رفتن به محتوای اصلی

ولایت طاغوت

نام‌های دیگر: ولایت کفار

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پذیرش سرپرستی غیر خدا در برابر ولایت الهی، به تعبیر قرآن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار شرکت‌کنندگان در مسابقات بین‌المللی قرآن— ۱۳۹۷/۰۲/۰۶

تعریف در کلام رهبر

جزء اول این است که کسی تحت ولایت شیطان باشد. یعنی چه تحت ولایت شیطان باشد؟ ولایت مگر یعنی چه؟ آن معنایی که ما برای ولایت از آیات قرآن استفاده کردیم، اگر چنانچه آن معنا را، که مستند به چندین آیۀ قرآن بوده، بگذاریم در کنار این جملۀ «ولایت شیطان»، آن‌وقت معلوم می‌شود که ولایت شیطان یعنی چه؟ ولایت شیطان معنایش این است که شیطان ـ به همان معنای کلیِ شیطان که بارها گفتم ـ بر تمام نیروها و استعدادها و ابتکارها و کارها، در وجود آدمی مسلط باشد. آنچه انسان انجام می‌دهد، در آن خط مشیی باشد که شیطان معین کرده است، آنچه می‌اندیشد، در آن راهی باشد که شیطان مایل است یا ترسیم می‌کند؛ مثل آدمی که در جریان یک رودخانه‌ای افتاده باشد. یک آب تندی دارد در بستر سیلی از کوهسار می‌آید، یک نفر آدم می‌افتد توی این رودخانه، البته مایل نیست که به صخره‌های تنومند و تناور اصابت بکند و سرش بشکند، البته مایل نیست که با این آب برود و توی باتلاق بیفتد، البته مایل نیست که در لابه‌لای امواج این آب خفه بشود و غرق بشود؛ اما ب‌ااینکه مایل نیست، این جریان تندِ آب، او را دارد بی‌اختیار می‌برد. دست و پا هم می‌زند، خود را به این‌طرف آن‌طرف هم می‌چسباند، به هر‌چیزی هم متشبّث می‌شود، اما جریان آب، جریان تندی‌ست، بی‌اختیار او را می‌برد.

شاهدها (۲۷ پاراگراف)

معنای ولایت شیطان: تسلط شیطان بر همهٔ نیروها، کارها و اندیشه‌های انسان

… شیطان باشد. یعنی چه تحت ولایت شیطان باشد؟ ولایت مگر یعنی چه؟ آن معنایی که ما برای ولایت از آیات قرآن استفاده کردیم، اگر چنانچه آن معنا را، که مستند به چندین آیۀ قرآن بوده، بگذاریم در کنار این جملۀ «ولایت شیطان»، آن‌وقت معلوم می‌شود که ولایت شیطان یعنی چه؟ ولایت شیطان معنایش این است که شیطان ـ به همان معنای کلیِ شیطان که بارها گفتم ـ بر تمام نیروها و استعدادها و ابتکارها و کارها، در وجود آدمی مسلط باشد. آنچه انسان انجام می‌دهد، در آن خط مشیی باشد که شیطان معین کرده است، آنچه می‌اندیشد، در آن راهی باشد که شیطان مایل است یا ترسیم می‌کند؛ مثل آدمی که در جریان یک رودخانه‌ای افتاده باشد. یک آب تندی دارد در بستر سیلی از کوهسار می‌آید، یک نفر آدم می‌افتد توی این رودخانه، البته مایل نیست که به صخره‌های تنومند و تناور اصابت بکند و سرش بشکند، البته مایل نیست که با این آب برود و توی باتلاق بیفتد، …

