس فرهنگى دارد نیست؛ لباس فرهنگى یعنى نوشته و کاغذ و قلم و مانند اینها؛ این میشود فرهنگ امّا کار فرهنگى این نیست. کار فرهنگى یعنى روح فرهنگى در آن باشد، یک حرکت فرهنگى باشد، [فرد را] رشد بدهد و فعل و انفعال را در ذهن او، در مغز او، در جان او، در عواطف او به ‌وجود بیاورد. اگر شما مدرسه درست کردید و این مدرسه در روح این کودکى که هدف شما است و آماج کار تبلیغى شما است، اثر مثبت نگذاشت، این کار چیست؟ میتوانید ادّعا کنید کار فرهنگى است؟ نه، این کار فرهنگىِ ضد است؛ اگر کار فرهنگى باشد، میشود ضد؛ میخواهم حسّاسیّت قضیّه را توجّه بکنید.
مسئله‌ی بعدی این است که کار فرهنگی در دانشگاه، اصل است؛ یک کار فوق برنامه، یک کار حاشیه‌ای نیست؛ به کار فرهنگی اهمّیّت باید داده بشود. البتّه معنای کار فرهنگی کنسرت آوردن در دانشگاه یا مثلاً فرض کنید که حرکات موزون در دانشگاه نیست؛[14] اینها کار فرهنگی نیست، اینها کار ضدّ فرهنگی است. کار فرهنگی یعنی کاری که ذهنها را با فرهنگ انقلاب و فرهنگ اسلام آشنا کند؛ این کار فرهنگی است. مسئولان میدان را برای دانشجوهای ارزشی و برای استادان ارزشی باز کنند؛ بگذارند استاد ارزشی و دانشجوی ارزشی، به معنای واقعی کلمه در محیط دانشگاه تنفّس کنند. البتّه سفارش بنده به دانشجوها و اساتید انقلابی ارزشی هم این است که نقش‌آفرینی کنند. ما به جوانها گفتیم افسران جنگ نرم هستید، شما [اساتید] هم فرماندهان جنگ نرم هستید؛ خیلی خب، فرماندهی کنید، نقش‌آفرینی کنید. جنگ نرم در جریان است. از آن‌روزی که بنده گفتم «جنگ نرم» تا امروز که دو سه سال است، شدّت این جنگ چند برابر شده. دشمن دارد میجنگد با ما. این مسئله‌ی زبان که خانم قهرمانی[15] بیان کردند، خیلی مطلب مهم و نکته‌ی جالبی بود اگر مورد دقّت و توجّه قرار بگیرد. با ما دارند از همه‌طرف از لحاظ فرهنگی میجنگند؛ علّتش هم واضح است و بارها گفته‌ایم. خب باید خودمان را آماده کنیم.

کار فرهنگی یعنی ایجاد رشد و تحول در ذهن و جان مخاطب، نه لباس فرهنگی

کار فرهنگى را درست لخت کنیم، بفهمیم کار فرهنگى یعنى چه. کار فرهنگى آنچه لباس فرهنگى دارد نیست؛ لباس فرهنگى یعنى نوشته و کاغذ و قلم و مانند اینها؛ این میشود فرهنگ امّا کار فرهنگى این نیست. کار فرهنگى یعنى روح فرهنگى در آن باشد، یک حرکت فرهنگى باشد، [فرد را] رشد بدهد و فعل و انفعال را در ذهن او، در مغز او، در جان او، در عواطف او به ‌وجود بیاورد. اگر شما مدرسه درست کردید و این مدرسه در روح این کودکى که هدف شما است و آماج کار تبلیغى شما است، اثر مثبت نگذاشت، این کار چیست؟ میتوانید ادّعا کنید کار فرهنگى است؟ نه، این کار فرهنگىِ ضد است؛ اگر کار فرهنگى باشد، میشود ضد؛ میخواهم حسّاسیّت قضیّه را توجّه …

شمول کار فرهنگی بر خدمات عملی مانند درمان، نه فقط نشریه و کتاب

… همان حرفهایى است که خود من مکرّر به شما گفته‌ام. قضیّه براى این است: کار ما بیش از آنچه کار عملىِ فیزیکىِ محسوس باشد، کار فرهنگى است. من یک وقتى[4] گفتم بنیاد شهید اگر جسم و روح را معادل میداند، خیلى خب، نصف امکاناتش را بگذارد در اختیار روح، یعنى کار فرهنگى؛ البتّه کار فرهنگى فقط درس دادن و گفتن و مانند اینها نیست؛ گاهى شما یک قرص دست یکى میدهید، این کار فرهنگى است؛ گاهى یک لقمه دهن کسى میگذارید، این کار فرهنگى است. کار فرهنگى که گفته میشود، ذهن شما فقط به مجلّه و روزنامه و شاهد و مانند اینها نرود؛ نه، کار این خانم[5] هم کار فرهنگى است؛ یعنى کارى که ایشان میکنند در بیمارستان، به ‌نظر من خیلى اوقات حتّى ممکن است فرهنگى‌تر هم باشد از یک کتاب که ما دست یکى بدهیم.

