رفتن به محتوای اصلی

پیشرفت

نام‌های دیگر: پیشرفت کشور، پیشرفت همه‌جانبه، پیشرفت درون‌زا

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حرکت رو به جلوی کشور و ملت در عرصه‌های گوناگون و شرط‌های آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار نماینده ولی‌فقیه، وزیر و جمعى از کارکنان جهاد سازندگى سراسر کشور— ۱۳۶۸/۰۳/۲۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۸۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

باید کوشش کنید انتخابات دوره‌ى چهارم از دوره‌هاى قبل هم حتّى بهتر بشود. نباید از این توقّع، تعجّب کرد. نباید دو روز ما یکسان باشد؛ روزبه‌روز باید بهتر بشویم؛ دولتهایمان هم باید روزبه‌روز بهتر بشوند؛ مسئولین و مأمورینمان هم باید بهتر بشوند. هر فردى از افراد ما در هر کارى که داریم، باید توقّع بهتر شدن از خودمان داشته باشیم و از دیگران؛ باید پیش برویم. معناى پیشرفت، پیشرفت ظاهرى و مادّى که نیست؛ پیشرفت به سمت هدفها است؛ یعنى یک امر معنوى؛ این با بهتر شدن ماها ممکن است [چون] با بدتر شدن ما که روزبه‌روز از هدف دور میشویم. پس مجلس هم محکوم به همین حکم است، انتخابات هم محکوم به همین حکم است. آنچه در انتخابات از نظر شما برادران عزیز و زحمت‌کش مهم است، سلامت انتخابات است در درجه‌ى اوّل. انتخابات باید به معناى واقعى کلمه، نمایشگر رأى مردم باشد. این به معناى آن نیست که ما داریم فقط از تقلّب کردنِ کسانى که ممکن است بخواهند چنین کارى بکنند، نهى بکنیم ــ آنکه به جاى خود محفوظ است، آنکه معلوم است و شأن مأمورین جمهورى اسلامى اجلّ از این حرفها است ــ بلکه بالاتر از این، فضاى انتخابات باید فضاى سالم باشد. فضاى تبلیغات باید با فضاى پروپاگاندهاى[9] معمول دنیا تفاوت داشته باشد.
آنچه که موجب میشود ما الگوی غربی را برای پیشرفت جامعه‌ی خودمان ناکافی بدانیم، در درجه‌ی اول این است که نگاه جامعه‌ی غربی و فلسفه‌های غربی به انسان -البته فلسفه‌های غربی مختلفند؛ اما برآیند همه‌ی آنها این است- با نگاه اسلام به انسان، بکلی متفاوت است؛ یک تفاوت بنیانی و ریشه‌ای دارد. لذا پیشرفت که برای انسان و به وسیله‌ی انسان است، در منطق فلسفه‌ی غرب معنای دیگری پیدا میکند، تا در منطق اسلام. پیشرفت از نظر غرب، پیشرفت مادی است؛ محور، سود مادی است؛ هرچه سود مادی بیشتر شد، پیشرفت بیشتر شده است؛ افزایش ثروت و قدرت. این، معنای پیشرفتی است که غرب به دنبال اوست؛ منطق غربی و مدل غربی به دنبال اوست و همین را به همه توصیه میکنند. پیشرفت وقتی مادی شد، معنایش این است که اخلاق و معنویت را میشود در راه چنین پیشرفتی قربانی کرد. یک ملت به پیشرفت دست پیدا کند؛ ولی اخلاق و معنویت در او وجود نداشته باشد. اما از نظر اسلام، پیشرفت این نیست. البته پیشرفت مادی مطلوب است، اما به عنوان وسیله. هدف، رشد و تعالی انسان است.
ما گفتیم که در این دهه، آنچه که به عنوان یک هدف و شعار - برای اینکه دنبال کنیم که مرحله‌ای را بگذرانیم - باید مورد توجه قرار بگیرد، «پیشرفت و عدالت» است. این را شعار قرار بدهیم: پیشرفت و عدالت. پیشرفت را عرض کردم؛ مقصود، پیشرفتِ همه‌جانبه است؛ یعنی پیشرفت مادی و پیشرفت معنوی. پیشرفت مادی را هم نفی نمیکنیم. یعنی مطلقاً مسئله‌ی معیشت مردم، مسئله‌ی اشتغال مردم، مسئله‌ی پیشرفتهای علمی و فناوری را مطلقاً دست کم نمیگیریم. اینها کاملاً مهم است و باید دنبال شود، تا در این زمینه‌ها فقر نباشد، بیکاری نباشد، گرانی و تورم قیمتها نباشد؛ در این تردیدی نیست. اما در کنارش، به این اکتفا هم نمیکنیم، بلکه باید فکر روشن، اعتقاد عمیق، انگیزه‌ی روزافزون و جوشان و اخلاق انسانی و والای اسلامی در کنار اینها گسترش پیدا کند.