معذور نبودن پیروان رهبران جاهل در پیشگاه خدا

… است: «نَحْنُ قَوْمٌ فَرَضَ اللهُ طاعَتَنا وَ اَنتُمْ تَأتَمّونَ بِمَن لا یُعذَرُ النّاسُ بِجَهالَتِهِ»[21] ماییم کسانی که خدا فرمانبری از آنان را فرض و لازم ساخته است؛ درحالی‌که شما از کسانی تبعیت می‌کنید که مردم به‌خاطرِ جهالت آنان در نزد خدا معذور نیستند. یعنی مردم که بر اثرِ جهالت رهبران و زمامداران نااهل، دچار انحراف گشته و به راهی جز راه خدا رفته‌اند، نمی‌توانند در پیشگاه خدا به این عذر متوسل شوند که ما به تشخیص خود راه خطا را نپیمودیم؛ این پیشوایان و رهبران ما بودند که از روی جهالت، ما را به این راه کشاندند. زیرا اطاعت از چنان رهبرانی، خود، کاری خلاف بوده است؛ پس نمی‌تواند کارهای خلاف بعدی را توجیه کند.[22]

هر ولایتی جز ولایت خدا در قرآن ولایت طاغوت است

در قرآن کریم، هر ولایتی غیر از ولایت خدا را به‌عنوان ولایت طاغوت معرفی کرده‌اند. آن‌کسی‌که تحت ولایت خدا نباشد، تحت ولایت طاغوت است. طاغوت یعنی چه؟ طاغوت از مادۀ طغیان است. طغیان یعنی سرکشی کردن، از آن محدوده و دایرۀ طبیعی و فطری زندگیِ انسان فراتر رفتن. مثلاً فرض بفرمایید انسانیت برای کامل شدن پدید آمده است، آن‌کسی‌که انسانیت را از کامل شدن بیندازد، طاغوت است. فرض بفرمایید انسان‌ها باید …

هر ولایت غیر خدایی شیطانی است و پرسش از مفسدهٔ آن

هر ولایت غیر خدایی، ولایت شیطانی و طاغوتی‌ست. آن‌کسی‌که در تحت فرمان ولیّ حقیقی زندگی نمی‌کند، باید بداند که تحت فرمان طاغوت و شیطان زندگی می‌کند. ممکن است بپرسید آقا، تحت فرمان شیطان و طاغوت زندگی کردن و تن به فرمان او دادن، چه مفسده‌ای مگر دارد؟ این‌هم یکی از نکات آیات امروز است. قرآن در این زمینه به ما چند جواب می‌دهد.

تسلط شیطان و طاغوت بر همهٔ نیروهای سازندهٔ انسان

جواب اول این است که اگر تن به ولایت شیطان دادی، شیطان بر تمام انرژی‌های سازندۀ خلاّقِ آفرینندۀ ثمربخشِ وجود تو مسلط خواهد شد. اولش این است، اگر چنانچه گردنت را بردی طرف شیطان و طاغوت، که ریسمان ولایتش را بر گردن تو بیندازد، دیگر از دست او خلاصی پیدا نخواهی کرد. هر‌چه در وجود تو، از نیرو و از ابتکار و از فعالیت‌های سازنده و از جلوه‌های درخشنده وجود دارد، تحت قبضۀ طاغوت و شیطان درخواهد آمد. وقتی‌که تو تمام وجودت در قبضۀ او درآمد، آن‌وقت او به‌آسانی می‌تواند تو را در همان راهی که خودش می‌خواهد، به همان‌جایی که خودش می‌خواهد، با همان وسیله‌ای که خودش می‌خواهد، بکشاند و ببرد؛ و پیداست که شیطان و طاغوت انسان را به نور و معرفت و آسایش و رفاه و معنویت …

قربانی و گمراه شدن انسان در راه مصالح طاغوت پس از تسلیم به او

اگر دقت کنید، این سلسله‌ای که عرض کردم، این کلمات و این جملات را، که حساب‌شده است، تحت هر جمله‌ای معنایی هست، خواهید دید که چقدر با واقعیت‌های تاریخی، از آغازی که ما از تاریخ خبری داریم تا امروز تطبیق می‌کند. اگر تن به ولایت طاغوت دادی، تمام نیروها و انرژی‌ها و ابتکارها و استعدادهای تو در قبضۀ طاغوت واقع می‌شود و وقتی‌که در قبضۀ طاغوت واقع شد، به سود تو به‌کار نمی‌افتد، چون سود تو برای طاغوت و شیطان مطرح نیست. برای شیطان خود او مطرح است، مصالح او مطرح است، راه او مطرح است. اگر چنانچه در آن راه و با آن مصالح، تو قربانی شدی، شدی؛ تو گمراه شدی، شدی. اگر برای تأمین آن مصالح، لازم شد تو قربانی بشوی، باید بشوی؛ لازم شد تو گمراه بشوی، باید بشوی. شیطان است دیگر، قدرت در اختیار او‌ست و تو هم که خودت را دادی به دست او، می‌کشد هرجا که خاطرخواه او‌ست.[2]

