کار فرهنگى را درست لخت کنیم، بفهمیم کار فرهنگى یعنى چه. کار فرهنگى آنچه لباس فرهنگى دارد نیست؛ لباس فرهنگى یعنى نوشته و کاغذ و قلم و مانند اینها؛ این میشود فرهنگ امّا کار فرهنگى این نیست. کار فرهنگى یعنى روح فرهنگى در آن باشد، یک حرکت فرهنگى باشد، [فرد را] رشد بدهد و فعل و انفعال را در ذهن او، در مغز او، در جان او، در عواطف او به وجود بیاورد. اگر شما مدرسه درست کردید و این مدرسه در روح این کودکى که هدف شما است و آماج کار تبلیغى شما است، اثر مثبت نگذاشت، این کار چیست؟ میتوانید ادّعا کنید کار فرهنگى است؟ نه، این کار فرهنگىِ ضد است؛ اگر کار فرهنگى باشد، میشود ضد؛ میخواهم حسّاسیّت قضیّه را توجّه بکنید.کار فرهنگی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی، برنامهریزی و اثر آنها در جامعه.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار نخستوزیر و اعضاى هیئت دولت— ۱۳۶۸/۰۵/۱۸
سیر زمانی
از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳۱۳۶۸۱۴۰۳
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
مسئلهی بعدی این است که کار فرهنگی در دانشگاه، اصل است؛ یک کار فوق برنامه، یک کار حاشیهای نیست؛ به کار فرهنگی اهمّیّت باید داده بشود. البتّه معنای کار فرهنگی کنسرت آوردن در دانشگاه یا مثلاً فرض کنید که حرکات موزون در دانشگاه نیست؛[14] اینها کار فرهنگی نیست، اینها کار ضدّ فرهنگی است. کار فرهنگی یعنی کاری که ذهنها را با فرهنگ انقلاب و فرهنگ اسلام آشنا کند؛ این کار فرهنگی است. مسئولان میدان را برای دانشجوهای ارزشی و برای استادان ارزشی باز کنند؛ بگذارند استاد ارزشی و دانشجوی ارزشی، به معنای واقعی کلمه در محیط دانشگاه تنفّس کنند. البتّه سفارش بنده به دانشجوها و اساتید انقلابی ارزشی هم این است که نقشآفرینی کنند. ما به جوانها گفتیم افسران جنگ نرم هستید، شما [اساتید] هم فرماندهان جنگ نرم هستید؛ خیلی خب، فرماندهی کنید، نقشآفرینی کنید. جنگ نرم در جریان است. از آنروزی که بنده گفتم «جنگ نرم» تا امروز که دو سه سال است، شدّت این جنگ چند برابر شده. دشمن دارد میجنگد با ما. این مسئلهی زبان که خانم قهرمانی[15] بیان کردند، خیلی مطلب مهم و نکتهی جالبی بود اگر مورد دقّت و توجّه قرار بگیرد. با ما دارند از همهطرف از لحاظ فرهنگی میجنگند؛ علّتش هم واضح است و بارها گفتهایم. خب باید خودمان را آماده کنیم.شاهدها (۷۳ پاراگراف)
لزوم ابزار متناسب در مقولهٔ فرهنگ به جای چوب و چماق
… میخوانم و میبینم چه کاری دارد انجام میگیرد؛ دستگاههاى کشور هم کاملاً میدانند. خطا است اگر کسى خیال کند که سر مسئولین کشور کلاه رفت و مثلاً فرض کن که فلان جریان یا حرکت فرهنگى در فلان گوشه دارد کار خودش را انجام میدهد و کسى هم ملتفت نیست؛ نه، اینجوری نیست؛ خیلى هم خوب ملتفت است منتها مقولهى فرهنگ، مقولهى چوب و چماق نیست؛ مقولهى فرهنگ با مقولهى میدان جنگ فرق دارد؛ هر میدانى ابزار خودش را دارد، سلاح خودش را دارد.دو بخش سلبی و ایجابی در برابر توطئهٔ فرهنگی