شاهدها (۱۳ پاراگراف)

پیشرفت کشور برخلاف خواست و تبلیغات دشمنان

چهارم، پیشرفت است. علی‌رغم آنچه دشمنان ما میخواستند و امروز تبلیغ میکنند، ما پیشرفت کرده‌ایم. معنای این پیشرفتها این نیست که ما به هدفهای خود رسیده‌ایم. من بارها گفته‌ام، الان هم میگویم: بنده به عنوان یک طلبه انقلابىِ معتقد به اسلام و انقلاب، اعتقادم این است که در بسیاری از اهدافِ خود هنوز در نیمه راه هستیم. ما عدالت اجتماعی و بنیان‌کنىِ فقر و آبادسازی همه‌جانبه کشور را میخواستیم؛ اما هنوز به آن مقاصد …

به راه افتادن کشور پس از جنگ و تلاش دشمنان برای جلوگیری از پیشرفت

کشور بحمداللَّه بعد از آن جنگ طولانی به راه افتاده است. کارهای زیاد و بزرگی شده است. بتدریج آثار افقهای زیبا در حال آشکار شدن است. ناگهان دشمنان در مرحله‌ای میخواهند با سیاست، توطئه و مکّاری جلوِ این پیشرفت را بگیرند. مگر ما اجازه میدهیم؟

پیشرفت کشور در ۲۵ سال با وجود ناسازگاری قدرت‌های دنیا

امروز کشور عزیز ما از لحاظ پیشرفت با بیست و بیست‌وپنج سال قبل قابل مقایسه نیست و این در حالی است که در این بیست‌وپنج سال همه دستگاههای قدرتمند دنیا از لحاظ سیاسی، فناوری، علمی و تجاری با ما سر ناسازگاری داشته‌اند. این یک واقعیت است. ما البته تلاش کردیم که روابطمان را با دنیا عادّی کنیم و به میزان زیادی هم موفّق شده‌ایم؛ اما این‌طور نبوده که در یک بخش از دنیا انگیزه فراوان و عمیقی برای کمک به ما وجود داشته باشد. البته عکسش چرا؛ مراکزی وجود داشته‌اند که خواسته‌اند …

خواستن و همت گماشتن، راز همهٔ پیشرفت‌ها

… گوینده میگوید؛ نه، ممکن است با هم در جاهایی اختلاف نظر داشته باشیم و شما مطلبی بگویید که من قبول نداشته باشم؛ لیکن از این جهت که من احساس میکنم روح مطالبه و خواستن و تصمیم‌گیری برای حرکت و به پیش رفتن در جوانان ما روزبه‌روز بحمداللَّه زنده‌تر میشود، خوشحالم. راز همه پیشرفتها همین است و این در حال تحقّق یافتن است. در زمینه‌های دیگر تجربه کردیم و دیدیم که هرجا جوانان ما خواستند و همّت گماشتند، به هدف رسیدند و رسیدیم. آنچه من با نخبگان علمی در این چند سال اخیر مطرح کردم، این است که همین همّت گماشتن و خواستن و عزم استوار کردنِ بر مقصود، در زمینه علم هم تحقّق پیدا کند. این، حرفی است که من چند سال است با همه جوانان، دانشجویان و همه اساتید - هر وقت که با آنها ملاقات میکنم یا …

تغییر مسیر جهان اسلام با عمل به خواستهٔ اسلام

… در اینها نیست؛ لیکن توجّه کنیم که دنیاى اسلام همه‌ى اینها را داشت، درعین‌حال استعمار توانست دنیاى اسلام را قبضه کند و صدوپنجاه سال، دویست سال دنیاى اسلام را عقب نگه‌دارد و ملتهاى مسلمان را به ملتهایى وابسته و عقب‌افتاده تبدیل نماید. بنابراین اینها کافى نیست. البته در برهه‌اى از زمان، عقب‌افتادگى و ضعف به معناى این نیست که آن ملت یا مجموعه‌ى ضعیف، سرنوشتشان ضعف است؛ نه. هر وقت ما به خود بیاییم و آنچه را که اسلام از ما خواسته، انجام دهیم، همه چیز عوض خواهد شد و مسیر دنیاى اسلام به سمت پیشرفت - به معناى واقعى کلمه - خواهد رفت.

شرف و امنیت و الگو شدن برای جهان اسلام با رسیدن به قلهٔ پیشرفت

… نیست که انسان پایش را روی گاز بگذارد و به آن‌جا برسد؛ نه. حرکت کردن، عزم داشتن، فشار به خود آوردن و جریان سریع و سالمِ خون و تغذیه آن در رگهای این کالبد بزرگ، که اسمش ملت ایران است، و حرکتِ به سمت قلّه را لازم دارد. وقتی آن‌جا رسیدیم، دیگر بالای قلّه‌ایم. رسیدن به بالای قلّه برای یک ملت هم شرف و آبروست، هم مصونیت و امنیت. آن وقت دیگر هیچ‌کس نمیتواند به ملت ایران تعرّض و گستاخی کند و جلوِ منافعش را بگیرد. همچنین این کار الگویی برای دنیای اسلام، بلکه وسیعتر از دنیای اسلام، خواهد شد؛ و این تلاش لازم دارد.

استفاده از فرصت‌ها با حفظ عزت ملی برای پیشرفت مادی و معنوی

نکته دوم این است که نظام جمهوری اسلامی و کشور عزیز و بزرگ و غنىِ طبیعی ما در تحوّلات جهانی، هم با فرصتهایی مواجه است، هم با تهدیدهایی. ما فرصتهای زیادی در پیش روی خود داشتیم و داریم. برای مسؤولان مهمترین مسأله این است که از همه فرصتهایی که پیش می‌آید، با حفظ عزّت ملی، برای پیشرفت کشور - هم از لحاظ مادّی و هم از لحاظ معنوی - استفاده کنند. هدف جمهوری اسلامی فقط این نیست که با ارقام و اعداد، تولید ناخالص ملی را در مجموع رقم بالایی نشان دهد؛ این کافی نیست. ما معتقدیم در کشور باید عدالت باشد و ثروت ملی میان همه مردم تقسیم شود. این آرزوی بزرگ ماست و برای آن تلاش و مبارزه میکنیم.

پیشرفت مادی و فرهنگی و تعالی معنوی و هویت اسلامی در آیندهٔ مطلوب

… و برنامه‌ریزی، یک امر عملی و منطقی و قابل تحقق است. نباید تصور شود کلماتی که در چشم‌انداز بیست‌ساله پشت سر هم نوشته می‌شود، صرفاً یک آرزوست و بدون محاسبه عملی است. به فضل پروردگار، ملت ایران و کشور عزیز ما می‌تواند در طول بیست سال به این آینده برسد. این یک آینده مطلوب و یک گام بلند در راه رسیدن به آرمانهای والای اسلامی است که در آن، پیشرفت مادی، پیشرفت اقتصادی، پیشرفت فرهنگی، تعالی معنوی و اخلاقی و هویت اسلامی وجود دارد. امروز نظام جمهوری اسلامی در سایه کار و تلاشی که در سالهای گذشته شده است، به عنوان یک چشم‌انداز روشن برای آینده، می‌تواند این را مشخص و ترسیم کند. خودِ این یک پیشرفت است که جمهوری اسلامی بتواند با توجه به واقعیات کشور و واقعیات جهانی، آینده بیست ساله را به شکل …

آماده شدن زیربناهای پیشرفت کشور با تلاش دولت‌ها

آنچه این جرأت را به مسؤولان کشور داد تا بتوانند چشم‌انداز بیست‌ساله‌ای را تنظیم و این آینده را ترسیم کنند، این بود که بحمداللَه زیربناهای پیشرفت کشور آماده شده است. تلاشهایی که دولتها بخصوص در ده دوازده سال اخیر کردند، توانسته است کشور را در وضعیتی قرار دهد که بتواند روی این زیرساختها یک بنای مطلوب را به‌وجود آورد. منظور از کارهای زیربنایی فقط چیزهایی نیست که به چشم می‌آید - مثل سد و سیلو و کارخانه و جاده و از این قبیل - بلکه مهمتر از اینها عبارت است از بروز استعدادهای جوانان کشور و رسیدن به این معنا که باید برای علم تلاش کنند؛ و تلاش می‌کنند و به مناطقی دسترسی پیدا …