استوار شدن ولایت پذیرفته‌شده بر رویگردان از پیامبر و راه مؤمنان

… توجه و قابل تدبری‌ست. خود بنده ب‌ااینکه عادت ندارم، یعنی کمتر عادت دارم که قرآن را بدون توجه و تدبر بخوانم، گاهی که یک تدبر بیشتری اعمال می‌شود و یک چیز تازه‌ای در قرآن پیدا می‌کنم و احساس می‌کنم؛ بیشتر تأسف می‌خورم که چرا ما باز‌هم کم در قرآن تدبر می‌کنیم. این آیه‌ای که اینجا نوشته‌ایم، معنا کردیم، شرح هم می‌دهم حالا.[3] ﴿وَ مَن يُشاقِقِ الرَّسولَ مِن بَعدِ ما تَبَیَّنَ لَهُ الهُدی﴾[4] هر‌کسی که با پیامبر به مخاصمت و ستیزه برخیزد پس از اینکه مسیر هدایت برای او روشن گردید، از پیغمبر جدا بشود، راهش را از راه نبوت، همان راهی که قبلاً برایتان ترسیم کردیم، منشعب کند، ﴿وَ يَتَّبِع غَيرَ سَبيلِ المُؤمِنينَ﴾ به غیر راه مؤمنان و جامعۀ اسلامی و هدف‌های ایمانی راهی را پیروی بکند، خودش را از جمعِ مسلمانِ صحیح و ب‌اهدف و ب‌اجهت کنار بکشد، ﴿نُوَلِّهِ ما تَوَلّىٰ﴾ همان چیزی را که خودِ او بر گردن افکنده است، بر گردنش استوار می‌کنیم. همان ولایتی را که خود او به دست خود پذیرفته است، رنگِ ثابت زندگیِ بیچاره‌اش قرار می‌دهیم. به دست خودش به آن منطقه رفته بود و آنجا سکنی گرفته بود، او را همان‌جا، پاشکسته می‌کنیم، ﴿اِنَّ اللهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَومٍ حَتَّى يُغَيِّروا ما بِاَنفُسِهِم﴾[5]. خود تو رفتی زمامت را دادی به شیطان، پس بگذار این زمام در دست شیطان بماند، این سنت ماست، این …

فرمانروا شدن هر آنچه انسان به ولایت پذیرفته بر او

… ریسمان گردن خود را با دست خود به دست او داده‌اند. ﴿اِنَّما سُلطاُهُ﴾ فقط و فقط قدرت و سلطۀ شیطان، ﴿عَلَى الَّذينَ يَتَوَلَّونَهُ﴾ بر آن کسانی‌ست که ولایت او را پذیرفته‌اند، ﴿وَ الَّذينَ هُم بِهِ مُشرِكونَ﴾ و آن‌کسانی‌که او را شریک برای خدا گرفته‌اند. ﴿وَ مَن يُشاقِقِ الرَّسولَ﴾ آن‌کسی‌که جدایی کند، ستیزه‌گری کند با پیامبر، ﴿مِن بَعدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الهُدىٰ﴾ بعد از آنی‌که راه هدایت برای او روشن و نمایان شد، از راه پیامبر جدا بشود، به تعهد ایمانِ اظهارِ نبوت و ایمان به نبوت و شهادت بر نبوت، تن و گردن نسپرد، ﴿وَ يَتَّبِع غَيرَ سَبيلِ المُؤمِنينَ﴾ و پیروی کند راهی جز راه مؤمنان راستین را، ﴿نُوَلِّهِ ما تَوَلّىٰ﴾ هر آن چیز و هر آن‌کس را که به ولایت پذیرفته است، بر او ولیّ و فرمانروا می‌سازیم، ﴿نُوَلِّهِ﴾ فرمانروای او می‌سازیم، ولیّ او می‌سازیم، ﴿ما تَوَلّىٰ﴾ هر آنچه را که خود او به ولایت پذیرفته است، ﴿وَ نُصلِهِ جَهَنَّمَ﴾ و سرازیرش می‌کنیم در دوزخ، ﴿وَ ساءَت مَصيراً﴾ و چه بد فرجام و سرانجامی‌ست دوزخ.

