رفتن به محتوای اصلی

پیشرفت

نام‌های دیگر: پیشرفت کشور، پیشرفت همه‌جانبه، پیشرفت درون‌زا

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حرکت رو به جلوی کشور و ملت در عرصه‌های گوناگون و شرط‌های آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار نماینده ولی‌فقیه، وزیر و جمعى از کارکنان جهاد سازندگى سراسر کشور— ۱۳۶۸/۰۳/۲۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

باید کوشش کنید انتخابات دوره‌ى چهارم از دوره‌هاى قبل هم حتّى بهتر بشود. نباید از این توقّع، تعجّب کرد. نباید دو روز ما یکسان باشد؛ روزبه‌روز باید بهتر بشویم؛ دولتهایمان هم باید روزبه‌روز بهتر بشوند؛ مسئولین و مأمورینمان هم باید بهتر بشوند. هر فردى از افراد ما در هر کارى که داریم، باید توقّع بهتر شدن از خودمان داشته باشیم و از دیگران؛ باید پیش برویم. معناى پیشرفت، پیشرفت ظاهرى و مادّى که نیست؛ پیشرفت به سمت هدفها است؛ یعنى یک امر معنوى؛ این با بهتر شدن ماها ممکن است [چون] با بدتر شدن ما که روزبه‌روز از هدف دور میشویم. پس مجلس هم محکوم به همین حکم است، انتخابات هم محکوم به همین حکم است. آنچه در انتخابات از نظر شما برادران عزیز و زحمت‌کش مهم است، سلامت انتخابات است در درجه‌ى اوّل. انتخابات باید به معناى واقعى کلمه، نمایشگر رأى مردم باشد. این به معناى آن نیست که ما داریم فقط از تقلّب کردنِ کسانى که ممکن است بخواهند چنین کارى بکنند، نهى بکنیم ــ آنکه به جاى خود محفوظ است، آنکه معلوم است و شأن مأمورین جمهورى اسلامى اجلّ از این حرفها است ــ بلکه بالاتر از این، فضاى انتخابات باید فضاى سالم باشد. فضاى تبلیغات باید با فضاى پروپاگاندهاى[9] معمول دنیا تفاوت داشته باشد.
آنچه که موجب میشود ما الگوی غربی را برای پیشرفت جامعه‌ی خودمان ناکافی بدانیم، در درجه‌ی اول این است که نگاه جامعه‌ی غربی و فلسفه‌های غربی به انسان -البته فلسفه‌های غربی مختلفند؛ اما برآیند همه‌ی آنها این است- با نگاه اسلام به انسان، بکلی متفاوت است؛ یک تفاوت بنیانی و ریشه‌ای دارد. لذا پیشرفت که برای انسان و به وسیله‌ی انسان است، در منطق فلسفه‌ی غرب معنای دیگری پیدا میکند، تا در منطق اسلام. پیشرفت از نظر غرب، پیشرفت مادی است؛ محور، سود مادی است؛ هرچه سود مادی بیشتر شد، پیشرفت بیشتر شده است؛ افزایش ثروت و قدرت. این، معنای پیشرفتی است که غرب به دنبال اوست؛ منطق غربی و مدل غربی به دنبال اوست و همین را به همه توصیه میکنند. پیشرفت وقتی مادی شد، معنایش این است که اخلاق و معنویت را میشود در راه چنین پیشرفتی قربانی کرد. یک ملت به پیشرفت دست پیدا کند؛ ولی اخلاق و معنویت در او وجود نداشته باشد. اما از نظر اسلام، پیشرفت این نیست. البته پیشرفت مادی مطلوب است، اما به عنوان وسیله. هدف، رشد و تعالی انسان است.
ما گفتیم که در این دهه، آنچه که به عنوان یک هدف و شعار - برای اینکه دنبال کنیم که مرحله‌ای را بگذرانیم - باید مورد توجه قرار بگیرد، «پیشرفت و عدالت» است. این را شعار قرار بدهیم: پیشرفت و عدالت. پیشرفت را عرض کردم؛ مقصود، پیشرفتِ همه‌جانبه است؛ یعنی پیشرفت مادی و پیشرفت معنوی. پیشرفت مادی را هم نفی نمیکنیم. یعنی مطلقاً مسئله‌ی معیشت مردم، مسئله‌ی اشتغال مردم، مسئله‌ی پیشرفتهای علمی و فناوری را مطلقاً دست کم نمیگیریم. اینها کاملاً مهم است و باید دنبال شود، تا در این زمینه‌ها فقر نباشد، بیکاری نباشد، گرانی و تورم قیمتها نباشد؛ در این تردیدی نیست. اما در کنارش، به این اکتفا هم نمیکنیم، بلکه باید فکر روشن، اعتقاد عمیق، انگیزه‌ی روزافزون و جوشان و اخلاق انسانی و والای اسلامی در کنار اینها گسترش پیدا کند.