حرکت تدریجی به جلو به‌عنوان ملاک ارزیابی و اعتراض به سکون یا عقب‌گرد

البته قوّه قضاییّه مُحسّناتی هم دارد؛ کارهای خوبی هم در آن شده؛ ممکن است عیوبی هم داشته باشد. آنچه بنده میتوانم عرض کنم، این است که قوّه قضاییّه رو به پیشرفت است؛ این چیزی است که بنده میفهمم و واقع قضیه هم همین است. معیار و ملاک باید این باشد. خیلی از کارها تدریجی انجام میگیرد؛ اما آنچه مهم است این است که انسان باید احساس کند این جریان به سمت جلو حرکت میکند. البته گاهی کم‌شتاب است، که باید پر شتابترش کرد؛ اما آنچه باید مورد اعتراض قرار گیرد - اگر هست - سکوت، رکون، نرفتن به سمت جلو و یا - خدای نکرده - رفتن به سمت عقب است. بنده این‌را در قوّه قضاییّه احساس نمیکنم؛ بنده حرکت به جلو را به‌طور روشن حس میکنم. البته بلاشک عیوبی هم وجود دارد؛ همان‌طور که در خیلی جاهای دیگر هم هست؛ در خود ما هم وجود دارد.

پیشرفت‌های بزرگ ملت ایران در راه اتصال به خدا و مجاهدت

انقلاب اسلامی دلهای مردم را به خدا متوجّه کرد و تنها و جانهای آنها را به میدان مبارزه و تلاش برای زندگىِ بهتر کشانید و نتیجه این شد که ملت ایران قدم در جاده فلاح و رستگاری گذاشت و به فضل و حول و قوّه الهی در این راه پیشرفتهای بسیار بزرگی را نصیب خود کرد که باید این راه را که راه ارتباط و اتّصال به خدا و حضور جسم و جان در عرصه تلاش و مجاهدت برای بنای آینده است، ادامه دهد و بداند که وحدت کلمه رمز پیروزی اوست؛ این رمز را باید حفظ کند.

آبادی زندگی مردم و جبران عقب‌ماندگی‌ها در گرو تلاش مسئولان

… قضایّیه، اعضای دولت، نیروهای مسلّح، نهادهای انقلابی و بخشهای مسؤول روحانی در زمینه انقلاب - میشود. این مسؤولان - که الحمدللَّه بیشترشان در این‌جا جمع هستند - باید بیشترین تلاش و کار را بکنند تا این مسؤولیتهایی که به عهده آنهاست، به بهترین وجه انجام گیرد. اگر این شد، زندگی مردم آباد و عقب‌ماندگیهای کشور جبران خواهد شد؛ کما این‌که هر مقدار که کار کردیم، اثرش را در جامعه دیده‌ایم.

پیشرفت کشوری هفتادمیلیونی با وجود دشمنی‌ها، گواه وجود مدیریت

… یک اجماعِ مرکّب درست میکنند؛ یک عدّه از این طرف، یک عدّه از آن طرف و مدیریّت و اقتدار مدیرانه در کشور را زیر سؤال میبرند؛ البته عدّه‌ای با یک انگیزه و عدّه دیگری با انگیزه صددرصد مخالف آن، که هر دو نتیجه‌اش بد است. الان کشور با مدیریّت خوبی اداره میشود. مگر شوخی است که کشوری هفتاد میلیونی و با این عظمت و با این همه درخواستها و توقّعات و انتظارات و با این همه دشمنیها این همه پیشرفت داشته باشد؟! مگر بدون مدیریّت و با نشستن و خوابیدن و امور را همین‌طور به حال خود رها کردن، چنین چیزی پیش می‌آید؟! امکان ندارد؛ نخیر، مدیریّت مقتدری بحمداللَّه در بخشهای مختلف کشور وجود دارد. البته نقص و نارسایی هم هست که باید این نارساییها را کوچک نشمرد و ترمیم و اصلاح کرد، که این هم باز همان مدیریّت و اقتدار را لازم دارد. این نکته‌ای است که آقایان باید در اظهاراتشان به …