زیان آشکار پذیرندهٔ ولایت شیطان به‌جای خدا

… کنند، شیطان نمی‌گذارد؛ شیطانی که بر آنان ولایت دارد، نمی‌گذارد، ممکن نیست بگذارد. و هرجوری باشد، آنهایی را که در ولایت او هستند، تحت ولایت و سیطرۀ او هستند، آنها را از آفرینش و فطرت خدایی دور می‌کند، چون بدون او، کارش نمی‌گذرد شیطان، شیطانیّتش لنگ می‌شود. لذا دنبالش، خدا می‌فرماید که ـ خطاب به من و شماست ـ ﴿وَ مَن يَتَّخِذِ الشَّيطانَ وَليّاً مِن دونِ اللهِ﴾ هرکسی که به‌جای خدا شیطان را به ولایت بپذیرد، ﴿فَقَد خَسِرَ خُسراناً مُبيناً﴾ زیانی بسیار آشکار و نمایان کرده است، خسارت کرده. ﴿يَعِدُهُم﴾ شیطان به اینها وعده می‌دهد، آینده‌تان، عمرتان، زندگی‌تان؛ همه دروغ، ﴿يَعِدُهُم وَ يُمَنّيهِم﴾ و آنها را مبتلا به آرزوها و پندارهای دور و دراز می‌کند، ﴿وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيطانُ اِلّا غُروراً﴾ و شیطان جز غرور و فریب و دروغ، وعده‌ای به انسان …

پیشوایانی که پیروان خود را به‌سوی دوزخ و بدبختی می‌کشانند

ولایت طاغوت و ولایت شیطان، یک‌چنین چیزی‌ست؛ لذا آیۀ قرآن می‌فرماید: ﴿وَ جَعَلناهُم اَئِمَّةً يَدعونَ اِلَى النّارِ﴾[3] پیشوایان و رهبرانی وجود دارند که پیروان و افراد تحت فرمان خود را به‌طرف آتش دوزخ می‌کشانند، به‌طرف بدبختی می‌کشانند. آیۀ دیگر قرآن می‌فرماید که ﴿اَلَم تَرَ اِلَى الَّذينَ بَدَّلوا نِعمَتَ اللهِ كُفراً وَ اَحَلّوا قَومَهُم دارَ البَوارِ جَهَنَّمَ يَصلَونَها وَ بِئسَ القَرارُ﴾[4] آیا نمی‌نگری به آن مردمی که نعمت پروردگار را کفران کردند؟ این نعمتی که کفران کردند، چه بوده؟ …

کشیده شدن انسان با جریان اجتماعی به‌سوی جهنم، گاه بی‌آنکه بفهمد

… دارند به‌طرف جهنم می‌روند، او را هم با خودش می‌کشانند. آنجاهایی که جمعیت زیادی هست، رفتید؟ گاهی دلت می‌خواهد از این‌طرف بروی؛ جمعیت بی‌اختیار تو را مثل پر کاهی می‌برد. می‌خواهد خوب باشد، خوب زیست کند، انسان زندگی کند، مسلمان بماند و مسلمان بمیرد، نمی‌تواند؛ یعنی جریان اجتماعی او را دارد می‌کشد و می‌برد، آن‌چنان می‌برد که دست‌و‌پایی هم نمی‌تواند بزند. اگر دست‌و‌پایی هم بزند، جز هدر دادن یک مقدار انرژی، کار دیگری از پیش نبرده. نه‌فقط نمی‌تواند دست‌و‌پا بزند، دردناک‌تر این است که گاهی نمی‌تواند بفهمد حتی.

