آنقدر سخن نو، حرف فکربرانگیز، حواسجذبکن در دنیا وجود دارد که با رادیوها و کتابها و ترجمهها مىآید اینجا. نمیشود که من و شما هر یک خطّى که یک جایى نوشته شد، فوراً عزا بگیریم، جنجال راه بیندازیم که آقا فلان کس فلان چیز را ترجمه کرده یا فلان چیز را گفته؛ خب گفته باشد. فکر است، میگویند. شما خیال میکنید که یک روزى که شبههى ابنکمونه[10] را مثلاً رفع میکردند، به صِرف اینکه شبههى ابنکمونه را کسى در کتابهایش بنویسد، او را تکفیر میکردند؟ مگر میشود مردم را بیخودى تکفیر کرد که هر کسى یک حرف جدیدى زد، ما بگوییم آقا شما …
جذب عناصر مطلوب افکار جدید و آماده کردن دفاع پیش از ورود عناصر نامطلوب
امروز شما باید بدانید که در مقولهى جامعهشناسى مثلاً، در دنیا چه نظراتى و چه ایدههایى هست، چه فکرهایى دارد میجوشد؛ در جریان آن باشید. عناصر مطلوبى گاهى در این فکرها هست، آن را جذب کنید؛ عناصر نامطلوبى هست، دفاع مناسب آن را آماده کنید قبل از آنکه بیاید؛ واکسینه کنید ذهنیّت جامعه را. نه بعد از آنکه آمد و یک عدّهاى رفتند و خواندند و طرفدار شدند، حالا ما بنا کنیم که بله فلان کس در فلان قضیّه اینجور گفته و این به این دلیل و این دلیل و این دلیل، درست نیست؛ اینکه راه برخورد نیست. همهى اینها همان چیزهایى است که لازم است. پس تحقیق و پژوهش و …
لزوم تدوین مطالب اسلامی در پاسخ به شبهات رایج
البتّه بنده حرفى ندارم که خود من در هر کارى که باید انجام بگیرد، شرکت بکنم. بنده با اینکه گرفتارىام هم زیاد است لکن این مسئله را بسیار مهم میدانم و معتقدم که بایستى براى این کار فکر اساسى بشود؛ مطالبى آماده بشود از مسائل اسلامى و به شکل مناسبى تحریر بشود و تقریر[15] بشود و در همهجاى کشور این مطالب گفته بشود؛ آنچنان که در همهى دلها و ذهنها جا بگیرد. مطالبى باید انتخاب بشود از مسائل اسلامى که پاسخ به شبهههاى تقدیرى و فرضىاى باشد که میدانیم امروز به وسایل مختلف در بین مردم و در بین خواص پراکنده میشود. افکار فلاسفه و نویسندگان و متفکّرین مادّى غرب، امروز در سطح دانشگاههاى ما به صورت کتاب، به صورت ترجمه وجود دارد. نمیشود سدّى درست کرد که اینها وارد نشوند؛ این امکان ندارد و مصلحت نیست؛ افکار باید بیایند، باید حضور داشته باشند؛ در مقابل آن افکار باید پادزهر …
لزوم آمادهسازی مطالب در رد انحرافات و تحریفات منتشر میان جوانان
ما باید مطالبى را آماده کنیم که ردّ انحرافات و تحریفات و اشتباهاتى باشد که به شکل خوراک فکرى در میان جوانان تقسیم میشود در کتابهاى مختلف، در جزوههاى مختلف؛ حتّى گاهى نادانسته در جزوههاى درسى و کتابهاى درسى دانشگاه؛ حتّى گاهى نادانسته در گفتگوهایى که در رسانههاى جمعىِ ما منتشر میشود. اینها را بایستى ما آماده بکنیم. یک جمعى خوشفکر و دانشمند وقت بگذارند، آماده کنند و در بین همهى ائمّهى جمعه اینها منتشر بشود؛ بر روى آن کار بشود، مطالعه بشود. مباحث سیاسى و تحلیلهاى سیاسى و کار سیاسىِ دقیق و مسائل سیاسىِ روز به شکل صحیح و عمیق و دقیق بررسى بشود و در اختیار ائمّهى جمعه …
نقد پاسخگویی دیرهنگام به افکار وارداتی پس از ترجمه و رواج
… ذهنیّات، در مسائل اجتماعى، در تاریخ، در اقتصاد ــ که پاسخهایى براى مباحث گوناگونى در این زمینه دارند. هر چند صباحى یک نفرى در دنیا سر بلند میکند، کتابی مینویسد، چهار تا از کتابهایش را ترجمه میکنند به زبانهاى دیگر، چهار نفر مروّجش میشوند. خب، ما چه کار کنیم؟ ما اینجا بنشینیم در مدرسهى فیضیّه یا در حوزهى قم یا در مسجدمان در فلان شهر کشور تا ببینیم چه حرفى از خارج آمد که فلان نقطهاش یک اشارهاى یا تعریضى[17] به مسائل دینى دارد، بنا کنیم همان نقطه را رد کردن؛ این درست است؟ بعد از آنکه کسانى آن را خواندهاند، دانستهاند، تدریس کردهاند، تفهیم کردهاند، یکى هم پیدا شده ترجمه کرده، مدّتها هم بگذرد آن ترجمه برسد به دست بندهى روحانى، تازه حالا بفهمم که بله، در ده سال پیش، بیست سال پیش، چهل سال پیش، در اروپا یک دانشمندى یا یک متفکّرى یا یک فیلسوفى یا یک فیلسوفنمایى ــ هر چه ــ آمده به فلان نقطهى اعتقادات من تعرّض کرده، من به او جواب بدهم؛ این روش درستى است؟ یا نه، حوزه باید در متن حوادث علمى عالم باشد.
پیشنهاد طلبهای در اهواز برای پرسش و پاسخ در حوزه همانند دانشگاه
من در اواخر دوران ریاست جمهوری یک سفر به قم آمدم؛ که شاید آخرین سفر، یا یکی از آخرین سفرهای من به قم بود. در آن دیدار، یک جلسهی پاسخ به سؤالات گذاشتم. ایدهی این قضیه از اینجا هم شروع شد که من در اواخر دوران جنگ به اهواز رفته بودم؛ در آنجا یک طلبهی خیلی معمولی به من رسید و گفت شما به دانشگاه میروید، پاسخ به سؤالات میگذارید؛ مگر حوزهی به این عظمت، از یک دانشگاه کمتر است!؟ دیدم راست میگوید. این نکته در ذهنم بود و در وقتی که ممکن شد، این کار را کردم و به قم رفتم. در آنجا طلبهها هم زیاد آمدند و از من سؤالاتی کردند؛ من دیدم عجب مسائلی در حوزه مطرح است؛ یعنی واقعاً آدم تا برخورد نکند، نمیفهمد. ما مقاله مینویسیم، کتاب مینویسیم؛ اما آیا این چیزی که …