البتّه فکر عبارت است از دو چیز: یک کار سلبى، یک کار ایجابى؛ کار سلبى، مقابلهى با آنها است، جلوگیرى از توطئهى آنها است؛ کار ایجابى کار فرهنگىِ صحیح است؛ منبرىِ خوب، منبر خوب، موعظهى مردم، توجیه فکرى مردم. این روزنامههاى ما، این مجلّات ما، این گویندگان ما، این آقایان مسئولین که مرتّب اینجا و آنجا در مسجدها، پشت تریبونها، این شهر و آن شهر حرف میزنند، حرف اصلىشان این باشد: از انقلاب بگویند، از برکات انقلاب، از قدرت انقلاب، از ارزشِ ارزشهاى انقلاب، از لزوم …شمول کار فرهنگی بر خدمات عملی مانند درمان، نه فقط نشریه و کتاب
… همان حرفهایى است که خود من مکرّر به شما گفتهام. قضیّه براى این است: کار ما بیش از آنچه کار عملىِ فیزیکىِ محسوس باشد، کار فرهنگى است. من یک وقتى[4] گفتم بنیاد شهید اگر جسم و روح را معادل میداند، خیلى خب، نصف امکاناتش را بگذارد در اختیار روح، یعنى کار فرهنگى؛ البتّه کار فرهنگى فقط درس دادن و گفتن و مانند اینها نیست؛ گاهى شما یک قرص دست یکى میدهید، این کار فرهنگى است؛ گاهى یک لقمه دهن کسى میگذارید، این کار فرهنگى است. کار فرهنگى که گفته میشود، ذهن شما فقط به مجلّه و روزنامه و شاهد و مانند اینها نرود؛ نه، کار این خانم[5] هم کار فرهنگى است؛ یعنى کارى که ایشان میکنند در بیمارستان، به نظر من خیلى اوقات حتّى ممکن است فرهنگىتر هم باشد از یک کتاب که ما دست یکى بدهیم.اعتراف به کمکاری مجموعهٔ نظام در زمینههای فرهنگی
با اینکه نظام جمهورى اسلامى از آغاز بر یک مبناى فرهنگى بنیان شد و رهبر این نظام و پدیدآورندهى این نظام یک عنصر بیش از همه چیز فرهنگى بود و مسئولین این نظام هم در طول این مدّت همیشه تقریباً همینجور بودند، در عین حال باید اعتراف کنیم که ما در زمینههاى فرهنگى، آن کار مطلوب و مورد انتظار را خیلى انجام ندادیم. نه اینکه کس خاصّى یا جمع خاصّى مورد سؤال باشد؛ نه، مجموعاً ما در زمینههاى فرهنگى کمکارى داریم؛ حقّاً این را باید قبول کنیم. لذاست که طبعاً از یک مجموعهى اینجورى همه خیلى انتظارات دارند؛ شاید بیش از تلاش فرهنگى مورد انتظار است. همانطور که اسم آن هست ــ شوراى عالى انقلاب فرهنگى ــ انقلاب فرهنگى مورد انتظار است. آیا فرهنگ جامعه بر مبناى تفکّر انقلاب و روحیهى انقلاب، آن تحوّل لازم …کار فرهنگی بهمنزلهٔ روح کار اقتصادی و مادی