ناممکن بودن مسلمانی کامل فرد عادی در جامعهٔ طاغوتی

… طاغوتی حرکت می‌کرد. مثل آن گروه بسیار اندکی که با حسین‌بن‌علی صلوات‌الله‌وسلامه‌علیه بودند در کربلا. اینها درست این سیل را شکافته بودند و آمده بودند در خلاف مسیری که سیل آنها را هدایت می‌کرد. بنابراین در تاریخ یک نمونه‌هایی داریم. هم در جامعه، هم در گروه‌ها. اما افراد معمولی، به‌طورکلی فرد، نمی‌تواند مسلمان باشد؛ به‌طور‌کلی وجودش، امکاناتش، انرژی‌هایش، همۀ قوّه‌ها و نیروهایش و استعدادهایش، تحت فرمان خدا باشد؛ در‌حالی‌که در آن‌چنان جامعه‌ای که قبلاً ترسیم کردم ـ جامعۀ طاغوتی ـ زندگی بکند، چنین چیزی ممکن نیست. اگر در محیط طاغوتی و نظام طاغوتی، یک نفر زندگی بکند، یک کسری از مسلمانی‌اش بالاخره در راه طاغوت است، یک بخشی از زندگی‌اش بالاخره بندۀ طاغوت است، صد‌در‌صد بندۀ خدا نمی‌تواند باشد.

عذاب زیستندگان تحت ولایت طاغوت با وجود نیکوکاری شخصی

… وَ لَاَعفُوَنَّ عَن كُلِّ رَعِيَّةٍ فِي الاِسلامِ دانَت بِوَلايَةِ كُلِّ اِمامٍ عادِلٍ مِنَ اللهِ وَ اِن كانَتِ الرَّعِيَّةُ في اَنفُسِها ظالِمَةً مُسِيئَةً»[14]؛ عجیب حدیثی است این. این حدیث می‌گوید آن مردمی که تحت ولایت ولیّ الله زندگی می‌کنند، اهل نجاتند؛ اگرچه در کارهای شخصی و خصوصی، قصورها و تقصیرها و گناه‌هایی هم گاهی داشته باشند، آن مردمی که تحت ولایت شیطان و طاغوت زندگی می‌کنند، اهل بدبختی و عذابند؛ اگر‌چه در کارهای شخصی، در اعمال خصوصی، اهل نیکوکاری و کارهای خوب هم باشند؛ این خیلی عجیب است. البته عرض کردم چند زبان است و همۀ زبان‌ها همین معنا را می‌دهد. حدیث هم در اصول کافی‌ست. تازه مراجعه نکردم، به نظرم می‌رسد ـ چون بنده غالباً سند احادیث را هم مقیدم نگاه کنم ـ فکرمی‌کنم سندش هم سند خوبی بود. مدتی پیش دیدم الآن یادم نیست.

جامعهٔ تحت ولایت طاغوت به هدف نمی‌رسد و نمی‌تواند مسلمان بماند

… اینها مسلّم به هدف نخواهند رسید؛ اگرچه در داخل ماشین، مردم ب‌اهم خیلی هم مهربان، خیلی هم گرم، خیلی هم خوش‌اخلاق باشند، «وَ اِن كانَتِ الرَّعِيَّةُ فِي اَعمالِها بَرَّةً تَقِيَّةً»؛ اما بالاخره «لَأُعَذِّبَنَّ» به عذاب خدا دچار خواهند شد، به هدف نخواهند رسید. بنابراین در یک جامعه‌ای که با ولایت طاغوت اداره می‌شود، مثل همان ماشینی که با رانندگی آدم غیر امین و غیر بلد دارد رهبری می‌شود، انسان‌ها به هدف نخواهند رسید و نمی‌توانند مسلمان بمانند.