اعتراف به کم‌کاری مجموعهٔ نظام در زمینه‌های فرهنگی

با اینکه نظام جمهورى اسلامى از آغاز بر یک مبناى فرهنگى بنیان شد و رهبر این نظام و پدیدآورنده‌ى این نظام یک عنصر بیش از همه چیز فرهنگى بود و مسئولین این نظام هم در طول این مدّت همیشه تقریباً همین‌جور بودند، در عین حال باید اعتراف کنیم که ما در زمینه‌هاى فرهنگى، آن کار مطلوب و مورد انتظار را خیلى انجام ندادیم. نه اینکه کس خاصّى یا جمع خاصّى مورد سؤال باشد؛ نه، مجموعاً ما در زمینه‌هاى فرهنگى کم‌کارى داریم؛ حقّاً این را باید قبول کنیم. لذاست که طبعاً از یک مجموعه‌ى این‌جورى همه خیلى انتظارات دارند؛ شاید بیش از تلاش فرهنگى مورد انتظار است. همان‌طور که اسم آن هست ــ شوراى عالى انقلاب فرهنگى ــ انقلاب فرهنگى مورد انتظار است. آیا فرهنگ جامعه بر مبناى تفکّر انقلاب و روحیه‌ى انقلاب، آن تحوّل لازم …

کار فرهنگی به‌منزلهٔ روح کار اقتصادی و مادی

… کار فرهنگى را این‌جورى تشبیه کنید. مثلاً فرض کنید اگر ما در کردستان آن قدرى که الان کار عمرانى و کار نظامى شده است ــ حالا شما هم خیلى‌تان سپاهى هستید، این حرفها را میدانید دیگر ــ یک ثلث آن کار فرهنگى کرده بودید در کنار این کارها، نتیجه [چیز دیگرى بود]. آن کار اقتصادى ما و کار مادّى ما، جسمى است که روح آن و جان آن چیست؟ کار فرهنگى است؛ اگر آن را غلط انجام دادیم، مثل این است که یک جسمى داریم با روح بد؛ یک انسانى را تولید کردیم، بزرگ کردیم با روح و مغز شیطانى؛ چه فایده‌اى دارد؟ البتّه جانبازها خودشان خیلى خوبند؛ یعنى آنها کسانى‌اند که زودتر از ماها رفتند میدان جنگ ــ یکى‌اش خود شما[12] ــ و خودشان را، جسمشان، سلامتشان را دادند؛ اینها که بهتر از ما هستند؛ در اینکه شکّى نیست، امّا غافل نباید بود از اینکه در بین اینها …

لزوم بازنگری، شناخت و درمان عیوب و افزایش سرعت حرکت

مثل همه‌ى مردم دیگر که وقتى نقصى در کارشان باشد خودنگرى میکنند، بازنگرى میکنند، راه‌هاى جدید را جستجو میکنند، عیوب را میفهمند، علاج میکنند، ]باید[ ببینیم مشکل چیست؛ عیوب را پیدا کنیم، درمان کنیم، راه جدید پیدا کنیم، میان‌بُر اگر هست، بزنیم؛ سرعت اگر کم است، بیشتر کنیم.

پرسش از هدف و اثربخشی پوستر و سیلک در بزرگداشت‌ها

… که چه کار میخواهید بکنید؛ این است مطلب. حالا پوستر و مانند اینها خوب است، بنده هم از آن آدمهایى که ضدّ پوستر باشند نیستم. حالا بعضى‌‌‌‌‌‌ها هستند که از آن طرف افتاده‌‌‌‌‌‌اند که ضدّ پوسترند؛ تا صحبت پوستر، سیلک و همین چیزها بشود، فورى یک ‌‌‌‌‌‌جورى میشوند. بنده حالا آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌جورى نیستم امّا از پوستر و سیلک، شما چه مقصودى را تعقیب میکنید و اینها چقدر آن مقصود را تأمین خواهند کرد؟ این واقعاً یک سؤال است. حالا پنج هزار سیلک در این تهران بزرگ ــ حالا ایران را کار نداریم ــ کجا دیده میشود؟ پنج هزار سیلک یک خیابان را پُر خواهد کرد؛ یعنى ما وقتى ‌‌‌که یک جایى یک سمینارى در یک خیابانى داریم، از دو طرف خیابان وقتى که سیلک بزنیم که همه بدانند که این خیابان جاى این …

نگه داشتن مردم با کار فرهنگی و بی‌ثمری جهاد بدون آن

… باید پشتوانه باشد؛ البته برای کسانی که اهل حقند. کسانی که اهل باطل و سازشند، اصلاً به کار جهادی احتیاج ندارند. بروند سازش کنند و مشکلاتشان را - اگر حل شد - حل کنند. کسانی که اهل حقند، این‌طور نیستند. بدون کار جهادی، کار سیاسی و تحرک، هیچ فایده‌یی ندارد. کار سیاسی، باید پشتوانه‌ی جهاد نظامی داشته باشد و هر دوی اینها، بدون کار فرهنگی بیثمر خواهد بود. کار فرهنگی، مردم را با شما نگه خواهد داشت. اکثرتان یا جمع کثیری از شما، بحمداللَّه عالم، فاضل، درس‌خوانده، زحمت‌کشیده و واردِ به مفاهیم اسلامی و قرآنی هستید. کار فرهنگی را ان‌شاءاللَّه دنبال کنید. ان‌شاءاللَّه که خداوند همه‌ی شماها را موفق و مؤید بدارد.