… کار فرهنگى را اینجورى تشبیه کنید. مثلاً فرض کنید اگر ما در کردستان آن قدرى که الان کار عمرانى و کار نظامى شده است ــ حالا شما هم خیلىتان سپاهى هستید، این حرفها را میدانید دیگر ــ یک ثلث آن کار فرهنگى کرده بودید در کنار این کارها، نتیجه [چیز دیگرى بود]. آن کار اقتصادى ما و کار مادّى ما، جسمى است که روح آن و جان آن چیست؟ کار فرهنگى است؛ اگر آن را غلط انجام دادیم، مثل این است که یک جسمى داریم با روح بد؛ یک انسانى را تولید کردیم، بزرگ کردیم با روح و مغز شیطانى؛ چه فایدهاى دارد؟ البتّه جانبازها خودشان خیلى خوبند؛ یعنى آنها کسانىاند که زودتر از ماها رفتند میدان جنگ ــ یکىاش خود شما[12] ــ و خودشان را، جسمشان، سلامتشان را دادند؛ اینها که بهتر از ما هستند؛ در اینکه شکّى نیست، امّا غافل نباید بود از اینکه در بین اینها …عقبماندگی کار فرهنگی کشور از پیشرفت انقلاب
و یکى دیگر از کارها رسیدگى به مسائل فرهنگى است. واقعاً مسائل فرهنگى کشور، امروز زمینافتاده است. همه خودشان را فرهنگى میدانند؛ همه نسبت به مسائل فرهنگى اظهار شوق و علاقه میکنند و آن را در بیاناتشان و اظهاراتشان مهم نشان میدهند؛ امّا حقیقتاً کار فرهنگى در کشور، متناسب با پیشرفت انقلاب و ریشه دواندن انقلاب در جامعه نیست. ما امروز خیلى کارهاى فرهنگى باید میکرده باشیم که نکردیم؛ خیلى برنامهها باید میریخته باشیم که نریختیم و حقیقتاً دستمان خالى است از خیلى از کارها؛ چه در داخل و چه در خارج کشور. لذاست که مسائل فرهنگى حقیقتاً درخورِ این است که به آن با سعهی صدر و با اهتمام و …تأثیر قطعی کار فرهنگی درست و لزوم بازبینی برنامهریزی در صورت کماثری
… انجام دادهایم. لذا بر روى مسائل معنوى و فکرى باید برنامهریزى بشود، کار بشود، سرمایهگذارى بشود و کار معقول، کار خوب، کار عمیق، کارى که کارشناسها نشسته باشند آن را پیدا کرده باشند آن هم به دست صمیمیترین و دلسوزترین و کارآمدترین افراد، باید انجام بگیرد. در آنچنان سرمایهگذاریاى، بههیچوجه ضرر نیست و هرچه هست نفع خواهد بود.اگر ما کار فکرى و فرهنگى هم بکنیم [ولى] ببینیم که فایدهاش کم است، بایستى تردید کنیم در کیفیّت برنامهریزى خودمان؛ نه اینکه تردید کنیم در فایدهی کار فرهنگى. کار فرهنگى از آن کارهایى است که اثرش صد درصد است؛ یعنى هیچ کار فرهنگیاى نیست که اثر نگذارد. هر کار فرهنگى اگر درست انجام بگیرد اثر خواهد گذاشت. ممکن نیست که یک عمل فرهنگى در فضائى انجام بگیرد و تأثیرى به جا نگذارد. چون این راز را تبلیغاتچیهاى جهانى میدانند، این همه خرج میکنند، صرف میکنند، این رادیوها را و این خبرگزاریها را به راه میاندازند؛ چون …لزوم آمادگی مردم و کار تبلیغی و فکری پیش از عمل و همراه با آن
… در آن لحظهای مشغول انجام مسائل مورد نظر خود بشوند که کمترین فعالیت و کوششی در راه بیان فکر و مرام و عقیده و برنامه و هدف آنان انجام نگرفته باشد، پیداست که این فعالیت با ناکامی مواجه خواهد شد. ما در طول تاریخ، نمونۀ این ناکامیها را کموبیش مشاهده کردهایم. اولاً باید مردم زمینۀ آمادهای برای پذیرش داشته باشند. بعد از این باید بهقدر کافی یا بهقدر لازم، طرز فکرِ انگیزاننده برای مردم روشن شده باشد؛ و هم پیش از شروع و هم پابهپای عمل، مسائل تبلیغی و فرهنگی و فکری مطرح شود.رصد تأثیر نه به معنای جاسوسی و مچگیری بلکه با نگاه درست
