رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «پرسشگری»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «پرسشگری»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیرواج پرسیدن، چون‌وچرا کردن و اشکال گرفتن در محیط علمی و اجتماعی.

امام خمینی

نقشهٔ گرفتن «چرا» از جوانان دربارهٔ غارت نفت و ذخایر

… همه اینها مجهز بودند برای اینکه جوانهای ما را از بین ببرند و نیروی جوانی را از آنها سلب کنند. و یک باب واسع دیگر قضیه مخدرات، مثل هروئین و خمر و تریاک و سایر اینها، که باز این هم یک باب واسعی بود که کشانده بودند جوانهای ما را به مراکزی که مورد این معانی بود. برای اینکه این جوانها هر چه به سرشان بیاید سوال نکنند که برای چه. «چرا» را از جوانهای ما بگیرند. جوان در فکر این نباشد که نفت او را کی می‌برد و چرا می‌برد. ذخایر او را می‌برد و چرا می‌برد. اختناق هست در مملکت و چرا اختناق هست. آزادی مسلوب[2] است و چرا مسلوب است. اینها نقشه‌هایی بوده است که برای ما کشیده بودند و برای شماها هم. برای همه مملکتهای شما هم. این نقشه‌ها یکنواخت در همه جا بوده است. بنابر این کوشش کنید و کوشش کنند کسانی که علاقه دارند …

امام شهید سید علی خامنه‌ای

اهمیت پرسش از علت از کودکی و لزوم پاسخ به آن

… اینجا بود، داشت می‌انداخت. به او گفتم این میز را نینداز. گفت: چرا؟ خوشم آمد از این که گفت چرا. چرا نیندازم؟ دنبال علت میگردد. بعد پنجه میزد به یک بچه‌ی دیگری، گفتم آقاجان نکن. گفت: چرا؟ این سؤال کردن از علت، خیلی چیز مهمی است. این حالت دارد به وجود می‌آید. حالا وقتی او ده ساله بشود، سؤالات زیادی برایش مطرح است: چرا؟ چرا؟ چرا؟ وقتی همین بچه، یک جوان هجده نوزده ساله‌ای باشد، سؤالات قوی‌تری در ذهنش ایجاد میشود. ما باید برای این سؤالات جواب داشته باشیم. این کار، کار شماهاست. شما واقعاً میتوانید این کار را انجام دهید.

لزوم مواجههٔ گشاده‌رو با پرسش و شبهه و نبستن راه سؤال در حوزه

… شده است، غلط است، آن وقت باید با شیوه علمی با آن غلط برخورد کرد؛ یعنی اغماض در مواجهه ی با غلط علمی جایز نیست. کسی اشتباه علمی کرده است، اغماض کردن و اینکه بگوییم احترامش را حفظ کنیم، ملاحظه کنیم و نگوییم، جایز نیست؛ نه، در باب علمیات، این مسئله وجود ندارد. باید از لحاظ علمی برخورد کرد، اما جلوی سوال را نباید گرفت. حوزه باید قطع سوال نکند. قطع سوال به قطع دانش می انجامد. راه سوال را نباید بست.

لزوم طرح سؤال از سوی جریان دانشجویی به شرط پرهیز از قضاوت

یک سؤال این بود که آیا جریان دانشجوئی میتواند آنجائی که ایرادی به نظرش می‌آید، سؤال کند؟ پاسخ این است که بله، باید سؤال کنید. ایرادی ندارد که سؤال کنید؛ به شرط اینکه همان طور که خود این برادر هم گفت، قضاوت نکنید؛ اما سؤال کنید. بهترین روش سؤال و پاسخ هم این است که مسئولین بیایند توی مجموعه‌های دانشجوئی. من همین جا از مسئولین درخواست میکنم که دیدارهای دانشجوئیشان را زیاد کنند. امروز بهترین قشرهای کشور اینهایند؛ هم جوانند، هم باسوادند، هم تحصیلکرده‌اند، دارای فهمند، دارای انگیزه‌اند؛ …

لزوم رواج پرسشگری و اشکال به استاد و تحقیق در دانشگاه

… نه، در عرف حوزه‌ای ما اینگونه است؛ اشکال کردن، حقِ طلبه و حق یکایک طلبه‌هاست و آنها از این حق استفاده میکنند و استاد هم مطلقاً گله‌مند نیست؛ بلکه خوشحال است از اینکه مستشکلینی در درس هستند؛ یکی از افتخارات اساتید این است که در درس ما مستشکلین متعددی هستند. این باید در دانشگاه رواج پیدا کند؛ یعنی باید اشکال کردن به استاد، پرسشگری و تحقیق، رواج پیدا کند؛ و این دست شماست.

وجوب شرعی پرسیدن ندانسته‌ها و پاسخ دادن آگاهان مگر در صورت مفسده

یک مقدمه‌ای قبلاً درباره‌ی سؤال و جواب بگویم. «سؤال» چیز خوبی است. دستور شرع هم این است که انسان چیزهایی را که نمیداند، بپرسد. و بر کسانی که میدانند، واجب است که سؤالِ سؤال‌کننده را پاسخ بدهند، مگر این که در آن پاسخ دادن مفسده‌ای مترتب بشود. در روزگار ما سؤال زیاد است و این سؤال‌ها سه نوع است؛ یک نوع سؤال‌های فکری و ایدئولوژیک است راجع به اسلام، راجع به مقررات و احکام دینی. چون شعور مردم و فکر مردم پیش‌رفت کرده، برای آنها سؤال مطرح میشود، میخواهند از اسلام چیزهای زیادی را بدانند.
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای