رفتن به محتوای اصلی

پاک‌سازی

نام‌های دیگر: تصفیه، تصفیهٔ ادارات، تصفیهٔ ارتش، تصفیهٔ دانشگاه، تصفیهٔ روحانیت، تصفیهٔ عناصر ناصالح، تصفیهٔ مراکز دولتی، پاکسازی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

کنار گذاشتن عناصر ناصالح و میراث رژیم گذشته از کشور پس از انقلاب.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع مردم (نتایج مبارزات ملت- تاکید بر «جمهوری اسلامی»)— ۱۳۵۷/۱۲/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰
۱۳۵۷۱۳۶۰

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

من میل ندارم که هی شدت عمل، و هی فشار، و هی دعوا و داد و قال. من میل دارم با آرامش همه چیزها محقق بشود. با آرامش امور، امور تحقق پیدا کند. این تصفیه‌ای که می‌گویند در ادارات داریم، تصفیه این است اشخاصی که دارند بر خلاف اسلام، بر خلاف موازین اسلام دارند پخش می‌کنند حرفهایشان را، تصفیه این است که اینها را خارج کنند. در هر صورت این یک وظیفه‌ای است برای همه شما آقایان. فقط من مسلمان نیستم که شما هم مسلمانید. یعنی وظیفه‌ای است برای شما که فردا می‌گیرند. شما را خدا می‌گیرد، شما را، شمایی که یک عده‌ای از پاسبانها در تحت نظرتان بود. آقایی که یک عده‌ای از پاسبانها در نظرِتان بود، در تحت سیطره‌تان بود، این کار را کردند. شما مسئولید. فردا حساب هست آقا در کار. همین طوری که نیست، حساب در کار است. اگر از این جا هم نمی‌ترسید از آنجا بترسید. من هر کاری دلم می‌خواهد بکنم، آقا هم هر کاری دلش می‌خواهد، شما هم هر کاری، پاسبانها هم اعتنا نکنند، به شما پاسدارها هم اعتنا نکنند، شما هم ساکت بنشینید، نه آقا، این طور نیست، تصفیه کنید. بروید الآن در تهران بنشینید. اجتماعی درست کنید. همه‌تان با هم، شورای انقلاب، شماها، دیگران، آنهایی که در راس امور هستند، یک نقشه‌ای درست کنید. یک ضوابطی درست کنید. رو آن ضوابط عمل بشود. همین طوری بدون همه چیز، هر کس.

شاهدها (۲۳ پاراگراف)

تصفیه یعنی خارج کردن کسانی که حرف‌های خلاف موازین اسلام را پخش می‌کنند

من میل ندارم که هی شدت عمل، و هی فشار، و هی دعوا و داد و قال. من میل دارم با آرامش همه چیزها محقق بشود. با آرامش امور، امور تحقق پیدا کند. این تصفیه‌ای که می‌گویند در ادارات داریم، تصفیه این است اشخاصی که دارند بر خلاف اسلام، بر خلاف موازین اسلام دارند پخش می‌کنند حرفهایشان را، تصفیه این است که اینها را خارج کنند. در هر صورت این یک وظیفه‌ای است برای همه شما آقایان. فقط من مسلمان نیستم که شما هم مسلمانید. یعنی وظیفه‌ای است برای شما که فردا می‌گیرند. شما را خدا می‌گیرد، شما را، شمایی که یک عده‌ای از پاسبانها در تحت نظرتان بود. آقایی که یک عده‌ای از پاسبانها در نظرِتان …

لزوم تصفیهٔ ادارات، فرهنگ و دانشگاه‌ها و سپردن آنها به افراد بی‌پیوند با پهلوی

باید ادارات تصفیه بشود. باید فرهنگ تصفیه بشود. باید دانشگاهها تصفیه بشود. باید به دست اشخاصی بیفتد که پیوندش با رضا خان پهلوی و با محمد رضا خان پهلوی در سالهای طولانی نبوده. اینهایی که با آنها پیوند دارند نمی‌توانند مملکت ما را اداره کنند، اینها باید تصفیه بشوند، دولت باید تصفیه کند اینها را. اتکال به قدرت خودتان بکنید. همان طوری که می‌بینید خودتان این همه کار را انجام دادید، و می‌گویید استاندار ما همراهی نمی‌کند؛ و شاید بعضی …

اهمیت تصفیه برای حفظ استقلال و وظیفهٔ خارج کردن عناصر نالایق و فاسد

… و می‌دانید که امروز افرادی که ناصالح هستند و افراد چپ، افراد وابسته به رژیم سابق، در همه جا نفوذ دارند، و لا محاله در ارتش هم هستند. و اگر اینها بمانند در ارتش، ممکن است که ریشه بکنند؛ ممکن است توطئه بکنند؛ و خدای نخواسته یک وقت یک ارتش را به فساد بکشند. بنا بر این، تصفیه ارتش از مسائل بسیار مهم است. با تصفیه ارتش، حفظ استقلال کشور می‌شود. و شما موظفید به اینکه استقلال کشورتان را حفظ کنید. و موظفید به اینکه ان شاء الله تصفیه بکنید افرادی که می‌دانید که نالایق هستند؛ می‌دانید که فاسد هستند؛ می‌دانید که مفسده جو هستند. اینها را از خودتان، از بین خودتان، خارج کنید؛ تصفیه کنید. یک ارتش مستقلِ اسلامی- انسانی که در خدمت کشور و در خدمت ملت و در خدمت اسلام باشد.

تصفیهٔ مراکز فرهنگی و علمی از سرسپردگان رژیم سابق با شوراهای متعهد

7- از مسائل مهم، که مقدمه اصلاحات است، پاکسازی همه مراکز، خصوصاً مراکز فرهنگی و علمی است. و باید با شوراهایی مرکب از اشخاص دانشمند، متعهد، و مومن به انقلاب، و پشتیبانی روسا و استادان و دانشجویان و معلمان، مراکز علمی و تربیتی از عناصر فاسده و خدمتگزاران و سرسپردگان به رژیم سابق تصفیه شود؛ زیرا تا این عناصر که به طور خودکار در خدمت اجانب هستند- در سطح وسیع کشور، خصوص مراکز علمی و تربیتی، تصفیه نشوند، نخواهیم توانست از استقلال فکری و درونی نجات پیدا کنیم؛ و در نتیجه نخواهیم توانست در هیچ یک از ابعاد مستقل باشیم.

ضرورت پاکسازی میراث رژیم طاغوتی به‌ویژه افکار

… می‌برد، و در این پنجاه و چند سال اخیر که این پدر و پسر مامور این بودند که این مملکت را به خرابی بکشند و نیروی انسانی ما را نگذارند رشد بکند و همه چیز ما را عقب نگه دارند، تا اینکه هر استفاده‌ای که از مخازن ما آنها می‌خواهند بکنند و کسی در مقابل اینها نباشد؛ حالا که برگشته و جمهوری اسلامی شده است، باید همه طبقات جدّیت کنند که آن چیزهایی که به ارث برده شده است از این رژیم طاغوتی پاکسازی کنند، مهم پاکسازی افکار است. این را من کراراً گفته‌ام، و لازم می‌دانم که هر گروهی و طبقه‌ای که بیایند تکرار کنم، آن قدری که کارشناسهای غربی، که مامور بررسی اوضاع شرق بودند، جدیت کردند، به هر نحو تبلیغات که توانستند، انسانهایی که در شرق هست از شرقیتشان بیرون کنند، مغزهای آنها را شستشو …

لزوم صبر تا گذشتن مراحل ابتدایی و سپس تصفیهٔ صحیح بازماندگان رژیم سابق

… از بین رفت، اشخاصی که فرصت طلب بودند از اطراف هجوم آوردند به ایران، و کارها را به وسائلی قبضه کردند و نمی‌گذارند که کارها اسلامی پیش برود. این را من می‌دانم. این انحصار به شرکت نفت ندارد. در سایر جاها هم همین مسائل هست و از همان افرادی که ناصالح هستند؛ بلکه بسیاری‌شان از همان رژیم سابق بودند، الآن هم هستند، و تصفیه نشده‌اند. لکن الآن یک قدری باید آقایان صبر کنند تا این مراحلی که مراحل ابتدایی است اینها بگذرد، بعدش مشغول تصفیه، یک تصفیه صحیح بشود.

مسکوت گذاشتن موقت تصفیه به مصلحت تا حل مسائل اصلی

ما می‌خواهیم یک مملکتی باشد اسلامی. اشخاصی که اداره می‌کنند این مملکت را اعتقاد به اسلام داشته باشند و اسلام مبنای اعمالشان باشد؛ نه اشخاصی که به اسلام خیلی توجه ندارند. اینها باید تصفیه بشوند. لکن ما حالا برای مصالحی عجالتاً این مطلب را مسکوت عنه گذاشته‌ایم. و در عین حال که می‌دانیم بعضی افراد افراد غیر صالح هستند و در خصوص شرکت نفت هم به من اطلاعاتی داده‌اند که روی یک روابطی مسائل دارد پیش می‌رود- لکن من باز در این باب سکوت کردم که عجالتاً این مسائل اصلی‌مان حل بشود. بعد از اینکه این مسائل اصلی حل شد، آنها آسان است؛ خیلی مشکل نیست. آنها یک روز تصفیه می‌شوند. بزرگ و کوچکشان تصفیه می‌شوند. من امیدوارم که‌ ان شاء الله آنکه ما می‌خواهیم، که یک رژیم اسلامی با همه محتوای اسلامی [...] نه اینکه فقط لفظ اسلام باشد، و عمل طاغوتی! الآن در بعضی از جاها لفظ اسلام است. همین گفته …

لزوم پاکسازی عناصر فاسد مانع به ثمر رسیدن نهضت

باید این کارهایی که بعد می‌خواهد بشود، کارهایی که بعد از این باید تحقق پیدا بکند، چه این پاکسازی از این قشرهای گندیده‌ای که الآن بین مردم مجتمعند، بین مردم منتشرند، و می‌خواهند نگذارند این نهضت به ثمر برسد، و چه بعد از این پاکسازی، برای نوسازی مملکت- که خراب کرده‌اند [و] حالا باید آباد بشود- اینها با لفظ درست نمی‌شود؛ اینها عمل می‌خواهد چنانچه تا حالا که آمده‌ایم، با عمل آمده‌ایم؛ با لفظ، هر چه لفظ هم بود فایده نداشت.

کندن ریشه‌های استبداد و استعمار از مملکت

… داشتید؛ من به شما درود می‌فرستم! لکن نیمه راه است؛ راه باز باقی مانده است. شما جوانها، شما نیروهای جوان باید این نیمه راه دیگر را هم با قدرت پیش ببرید. باید با وحدت کلمه، با اسلام، با ایمان، از این نهضت تا اینجا که آمده‌اید، از اینجا به بعد هم جلو بروید. باید همه ریشه‌های استبداد و ریشه‌ای استعمار را از این مملکت بکَنید؛ باید این مملکت را پاکسازی کنید. این مملکت عقب مانده است، این مملکت اقتصادش ورشکسته است، این مملکت الآن آشفته است [و] به نیروی شما جوانها باید این مملکت اصلاح بشود. ما همه مسئول هستیم؛ ما همه باید دنبال این کار را بگیریم تا به آخر برسانیم.

امید به تصفیهٔ قاطع عناصر ضدانقلاب و ضداسلام به دست مجلس و دولت

… و دولت پشتیبانی کنید. و در راس برنامه ملت و دولت باید استقلال همه جانبه کشور، از قوای انتظامیه گرفته تا قوای تقنینیه و قضاییه و اجراییه [باشد]. و از پیوستگیهای زمان طاغوت به قدرتهای شیطانی احتراز و دست آنان را از این سفره یغمای عهد سلطنت شیطانی قطع نمایید. و امید آن دارم که مجلس شورای اسلامی و دولت انقلابی اسلامی تصفیه کامل از عناصر ضد انقلاب و ضد اسلام را به طور قاطع و انقلابی شروع نمایند. و آخرین عرض من آن است که از اختلاف که منشا همه بدبختیهاست و مخالف رضای خدای متعال است احتراز، و نمایندگان محترم مجلس از رفتار و گفتاری که در مجالس زمان طاغوت بر خلاف موازین شرعیه و اخلاقیه انجام می‌گرفت اجتناب و در مخالفتهای آرایی و سیاسی از حدود اخلاق انسانی …

نیاز پاک‌سازی کشور ویران‌شده در طول تاریخ به زمان طولانی

… کنید، بروید سراغ این دو مرحله. این دو مرحله را تمام بکنید و بعد از اینکه این دو مرحله تمام شد، آن وقت اساساً باید این مملکت همه چیزش درست بشود. خیال نکنید که فقط ارومیه شما این طوری است. همه جا این طوری است. همه جا یک مقداری از آن تفاله‌های سابق باقی مانده. پاکسازی یک مملکتی که در طول تاریخ خراب بوده، و این پنجاه سال خرابتر بوده، و این سی سال اخیر دیگر بدتر از همه وقت شده، خرابی این محتاج به یک طول زمانی است.

پذیرش تصفیه در زمان خود نه در شرایط کنونی کشور

… جمعیت، این طور نیست، آنهایی که نقشه دارند آن طور نیست که با بدها مخالف باشند، با خوبها مخالفند. با آنهایی که نفوذ دارند مخالفند. اگر چنانچه یک مقصد صحیحی بود که اینها صحبت می‌کردند خوب مطلبی بود. یک مقصد صحیح است و باید تصفیه بشود. ما هم این را قبول داریم. وقتش هم اگر برسد تصفیه خواهد شد. اما در یکوقتی که ملت ما دچار یک همچو آشوبی هست، بعد از انقلاب است، انقلاب بعد از اینکه یک قدری جلو رفت و برگشت به حال خودش، همین گرفتاریها در همه دنیا بوده بیشتر از ما. الآنی که ملت ما مواجه است با یک قدرت بزرگ و بلکه با قدرتهای بزرگ مواجه هست، امروز روزی نیست که آن پشتوانه ملت را، آن چیزی که می‌تواند تجهیز کند ملت را ما بشکنیم. و لو اینکه ما فرض کنید گله داریم از یک کسی، و لو اشکال داریم به یک کسی و کسانی، لکن وقت این نیست که بشکنیم.

نقد غصه خوردن برای تصفیه و اعدام

ما باید این مملکت را عوض کنیم؛ این افکار را عوض کنیم. دانشگاه ما باید عوض بشود، از این افکار عوض بشود. این مغزهایی که بچه‌های ما را سی سال، چهل سال، به تباهی کشیدند بگذار فرار کنند، یک مغزهای صحیح بیایند روی کار. حالا که می‌خواهند تصفیه کنند، و اشخاص خیرمند می‌خواهند تصفیه بکنند، شما نشسته‌اید غصه می‌خورید که چرا تصفیه می‌کنند! غصه می‌خورید که چرا اعدام می‌کنند. کی‌ها را اعدام کردند؟ برای کی‌ غصه می‌خورید؟ ای اساتید دانشگاه! بعضی‌تان، برای کی‌ غصه می‌خورید؟ برای نصیری نشسته‌اید نوحه‌سرایی می‌کنید؟! برای هویدا[3] نوحه‌سرایی می‌کنید؟! برای کی‌؟ بعد هم می‌گویند که یک بچه دوازده ساله را اعدام کرده‌اند! خوب، این را آنهایی …

لزوم تصفیهٔ تدریجی ادارات از دلدادگان آمریکا و غرب و خائنان هوادار رژیم سابق

… نمی‌شود. بروید دنبال اینکه فکرتان را مستقل کنید. دانشگاهها بروند دنبال اینکه جوانهای ما را مستقل بجا بیاورند، تربیت کنند که بفهمند خودشان یک فرهنگ دارند؛ یک فرهنگ بزرگ دارند. بفهمند فرهنگ از اینجا صادر شده است به خارج. بفهمند که ما هم یک چیزی در عالم هستیم؛ و ما خودمان می‌خواهیم خودمان را اداره کنیم، باید این طور تربیت بشود حالا، باید تصفیه بشود از این مغزهای پوسیده‌ای که عاشق امریکا هستند و عاشق غرب هستند، باید تصفیه بشود از این موجودات. باید ادارات ما تصفیه بشود از آن خائنهایی که الآن هم به نفع رژیم سابق یا کم عمل می‌کنند، یا عمل نمی‌کنند، یا ضدش را عمل می‌کنند. تصفیه می‌خواهد این مملکت، و البته تصفیه وقت می‌خواهد، باید بشود، اما یکدفعه نمی‌شود.

لزوم بیرون راندن عناصر انحرافی از تلویزیون

… توی دهان مردم می‌گذارد چیزهایی را که برای ناراحتی مردم [است‌]. چند دفعه تکرار می‌کند یک مطلب را که از آنها یک اقراری بگیرد، هر چه آن هم می‌گوید حالمان خوب است، این باز اصرار می‌کند به اینکه مردم را به وحشت بیندازد که کار هیچ خوب نیست! همه جهات فاسد است! اینها را باید بریزند بیرون از تلویزیون. اگر نمی‌توانند، من بفرستم بکنم این کار را. چرا بکنم؟ مسامحه این همه دارد می‌شود و در همه جا، در همه جا، دارد مسامحه می‌شود.

لزوم تصفیهٔ وزارتخانه‌ها از اعمال خلاف اسلام و مصالح کشور

… مطلب را به آخر رساند؛ و خواهیم یک مملکت مستقل، آزاد و اسلامی متحقق کنیم. و آمال ما این است که احکام اسلام در همه جا، در همه قشرها، در همه وزارتخانه‌ها، در همه مملکت، هر جا که هست، در بازارها، در کشاورزیها، در دور و نزدیک مملکت، همه جا، احکام اسلام جاری باشد. و آقایان وزرا توجه دارند البته که مملکت اسلامی است؛ نباید در وزارتخانه‌ها یک چیزی که بر خلاف اسلام است، بر خلاف مصالح مملکت است، خدای نخواسته عمل بشود. تصفیه باید بشود این وزارتخانه‌ها و این مملکت و همه جا.

شناسایی و تصفیهٔ کم‌کارانِ هوادار رژیم سابق

و گاهی من می‌شنوم که در ادارات یک قدری کم کاری هست، گاهی بیکاری هست. و این موجب تعجب من است. اگر چنانچه خدای نخواسته اینها از رژیم سابق هستند و می‌خواهند برای آنها خدمت کنند، خوب، موظف‌اند آقایان که آنها را یادداشت کنند و اسمهایشان را و تصفیه کنند. و اگر چنانچه این طور نیست و خود مردم‌اند و علاقه دارند به اسلام و علاقه دارند به مملکتشان، من نمی‌فهمم کسی علاقه داشته باشد به مملکتش و آن وقت از مملکتش اجر ببرد و عمل نکند. خوب این اجرتی که اینها می‌گیرند در مقابل عمل است. اگر عمل کم بکنند، حرام است این …

لزوم تصفیهٔ توطئه‌گران از خبرگزاری

… را می‌گویند؛ چه می‌کنند. این باید اصلاح بشود. خبرگزاری باید خبرگزاری باشد که مطالب همان طور که هست گفته بشود. نمی‌خواهند که طرفداری از یک طرف بکنند؛ یک چیزی را کوچک بکند؛ یک چیزی را بزرگ بکند. این طور چیزها نباید باشد. خبرگزاریها باید امین باشند در خبرگزاری. و اگر توطئه‌گری در خبرگزاریتان هست، باید تصفیه بشود. چاره نیست جز اینکه تصفیه بشود. وقتی تصفیه شد، ان شاء الله چیزها هم درست می‌شود.

نیاز ریشه‌کن کردن مفسده‌ها و بازمانده‌های رژیم به همراهی ملت

… که بنا داریم انجام بدهیم قدرت داشته باشیم که انجام بدهیم و این قدرت هم در وقتی است که ملت با ما باشد. اگر ملت با ما باشد، ما می‌توانیم به واسطه قدرت ملت کارها را انجام بدهیم. چنانچه دیدید که چون ملت همراه با هم بودند، یک همچو قدرتهای بزرگی را از بین بردند. حالا هم، که وقت این است که آن مفسده‌ها از بین برود و پاکسازی بشود و آن بازمانده‌های آنها از بین بروند، باز محتاج به این است که ملت همراه باشند.