… عمومی، روی رفتار جوانان شما چه تأثیری گذاشته؛ چه تعداد از جوانهای شما تدیّنشان، مسجد رفتنشان، مجاهدت فکریشان، فکر کردنشان، کتاب خواندنشان، در جهت درست نگاه کردن و حرکت کردنشان پیشرفت کرده؛ این را رصد کنید. راهش را پیدا کنید؛ میتوانید؛ البتّه کار آسانی نیست. این رصد کردنها به معنای جاسوسی و مچگیری و مانند این حرفها تلقّی نباید بشود؛ به آن جهتها و به آن راهها نباید برود؛ باید نگاه درست و تشخیص درست حاکم باشد.لزوم کار روی دلها و روحها و زبانها و جهتگیریها
… دیگر، وضع جور دیگر است. قویتر شدهایم امّا توطئههای دشمن پیچیدهتر شده؛ این مهم است. امروز صِرف اینکه ما در میدان جنگ نظامی حاضر باشیم و کار کنیم و تلاش کنیم و موشک بسازیم، کافی نیست. بله، ما در این زمینهها پیشرفتهای خوبی کردهایم، امّا این کافی نیست؛ ما باید روی دلهایمان، روی روحهایمان، روی زبانهایمان، روی جهتگیریهایمان کار کنیم.مراقبت از روح کارها یعنی اثرگذاری در کنار قالب و شکل آن
… اثر بگذارد. البتّه این کارها ارزشمند است؛ اگر این کارهای شکلی نباشد، معنا و محتوایی وجود ندارد دیگر؛ مثل وجود خود ماها که اگر جسممان نباشد و قوّت نداشته باشد، کار روحی هم انجام نمیگیرد؛ باید انجام بگیرد. با پا باید به مسجد رفت، با دست باید به دیگری کمک کرد؛ بنابراین جسمِ این کارها خوب است امّا مراقب روح این کارها هم باشید. روحش «اثرگذاری» است؛ باید بتواند خروجی درستی را در عرصهی چشمانداز شما انشاءالله به وجود بیاورد.خالی بودن جای حرکت بزرگ فرهنگی دربارهٔ حوادث و عملیاتهای خوزستان
… دستمایهی صدها مستند، صدها فیلم، صدها سریال، صدها کتاب خواندنی قرار بگیرد و اینها باید در تاریخ ثبت بشود. حالا دوستان آنجا[5] هم گفتند، اینجا هم اشاره کردند که چهار فیلم تهیّه شده؛ خیلی خوب است، [منتها] چهارصد فیلم باید تهیّه بشود؛ و میشود، ممکن است. شما هر چه غُور کنید در حوادث خوزستان، انسان وقتی جزئیّات را مطّلع بشود، احساس میکند که اینجا جای یک حرکت بزرگ فرهنگی خالی است که باید انجام بگیرد و صورت بگیرد. این حوادثی که در خوزستان اتّفاق افتاده، این عملیّاتهای بزرگ ــ عملیّات فتحالمبین، بیتالمقدّس، خیبر و بقیّهی عملیّاتهای عظیمی که اتّفاق افتاده ــ از پشت صحنههای این عملیّات، تا متن این عملیّات، تا نتایج این عملیّات، هر کدام از اینها میتواند دستمایهی کارهای بزرگ فرهنگی و هنری باشد. این یک نکته.اصلاح هیجانزدگان خیابانی با کار فرهنگی
حکم اینهایی که میآیند در خیابان یک جور نیست؛ بعضیها یا عامل دشمنند یا اگر عامل دشمن هم نیستند، همجهتِ با دشمنند و با همان اهداف میآیند به خیابان؛ بعضیها هم نه، هیجانزدهاند؛ اینها یک حکم ندارند. این دستهی دوّم را با کار فرهنگی باید درست کرد. دستهی اوّل را نه، مسئولین قضائی و امنیّتی موظّفند کارهایشان را انجام بدهند.کار فرهنگی و کار قضایی و امنیتی، هر یک در جای خود
اینکه حالا کسی بگوید که آقا فضا را امنیّتی نکنید، بله، ما هم موافقیم. تا آنجایی که ممکن است، فضای کشور نباید امنیّتی بشود؛ امّا کار فرهنگی در جای خودش، کار قضائی و امنیّتی هم در جای خودش.لزوم اهتمام به اعتلای کیفی در کنار گسترش کمی
رابعاًـ در کنار گسترش کمّی که البته مطلوب است اعتلای کیفی حتماً در خور توجه و اهتمام است. این به کار شما و عمری که برای آن صرف شده معنىٰ میدهد.نیاز به اهل فکر و فرهنگ و هنر برای یافتن شیوههای کار
توصیهی من به دوستان و برادران عزیزی که این بزرگداشتها را برگزار میکنند، این است که به عنوان هدف به اینها نگاه نشود؛ اینها وسیلهاند، اینها ابزارند؛ دنبالهی این بزرگداشتها باید کارهای فراوانی انجام بگیرد. پیدا کردن شیوههای عمل و شیوههای کار احتیاج به گروههای فکری دارد؛ مجموعههای اهل فکر، کسانی که اهل فکرند، اهل فرهنگند، اهل هنرند، بنشینند راههای مختلف را پیدا کنند؛ همین طور که به آقایان عرض کردیم،[8] ترویج نامهای اینها، ترویج عکسهای اینها، بیان شرححالهای اینها، ترویج و تکثیر وصیّتنامههای اینها و بیان موقعیّتهایی که اینها در آن قرار داشتند و در آن موقعیّتها دست به این جهاد زدند، کارهای خیلی مهمّی است؛ اینها را باید …لزوم انجام هوشمندانه و هنرمندانهٔ بزرگداشتها تا اثرگذار باشد
… جز یک عدّهی معدودِ کمی، کسی اینها را نمیشناسد؛ اینها را از این زاویه خارج کنید و معرّفی کنید و چهرههای اینها را به مردم نشان بدهید. اینها خورشیدند، اینها نورانیاند؛ وقتیکه معرّفی بشوند، تابش اینها یک عدّهی زیادی را انشاءالله هدایت خواهد کرد. منتها، هم برادران همدانی که برای مرحوم آقای آقانجفی میخواهند بزرگداشت بگیرند،[9] هم برادران یزدی که برای مرحوم حاج شیخ غلامرضا میخواهند بزرگداشت بگیرند، توجّه کنند به حُسن سلیقه و کار را هنرمندانه و خردمندانه از آب درآوردن؛ گاهی اوقات زحمت را میکشیم امّا کار، آنچنانکه بتواند مؤثّر باشد از آب درنمیآید؛ این نشود. هرچه ممکن است فکر کنید، کار را هوشیارانه، هوشمندانه، خردمندانه و هنرمندانه و با هنر از آب دربیاورید که انشاءالله بتواند مؤثّر باشد.لزوم رشد کار فرهنگی متناسب با ارتقای فکر مذهبی جوانان
… و انبوه جوان. حالا ما هم اینجا جلسه داشتیم؛ شاید نود درصد یا بیشتر جوانها بودند؛ بحثهای خوبی هم اینجا مطرح شد لکن جاهایی جلسههای دهه -ده شب، پانزده شب یا ده روز، پانزده روز- سخنرانهای خوب، گاهی نوحههای بسیار خوب و عزاداریهای پُرمغز؛ اینها خیلی باارزش است. سطح فکر جوانها در زمینههای مسائل مذهبی بالا رفته؛ کار فرهنگی باید به همین نسبت رشد پیدا کند.ادامهٔ کارهای فرهنگی خودجوش جوانان، بخش فرهنگی جهاد کبیر