ولایت کفار مایهٔ بدبختی مسلمانان، مانند روابط برخی کشورها با رژیم صهیونیستی

… پیوند ولایتی دارند، هم کفّار با یکدیگر پیوند ولایتی دارند. پس این تکلیف است به زبان اِخبار،[7] امّا در واقع انشاء[8] است و معنایش این است که مؤمن با مؤمن بایستی پیوند ولایتی داشته باشد، مال هرجای دنیای اسلام که هست باشد؛ این وحدتی که ما میگوییم این است. در مقابل، بایستی در جبهه‌ی مقابل، کفّار را که ملاحظه میکند با آنها پیوند نداشته باشد، با آنها ولایت نداشته باشد. ولایت کفّار، مسلمانها را بدبخت میکند؛ [مثل] این ولایتی که امروز مشاهده میکنید و بعضی از کشورها با رژیم صهیونیستی بنا میکنند به مبادله‌ی کلمات محبّت‌آمیز و ارتباطات گوناگون سیاسی و اقتصادی و غیره. بعد میفرماید: إِلَّا تَفْعَلُوهُ تَکُنْ فِتْنَةٌ فِی الْأَرْضِ وَ فَسادٌ کَبیرٌ؛[9] اگرچنانچه این ولایت بین مؤمنین و قطع ولایت بین مؤمنین و کفّار رعایت نشود در زمین، فتنه و فساد کبیر به وجود می‌آید. امروز این اتّفاق افتاده؛ امروز در منطقه‌ی اسلامی ما جنگ هست، …

طرح پرسش از حکم، نام و نتیجهٔ نپذیرفتن ولایت خدا

… به نام اولیا هم آنها را می‌شناسید؛ یعنی حاکمان و فرمانروایان الهی. منتها گفتیم که ولیّ و حاکم الهی، یا با نام و نشان، هر‌دو معین می‌شود، یا اینکه با نام معین نمی‌شود، با نشان معین می‌شود. اینها مطالبی بود که در ظرف بحث دیروز، شاید هم قدری در پریروز روشن شده. مطلب مورد نظر امروز این است که اگر کسی ولایت خدا را نپذیرد و زیر فرمان غیر خدا برود، اولاً خود این آدم چه حکمی دارد؟ ثانیاً این کار اسمش چیست؟ ثالثاً این عمل نتیجه‌اش کدام است؟

خروج از ولایت خدا ناگزیر ورود به ولایت طاغوت و شیطان

… است، جاندار است، نظام اجتماعی‌ست، قانون است؛ طاغوت، بنابراین، یک اسم خاص نیست ـ البته در زمینۀ طبقه‌بندی‌های اجتماعی در بحث نبوت عرض کردم، آن‌جوری که آدم استنباط می‌کند در میان آیات قرآنی، در کنار ملأ و مترفین و احبار و رهبان، طاغوت آن مقام بالاتر اینهاست. آن یک تعبیر دیگری‌ست و جای دیگری‌ست که فعلاً دربارۀ آن بحث نداریم ـ بنابراین هرکسی که از تحت ولایت خدایی خارج شد، ناگزیر در ولایت طاغوتی و شیطانی وارد شده است. شیطان و طاغوت ب‌اهم چه‌کاره‌اند؟ آیا نسبتی دارند باهم؟ بله، از نسبت، بالاتر دارند.

محکم شدن بند ولایتی که رویگردان از راه مؤمنان پذیرفته

درست توجه کنید آیۀ قرآن چه می‌گوید. ﴿نُوَلِّهِ ما تَوَلّىٰ﴾، می‌گوید آن‌کسی‌که از راه ایمان و مؤمنین، به کناری برود، بندی را که به گردنش افکنده است، دور گلویش قرص می‌کنیم. خب تو مسلمان بودی، روی منبر مسجدت یک آدمی نشسته که نمی‌شناسی‌اش. چرا می‌روی آنجا می‌نشینی؟ می‌رفتی بالا، می‌گفتی آقا شما کی هستید؟ خودتان را معرفی کنید؟ نفر اول، نفر دوم، نفر سوم از او سؤال می‌کردید. اگر این سؤال را می‌کردند، وضع جور دیگری بود. اینها سستی به …