سکوت موقت دربارهٔ افراد ناسالم به مصلحت استقرار حکومت

… اولْ مستقر بشود: یک حکومت، حکومت انتقالی به حکومت استقراری تبدیل بشود؛ و مجلس پیدا بشود؛ و مجلس از اشخاص ملی باشند؛ و ما ان شاء الله بتوانیم مردم را هدایت کنیم به اینکه چه اشخاصی را به مجلس بفرستند. وقتی مجلس یک مجلس ملیِ اسلامی شد، این مسائل دنبالش حل است. اینکه من راجع به بسیاری از افراد، که می‌دانم افراد سالمی نیستند، سکوت کردم، این برای همین مصلحت است. و ان شاء الله امیدوارم که موفق بشوید شماها و همه به اینکه خدمت بکنید به این کشور. و تا برنامه اسلام نباشد، خدمت صحیح نخواهد بود. از اشخاصی که به اسلام توجه ندارند، توقع اینکه خائن نباشند؛ هیچ وقت نکنید. آنها دنبال این هستند که یک راهی پیدا کنند برای مقاصد …

نیاز ادارات، دادگستری و فرهنگ به پاکسازی در وقت خود

… فعلی خودمان برسیم. باید آنی که الآن جامعه به آن احتیاج دارد، آنی که کشور به آن احتیاج دارد، آنی که اسلام به ما پیشنهاد می‌کند، آن را الآن تعقیب بکنیم. بعد از اینکه این مرحله تمام شد، آن وقت می‌رسد به مرحله‌های دیگر. البته هم کشاورزی ما الآن ناقص است؛ هم ادارات ما الآن ناقص هستند؛ هم دادگستریمان این طور است؛ هم فرهنگمان هست؛ اینها همه اموری است که معلوم است که احتیاج به پاکسازی دارد؛ لکن وقت دارد؛ الآن زلزله است. ما باید آن ریشه‌ها را بکنیم دور بریزیم که مبادا اینها با هم مجتمع بشوند و یکوقت [توطئه‌ای‌] بکنند. و من امیدوارم که همان قدرت الهی که پشتیبان شما بود و این سد را شکست با همان قدرت این ریشه‌ها را بیرون بریزیم.

لزوم تصفیهٔ ادارات

… نشود، این مریض می‌میرد. یک مسائل دست دوم است که بعد از اینکه حفظ حیات او شد، آن وقت کوشش کنیم برای رفع بیماریها، رفع نابسامانیها. من به شما عرض می‌کنم که تمام این‌ مسائل که شما می‌گویید صحیح است، لکن مسائل دست دوم است. فرهنگ باید بازسازی بشود، تصفیه بشود. ادارات باید تصفیه بشوند. همه اینها باید بشود. کشاورزی باید تقویت بشود که ما محتاج نباشیم به اینکه از دشمنهای خودمان چیزی طلب کنیم.

ناگزیر بودن تصفیه، هرچند امروز انجام نشود

… نداشتند. در یک همچو مسیری که آنها عمال خودشان را وادار کردند و جوانهای ما را به مسیر دیگری بردند، شما متوقع نباشید که فوراً آنها از آن مسیر برگردند و به مسیر ملت بیایند، لکن مایوس نباشید. ملت راه خودش را پیدا کرده است، شما جوانها راه خودتان را پیدا کردید. اگر امروز نشود تصفیه، فردا تصفیه می‌شود. ناچار از این تصفیه است؛ یعنی یک ملتی که فهمیده مرضش چیست. ابتدای هر چیزی فهم این است که ما گرفتاریمان چیست. در این پنجاه سال ما را از اینکه بفهمیم گرفتاریمان چیست اغفال کرده بودند. ما آن میکروبهای فاسد را و مُفسِد را برای خودمان درمان می‌دانستیم! ما آنهایی که ما را به تباهی …