… نه در میدان جنگ نظامی، [بلکه] در یک میدانی که از جنگ نظامی سختتر است. البتّه ویرانیهای جنگ نظامی را ندارد؛ بعکس، آبادانی به دنبال دارد، امّا سختیاش بیشتر است. اینکه ما گفتیم اقتصاد مقاومتی، یعنی بخش اقتصادیِ این سیاستِ بزرگ و اساسی، مقاومت اقتصادی است. اینکه گفتیم جوانهای مؤمن و حزباللّهی و انقلابی کارهای فرهنگی خودجوش را رها نکنند و دنبال بکنند، و همهی دستگاههای فرهنگی کشور را دعوت کردیم و میکنیم که در این جهت حرکت کنند، این، بخش فرهنگیِ این عدم تبعیّت است، این جهاد بزرگ است، جهاد کبیر است. اینکه از همهی استعدادهای موجود کشور دعوت میکنیم که استعدادهای خودشان را در خدمت پیشرفت این کشور به کار بیندازند و به صحنه بیاورند و به میدان بیاورند و از مسئولان دولتی و سایر مسئولان دعوت میکنیم که از این استعدادها استقبال بکنند، این آن بخشِ فعّالِ اجتماعیِ …تربیت افرادی با فهم درست از موقعیت کشور
[تربیت افرادی] با فهم درست از موقعیّت کشور؛ بفهمند کشور الان در چه وضعی است. همهی دنیا -دشمنان ما یکجور، دوستان ما یکجور- میگویند جمهوری اسلامی ایران کشور قدرتمندی است [امّا] این آقا در داخل میرود فلانجا سخنرانی میکند، میگوید آقا، ما کسی نیستیم، ما چیزی نیستیم، ما منزوی هستیم! خودکمتربین؛ حالا خودش را کم ببیند؛ ملّت را چرا کم …ارزشمندی کار فرهنگی از جمله بزرگداشت پیشمرگان مسلمان کرد
کار فرهنگی که آقای ملّاقادر گفتند کاملاً درست است، کار فرهنگی بسیار خوب است. حالا همین حرکتی که در زمینهی پیشمرگان مسلمان کُرد دارید انجام میدهید، این خودش یک کار فرهنگی است؛ اگر این کار را خوب و تمیز و جامع انشاءالله از آب دربیاورید، این خودش یک کار فرهنگی باارزشی است، این را باید انجام داد. کارهای خدماتی و اقتصادی هم باید انجام بگیرد؛ واقعاً جوانها نباید بیکار بمانند، بیکاری منشأ فساد است و مسائل مربوط به جوانها مسائل درجهی یک است. امیدواریم انشاءالله خداوند متعال به همهی شماها توفیق بدهد، بتوانید این کارهایی را که شروع کردهاید، به بهترین …لزوم عمق، دقت، هنر و روح تحقیق برای ماندگاری و اثرگذاری
… تولید آثار مکتوب و تصویری و صوتی و امثال اینها از زندگی آنها و از اقدامات و جهاد آنها، کارهای بسیار باارزشی است. این فهرستی هم که سردار محترم بیان کردند[2] در مورد کارهایی که در این گردهمایی بنا است انجام بگیرد، فهرست خوبی است؛ همین کارها بسیار خوب است؛ منتها توجه کنید که عمیق انجام بگیرد این کارها؛ یعنی صرف تأمین یک عنوان نباشد، یعنی کاملا با عمق، با فرصت، با دقت، با وقتگذاری، با بهرهگیری از هنر از یک سو، و روح تحقیق از سوی دیگر، انجام بگیرد تا ماندگار و اثرگذار باشد. بنابراین کار، کار بسیار خوبی است؛ کار باارزشی است. البته من اطلاع دارم که مازندرانیها تا حالا هم گردهماییهای بسیار زیاد و متعددی در مورد شهدا در بخشهای مختلف استان به صورت خودجوش و مردمی انجام دادهاند، که خیلی باارزش است؛ این کار شما هم یک کار جمعی و بزرگ …نیاز فرهنگ عمومی و نخبگانی کشور به برنامهریزی
فرهنگ، برنامهریزی هم لازم دارد؛ نباید انتظار داشت که فرهنگ کشور - چه فرهنگ عمومی؛ چه فرهنگ نخبگانی، دانشگاهها و غیره و غیره - به خودىِ خود خوب بشوند و پیش بروند؛ نه، این برنامهریزی میخواهد. حالا مسئلهی نظارت و رصد و این چیزها را عرض خواهیمکرد؛ نمیشود مسئولین کشور مسئولیتی احساس نکنند در زمینهی هدایت فرهنگی جامعه. همانطور که اشاره کردند آقای رئیس جمهور،[4] دولت و مسئولان موظفند که توجه کنند به جریان عمومی فرهنگ جامعه؛ ببینند کجا داریم میرویم، …نیاز تولید فرهنگی به زیرساخت و تخریب برخی زیرساختها در دورههایی
… اینجور کارها کارهائی نیست که یکشبه به وجود بیاید. یعنی اینجور نیست که حالا بگوئیم خیلی خوب، کالای فرهنگی تولید کنیم، همین الان بروند و برای مثلاً شش ماه آینده یا یک سال آینده، ده تا، بیست تا - یا بیشتر یا کمتر - فیلم انقلابی، فرهنگی و اسلامی درست کنند. اینها همه زیرساختهائی لازم دارد - مثل زیرساختهای طبیعی - تا این زیرساختها فراهم نباشد، کار به وجود نمیآید. این زیرساختها بعضیاش کاملاً فراهم نیست، که اینها در طول زمان باید به وسیلهی دولتهای مختلف، به وسیلهی مسئولین گوناگون فراهم میشده؛ بعضی حتّی در یک دورههائی تخریب هم شده! در بعضی از دورهها، بعضی از زیرساختهای اعتقادی و فرهنگی ما نه فقط درست نشده، حتّی تخریب هم شده! خوب، حالا باید اینها را روبهراه کنند. ولی اشکال، اشکال واردی است؛ من هم این اشکال را دارم؛ هم به صدا و سیما، هم به وزارت ارشاد، هم به سازمان تبلیغات و حوزهی هنری. ما با اینها نشست و برخاست هم داریم. من مینشینم بحث میکنم، استدلال میکنم؛ یعنی کاری که بعضی از …مسئولیت سنگین رؤسای دانشگاهها و وزارت در مسائل فرهنگی
… قمی فعالیتهای باارزش و خوبی دارند؛ در عینحال اینطور نیست که کار فقط بر دوش این افراد باشد. رؤسای دانشگاهها اولاً باید به آنها کمک کنند و کارشان را تسهیل نمایند تا واقعاً بتوانند در دانشگاه حضور معنوی و دینی و روحانی و حضور هدایتگر و پدرانه داشته باشند. وانگهی، خود رؤسا و مسؤولان دانشگاهها و ستاد اصلی وزارت مسؤولیتهای بسیار سنگینی در زمینهی مسائل فرهنگی دارند.اهمیت کار فرهنگی و ایمانی هماندازهٔ کار علمی
رئیس محترم جهاد دانشگاهی پیشنهاد کردند که مسألهی تولید علم و نهضت نرمافزاری - این شعاری که ما مطرح کردیم - بهوسیلهی جهاد دانشگاهی مدیریت شود. این موضوع برای من مطلب تازهیی است که کاملاً قابل بررسی است. کار علمیتان را اهمیت بدهید. البته کار فرهنگی هم جداگانه به همین اندازه اهمیت دارد؛ کار روی ایمان، کار روی باورهای شجاعتآور، عزتآور و آگاهیآور، که ایمان اسلامی جامع همهی اینهاست. این موضوع خودش یک بحث جداگانهیی است که البته در جای خود شما به آن هم میپردازید که آن نیز بسیار خوب است.کمعمقی و رقیق بودن بسیاری از کارهای فرهنگی بهعنوان عیب