واگذاشتن مردم کوفه به حجاجی که پذیرفتند، بی‌مداخلهٔ معجزه

﴿وَ مَن يُشاقِقِ الرَّسولَ مِن بَعدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الهُدىٰ وَ يَتَّبِع غَيرَ سَبيلِ المُؤمِنينَ نُوَلِّهِ ما تَوَلّىٰ﴾ حجاج را قبول کردید؟ به سلام امیرالمؤمنینِ او، که امیرالکافرین و امیرالفاسقین است، جواب گفتید، خیلی خب، حالا که می‌خواهید او را، حجاج برای شما. حالا که شما بابِ[14] حجاجید، خدا با معجزه، حجاج را برنمی‌دارد، و زین‌العابدین علیه‌السلام را به‌جای او بگذارد. همان حجاج برای شما، تا وقتی‌که دیگر حجاج را نخواهید. تا وقتی‌که خود شما حجاج را می‌پسندید، همۀ زندگی شما و فکر شما و روح شما در اختیار حجاج خواهد بود. این سنت عالم آفرینش است، سنت تاریخ است.

تعهد الهی انسان به رهایی از قید ولایت طاغوت و رفتن به ولایت الله

… بکند ـ که این را اصل ولایت به ما می‌آموخت ـ اگر پذیرفتیم که می‌باید انسان همۀ نیروهایش، همۀ نشاط‌های جسمی و فکری و روانی او، با ارادۀ ولیِّ الهی و والی مِن قِبَلِ الله[2] به‌کار بیفتد و خلاصه، انسان باید با جمیع عناصر وجودش بندۀ خدا باشد، نه بندۀ طاغوت؛ اگر این مطالب را ما قبول داریم و می‌پذیریم، پس ناچار، این را هم باید قبول کنیم که اگر یک جایی وجود ما و هستی ما و همۀ نیروها و نشاط‌های ما، تحت فرمانِ ولایت الهی نبود، بلکه تحت فرمان ولایت طاغوتی و شیطانی بود، تعهد الهی ما این است که ما خودمان را از قید‌و‌بند ولایت طاغوت رها کنیم، نجات بدهیم، آزاد کنیم و برویم تحت سایۀ پر‌میمنت ولایتِ الله. خارج شدن از آن ولایت ظالم و وارد شدن به آن ولایت عادل، اسمش هجرت است. می‌بینید که مسئلۀ هجرت، یکی از مسائلی‌ست که در دنبالۀ ولایت مطرح است. لذا ما اول بحث گذاشتیم «4.»؛ یعنی در پیرامون ولایت، سه مطلب را قبلاً ذکر کردیم، این مطلب چهارم است.

طرح پرسش از امکان مسلمان زیستن در ولایت طاغوت

… همین سؤال من را در لابراتوار ذهنتان، آن‌چنان تجزیه و تحلیل کنید، که بتوانید یک جوابی بر طبق آموخته‌ها و اندوخته‌های اسلامی و مذهبی به آن بدهید. بعد اگر جواب شما، با جواب من ـ جوابی که من خواهم داد ـ یکی نبود و مغایر بود، آن‌وقت، جای صحبت من و شما باقی‌ست. سؤال این است: آیا نمی‌توان در ولایت طاغوت بود و مسلمان بود؟ آیا نمی‌شود ما فرض کنیم؛ یک مسلمانی را که تحت ولایت شیطان باشد، اما بندۀ رحمان زندگی بکند؟ چنین چیزی می‌شود یا نه؟ آیا ممکن است در‌آنجایی‌که، بر سراسر آفاق و مناطق زندگی انسان، یک عامل غیر الهی، مشغول فرمانروایی‌ست؛ جسم انسان را یک عامل غیر الهی دارد اداره می‌کند، فکر انسان‌ها را یک عامل غیر الهی دارد اداره می‌کند، روحیه و عواطف و احساساتِ افراد …

به‌کار بستن نعمت‌ها در غیر مجرای صحیح و کشاندن زیردستان به جهنم

کافرِ بدتر آن کسی‌ست که این نعمت‌های عظیمی را که در اختیار او‌ست، کفران می‌کند، در غیر مجرای صحیحش به‌کار می‌افکند؛ نه‌فقط خود را، که همۀ انسان‌های تحت فرمان خود را می‌کشاند به جهنم. ولایت طاغوت، یک‌چنین چیزی است.