شاهدها (۱۱ پاراگراف)

توقف یعنی تنزل؛ لزوم بهتر شدن مستمر برنامه‌ها

یک جمله‌ى پایانى را که به شکل یک توصیه‌ى کلّى هم هست، میخواهم عرض بکنم: برنامه‌هایتان را مواظب باشید توقّف نکند. توقّف، نزول است، تنزّل است؛ ما توقّف نداریم. هر جا توقّف بکنید، تنزّل است. یعنى لحظه‌ى بعد از لحظه‌ى اوّلِ توقّف، دیگر تنزّل است. چون باید میرفتید بالا، [امّا] مانده‌اید پس تنزّل کردید. من میبینم بعضى از برنامه‌ها خوب است امّا یکنواخت است؛ یکنواخت به این معنا که بهتر شدن ندارد. باید هر برنامه‌اى، امروز از دیروز بهتر باشد؛ فردا از …

پیشرفت محسوس کشور در مدیریت، برنامه‌ریزی و پختگی کار

… ما ــ وضعیّت کشور و نظام و انقلاب ــ از دو جهت قابل توجّه است: اوّل از جهت موازین معمولىِ یک حکومت؛ برنامه‌ریزى، انتخاب آدمهاى کارآمد، به کار گرفتن تجربه‌هاى فراوان، آشنا شدن با مسائل و مفاهیمى که در حکومت به آنها نیاز است و روان ‌شدن کار. این جهت اوّل. در این جهت ما پیشرفت کرده‌ایم و اثر این پیشرفت محسوس است؛ همه‌چیز در مجموعه‌ى اداره‌ی کشور رو به پیشرفت است. من حالا که نگاه میکنم به خطوط گوناگونى که در اداره‌ى کشور وجود دارد، احساس میکنم ما در همه‌ى این خطوط از لحاظ مدیریّت، برنامه‌ریزى و پختگى در کار، در حال پیشرفتیم. اگر یک تحلیل دقیق و مبسوطى در این باب بشود، این روشن خواهد شد. مثلاً ما در زمینه‌ى اقتصاد در حال پیشرفتیم. ممکن است به ذهن آقایان بعضى از ظواهر موجود در زمینه‌ى اقتصاد مثل تورّم و گرانى ارزاق و مسائلى از این قبیل بیاید؛ من عرض میکنم این منافاتى ندارد با آن …

حرکت ملت ایران به سوی پیشرفت و عوامل آن از جمله استقلال و مسئولان دلسوز

… کرد و نازل کرد، ما میتوانیم این را به فال نیک بگیریم. امیدواریم سال سرسبزى باشد، سال پُرمحصولى باشد، سال عزّت و عظمت براى ملّت ما باشد، سال دلخوشى براى مردم، براى خانواده‌ها، براى همه‌ى آحاد ملّت ــ در هر جا که هستند ــ باشد. ما صبح روشنى را مشاهده میکنیم؛ احساس میکنیم که ملّت ایران ان‌شاءالله‌ به سمت پیشرفت در حرکتند. این را ناشى از استقلال ملّتمان، آزادگى و مردانگى این ملّت، شجاعتى که از خودشان در همه‌ى صحنه‌ها نشان دادند و میدهند، برخوردار بودن از مسئولین خوب و از دولتمردان مخلص و دلسوز و انقلابى و علاقه‌مند، و از عمق رشد و بالندگى این ملّت که نتیجه‌ى تاریخ پُربار ملّت عزیز ما است، میدانیم. البتّه تقواى الهى، پرهیزکارى مردم، خداترسى آنها، حرکتشان به سمت اهداف الهى به آنها کمک خواهد کرد که این راه را با سرعت و سهولت بپیمایند و ان‌شاءالله‌ به اهداف عالیه نائل بشوند.

لزوم بهتر شدن روزبه‌روز و پیشرفت به معنای حرکت معنوی به سوی هدف‌ها

… کرد. نباید دو روز ما یکسان باشد؛ روزبه‌روز باید بهتر بشویم؛ دولتهایمان هم باید روزبه‌روز بهتر بشوند؛ مسئولین و مأمورینمان هم باید بهتر بشوند. هر فردى از افراد ما در هر کارى که داریم، باید توقّع بهتر شدن از خودمان داشته باشیم و از دیگران؛ باید پیش برویم. معناى پیشرفت، پیشرفت ظاهرى و مادّى که نیست؛ پیشرفت به سمت هدفها است؛ یعنى یک امر معنوى؛ این با بهتر شدن ماها ممکن است [چون] با بدتر شدن ما که روزبه‌روز از هدف دور میشویم. پس مجلس هم محکوم به همین حکم است، انتخابات هم محکوم به همین حکم است. آنچه در انتخابات از نظر شما برادران عزیز و زحمت‌کش مهم است، سلامت انتخابات است در درجه‌ى اوّل. انتخابات باید به معناى واقعى کلمه، نمایشگر رأى مردم باشد. این به معناى آن نیست که ما داریم فقط …

راضی نبودن به خوبی نسبی و نیاز پیشرفت کامل به زمان

این خوب که میگوییم خوب نسبی است. توجّه کنید که این خوب، خوب نسبى است. به خوبِ نسبى، آدم راضى نیست. از یک بیمارى سختى وقتى انسان بلند میشود ــ که تازه توانسته مثلاً فرض کنید از تخت بیاید پایین، دو قدم راه برود ــ میپرسند آقا چطورید، میگوید: الحمدلله‌ خیلى خوب شدم. امّا «خیلى خوب» آن وقتى است که بتواند بدود، بتواند بار سنگین را بردارد. این، زمان لازم دارد.