نهادهای فرهنگی یکسان نیستند. حقیقتاً بعضی از نهادهای فرهنگی کارشان مؤثّر و بسیار مفید است؛ نباید اینرا منکر شد. بنده نمیدانم منظور از زیر ساختها چیست. طبعاً کار فرهنگی هم میتواند ناظر به زیر ساختها باشد؛ زیر ساختهای فکری و اعتقادی و ... . البته بنده این را قبول دارم که خیلی از کارهای فرهنگی، کمعمق، رقیق و فاقد ارزشِ لازم است - که این از عیوب کارهای ماست - اما بسیاری از نهادهای فرهنگی حقّاً خوب کار میکنند.لزوم تغذیهٔ معنوی و فکری دائمی جوانان و قرار دادن ابزار فرهنگی در اختیارشان
جوانی که پرورشیافته دوران انقلاب است، از معرفت دینی برخوردار است؛ ایمانش هم ایمان عمیقی است؛ البته احتیاج دارد که تغذیه معنوی و فکرىِ دائمی شود. بله، این چیزی را که در نامه خطاب به بنده نوشته بودند و مقداری از آن خوانده شد، تصدیق میکنم. ابزارها و فعّالیتها و کارهای فرهنگی باید در اختیار جوانان قرار گیرد. روحانیون خوشفکر و دانشگاهیان مؤمن باید در مقابل ایمان جوانان احساس مسؤولیت کنند.تقسیم کار فرهنگی منفی به سه نوع؛ نوع نخست طرح نظر مخالف بیانگیزهٔ دیگر
من در ذهن خودم، کار فرهنگی منفی را - یعنی آن چیزی که از نظر ما و با معیار ما بد است - به سه نوع تقسیم میکنم: یک نوع، آن نوشته یا کتابی است که یک منطق یا سخنی را ارائه میدهد که از نظر ما آن سخن غلط است. یک فکر است، یک پیشنهاد است، یک نظر است، در هر زمینهای ممکن است؛ لیکن فقط آن صاحبِ نظر مخالف، در فکر این است که نظر مخالف خودش را مطرح کند و هیچ انگیزهای دنبال آن نیست. طرح چنین فکر مخالف و غلطی - از نظر ما - در جامعه، مفید است؛ بودنش از نبودنش بهتر است؛ زیرا اگر اندیشه غلط طرح نشود، اندیشه درست نمیجوشد. این منطقی است و ما مایلیم آن چیزی که از نظر صاحبش البته درست است، اما از نظر ما غلط است، منتشر شود؛ در حوزههای مختلف هم …آمادگی نیروهای فرهنگی فراوان کشور برای کار و نیاز آنها به پشتیبانی
… کار پلیسی یا نظامی بکنیم، احتیاج به اینجا نداریم. انسان در جای خود کار نظامی میکند. تشکیل این مرکز برای این است که ما در علاج کارهای دشمنان، به ابزارهای پلیسی متوسّل نشویم؛ به ابزارهای نظامی و حتّی سیاسی هم متوسّل نشویم. ابزار فرهنگی مورد توجّه باشد. امروز در این کشور تعداد زیادی نیروی فرهنگی وجود دارد که منتظر یک اشارهاند تا به میدان بیایند و کار و تلاش کنند. درختانی هستند که باید آبیاری شوند و میوهی فرهنگی بدهند. البته این کارها میشود. عناصر و افراد فرهنگی و خیلی از شما که اینجا تشریف دارید - شخصاً یا در دستگاه خودتان - کارهای باارزشی در این زمینه میکنید؛ اما اگر در این زمینه یک مدیریّت و هدایت متمرکز وجود داشته باشد، پیشرفت و بُرد کار مضاعف و به مراتب بیشتر خواهد …