زیر نگین طاغوت بودن نشاط علمی، علت بی‌ثمری آن برای جامعهٔ اسلامی

… و به سود جامعۀ اسلامی تمام شد؟ جامعۀ اسلامی بعد از ده قرن، از آن میراث چه دارد؟ و چرا ندارد؟ چرا ندارد؟ چرا آن ثروت علمی و فرهنگی برای ما نمانده؟ چرا ما به‌عنوان یک جامعه‌ای که ده قرنِ پیشمان آن‌همه تشعشع داشته، امروز در دنیا نمی‌درخشیم و جلوه نمی‌کنیم؟ چرا؟ آیا جز به این است که آن‌همه نشاط و فعالیت، اگرچه فعالیت انسانی بود، اما زیر نگین طاغوت بود؟ گفت:

به‌کار افتادن استعدادها در جهتی بی‌ارزش در معیارهای انسانی

… دار نگه می‌دارند. آن‌کسانی‌که ما امروز می‌توانیم نامشان را با افتخار بدهیم به لیست چهره‌های افتخارآفرینِ جهان بشریت، اینهایند، و اینها آن‌روز با این تمدن پرشکوهی که آقای گوستاو لوبون از آن یاد می‌کند و اسم می‌برد، هیچ رابطه‌ای نداشتند؛ بلکه ضد آن تمدن بودند. پس می‌بینید که وقتی ولایت طاغوت و شیطان بر جامعه‌ای، بر انسان‌هایی حکم‌فرمایی می‌کند و زمام کارشان را در دست دارد؛ انرژی‌هایشان به کار می‌افتد، استعدادهایشان به جریان می‌افتد، اما چه‌جور؟ آن‌جوری که امروز در دنیای متمدن به‌کار افتاده و آن‌جوری که در ده قرن، یازده قرنِ پیش در عالم اسلام به‌کار افتاده بود. آن‌جوری که در منطق‌ها و ارزش‌های اصیل و معیارها و میزان‌های انسانی، یک پول سیاه قیمت ندارد، این ولایت طاغوت است.

تمثیل: سرنشینان خوش‌رفتار ماشین کج‌رو به مقصد نمی‌رسند

… و انسانیت و نیکی و احسان ب‌اهم معاشرت نکردند، بالاخره به نیشابور می‌رسند، به هدف می‌رسند؛ اگر‌چه در بین راه، یک‌قدری بدی کردند، آن بدی‌ها هم البته یک سزاهایی خواهد داشت، یک آثاری، یک نتایجی خواهد داشت. آن نتایجش را هم مجبورند متحمل بشوند؛ اما به هدف می‌رسند. بر‌خلاف آن، ماشینی که باید شما را به نیشابور برساند، دارد به نقطۀ مقابل نیشابور می‌رود، اگر چنانچه در این ماشین، همۀ افراد با ادب، با نزاکت، با احترام با همدیگر رفتار کنند، با خوشرویی با همدیگر عمل کنند، و می‌بینند این ماشین دارد به‌جای نیشابور، می‌رود به طرف قوچان، درمقابل این حادثه و این پدیده، هیچ عکس‌العملی نشان نمی‌دهند؛ اینها خیلی آدم‌های خوبی‌اند، خیلی مهربانند با هم، اما آیا به هدف خواهند رسید یا نه؟ پیداست که نه.

رجوع به تاریخ برای فهم تفصیلی زیستن در ولایت طاغوت

خب، این ولایت، ولایت طاغوت است، ولایت شیطان است. این جملۀ اول، از دو جمله‌ای که سؤال از آن تشکیل می‌شد. گفتیم آیا می‌توان در ولایت طاغوت زیست و مسلمان زیست؟ می‌توان؟ حالا در ولایت طاغوت زیستن را فهمیدیم اجمالاً یعنی چه. تفصیلش را هم اگر بخواهیم بفهمیم، می‌توانیم برگردیم باز به تاریخ.