لزوم پیشرفت و گناه و حرام بودن توقف و درجا زدن

… ــ هم این ابعاد تلاشهاى جسمى، هم ابعاد تلاشهاى فکرى ــ بى‌نهایتى‌ای وجود دارد. یعنى همان آقایى که شما مى‌بینید آن حرکات زیبا و ظریف را انجام میدهد، صد برابرِ این فاصله‌اى را که امروز با رفتار عادى ما دارد، او میتواند با رفتار امروز خودش بپیماید و پیش برود. باید پیش رفت؛ نباید درجا زد؛ توقّف گناه است و حرام است و باید هر روزى انسان کار خودش را با کیفیّت بهتر و بیشترى بکند.

آبادانی کشور، رونق اقتصاد و آبادی مناطق محروم در پی حرکت با اسلام

… رفته، قوانینی است که اگر شما برطبق دستورالعمل شرع و دستورالعمل اسلام عمل کردید، این قوانین در خدمت شمایند؛ مثل همین که گفتم اگر شما کشتی را درست هدایت کنید، اتفاقاً باد موافق هم در سمت شماست. وقتی که شما با اسلام حرکت کنید، خلاف جریان حرکت طبیعی نیستید؛ زود پیشرفت میکنید؛ چیزی نمیگذرد که میبینید کشور آباد شد، اقتصاد رونق گرفت، مناطق کویری آباد شد، مناطق محروم آباد شد، کارخانجات به نفع مردم به راه افتاد و درخت زندگی مردم سرشار از رونق و حیات خواهد گردید.

استحکام بیشتر حرکت کشور به سوی هدف‌های انقلاب

… همیشه مؤمن چیزهایى را نیّت میکند که احیاناً در مقام عمل نمیتواند به آنها دست پیدا کند. همیشه نیّت مؤمن، بالاتر و بهتر است از آن مقدارى که عمل میکند؛ این یک امر قهرى است. حالا این به عنوان مثال عرض شد؛ مسائل اقتصادى یا سیاسى یا غیره. این یک جنبه‌ى مسئله است؛ یعنى وضع ما در اداره‌ى کشور، در حرکت عمومى کشور به سمت هدفهاى انقلابى، امروز از گذشته روشن‌تر، دقیق‌تر و مستحکم‌تر است؛ این یک طرف.

نیمه‌کاره بودن راه و لزوم تلاش و ابتکار مخلصانه

… که در زمانِ دوران حاکمیّت استعمار و مزدوران استعمار بود که هیچ امیدى به این ملّت نبود. مى‌نشینند فضا را تاریک جلوه میدهند و یک جورى حرف میزنند که کأنّه همه‌‌چیز تمام شده، [در حالى که] همه‌‌چیز شروع شده؛ در عین حال، راه نیمه‌کاره است؛ این نکته‌ى اساسى است. مبادا خیال کنید موفّقیّت‌هایى که ما داشتیم، همه‌ى اهداف ما است؛ نه، در این مملکت باید خیلى کار بشود؛ در این سرزمین اسلامى باید خیلى تلاش و ابتکار مخلصانه و دلسوزانه انجام بگیرد.

نیمه‌کاره بودن راه و لزوم کار

و درس دوّم اینکه راه نیمه‌کاره است؛ باید کار کرد. معلّمین باید کار کنند؛ خوب و از روى دلسوزى، از روى صمیمیّت، با احساس نیاز این کشور و این ملّت و این انقلاب به هر یک ساعت درس آنها؛ با این روحیه و با این وجدان درس بدهند. کارگران باید کار کنند با وجدان کار، با احساس مسئولیّت، با به‌کارگیرى روح خلاقیّت و ابتکار …

پیشروی دوازده‌ساله به سوی هدف‌ها با وجود دشمنی‌ها

دنیاى استکبارى به جمهورى اسلامى و به اسلام و به امام و شاگردان امام و شما ملّت که اهل‌بیت امام و یاران امام هستید، هرگز اعتماد نمیکند و دل‌خوش نمیشود و همین به نفع ما است. ما دوازده سال است که پیش رفته‌ایم؛ روزبه‌روز جلوتر رفته‌ایم، به هدفها نزدیک‌تر شده‌ایم. در تمام این دوازده سال با ما دشمنى کردند. یک لحظه در این دوازده سال، استکبار و در رأس آن آمریکا با ما کنار نیامد، کوتاه نیامد؛ نمیتوانست بیاید. ما دشمنِ همه‌ى مستکبرین عالم، همه‌ى چپاولگران و غارتگرانِ ملّتها هستیم. تا وقتى رژیم صهیونیستى این‌جور مسلمانانِ مظلومِ فلسطین را قتل‌عام میکند و سرکوب میکند …