رفتن به محتوای اصلی

وسوسه

نام‌های دیگر: وسوسهٔ شیطان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

افتادن شک و میل به خطا در دل انسان از سوی شیطان و دنیا.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در جلسه بیست و سوم تفسیر سوره بقره— ۱۳۷۱/۰۲/۰۲

سیر زمانی

از ۱۳۷۱ تا ۱۴۰۲
۱۳۷۱۱۴۰۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

برطرف شدن وسوسهٔ اثرگذار بر جوان و نوجوان با تبیین نه با باتوم

… که حالا بارها و بارها بنده تکرار کرده‌ام، باز هم تکرار میکنم. دشمن در رأس نقشه‌هایش تبلیغات است؛ ‌به قول خودشان پروپاگاندا است. علاجِ پروپاگاندا «تبیین» است، تبیین حقیقت از زبانهای مختلف، از حنجره‌های مختلف، با تعبیرات مختلف، با ابتکارات مختلف؛‌ تبیین. وسوسه‌ای را که روی آن جوان یا نوجوان اثر میگذارد، چه میتواند برطرف کند؟ باتوم که نمیتواند برطرف کند،؛ آن وسوسه را تبیین میتواند برطرف کند. این مطلب اوّل. جهاد تبیین را جدّی باید گرفت. همه، در حوزه، در دانشگاه، در صداوسیما بالخصوص، در مطبوعات، در هر جایی که شما ایستاده‌اید و یک شعاع پیرامونی‌ای دارید و میتوانید روی آن اثر بگذارید، باید تبیین انجام بگیرد؛ تبیین درست، تبیین صحیح.

سایش انسان در برابر وسوسهٔ پول، شهوت، مقام و رفاقت

همچنین توصیه‌ی اکید میکنم به استحکام و عدم سایش اعتقادی و ایمانی و عملی؛ مراقب باشید. ماها در این مسیر زندگی، آنجایی که با وسوسه‌ها مواجه میشویم؛ وسوسه‌ی پول، وسوسه‌ی شهوات، وسوسه‌ی مقام، وسوسه‌ی رفاقت، ساییدگی پیدا میکنیم؛ سایش پیدا میکنیم مراقب باشید سایش اعتقادی پیدا نکنید، شما بر روی محیط اثر بگذارید، نگذارید آن محیط اگر بد است، روی شما اثر بگذارد.

ایجاد شک در نفس از راه واردات شیطانی و گرفتاری به دنیا

اوّل، شک است. شک همیشه از جهل ناشی نمیشود که یک مبنایی برای انسان روشن نباشد، شک کند؛ نه، گاهی مبنا هم روشن است برای انسان. شک و تردیدِ نفْسانی، بسیاری از اوقات از وسوسه ناشی میشود؛ وارداتِ شیطانی نفْسِ انسان -که آن هم به نوبه‌ی خود معلول گرفتاری‌های ما و ابتلائات ما به امور دنیا است- شک ایجاد میکند.

زدودن وسوسه در حقایق روشن با تکیه بر استدلال

… را خواهد رفت و شک او بر طرف خواهد شد. فرضا اگر شما بگویید من فلان شهر را دیده‌ام و طرف مخاطب شما دچار تردید شود، شما میگوئید از نشانه‌های آن شهر بپرسید تا من جواب بدهم، اگر او نشانه‌ها را پرسید و شما تمام نشانه‌ها را درست جواب دادید، شک او بر طرف خواهد شد. گرچه در عین حال وسوسه‌هایی باقی میماند، همچنانکه همه‌ی ما تجربه کرده‌ایم، در واضح‌ترین حقایق هم گاهی انسان یک وسوسه‌هایی در اعماق ذهنش دارد، اما این وسوسه‌ها را میتواند با تکیه بر یک رکن مورد اعتماد و بر یک استدلال قابل قبول و برهان روشنی از خود دور کند. حتی در اصل وجود خدا هم گاهی مؤمنین شک میکنند، البته به شکل وسوسه آمیز و نه شک واقعی، یعنی کسانی بین افراد با ایمان دیده شده است که در بسیاری از حقایق که برایشان مسلم است و به آن حقایق ایمان دارند، یک حالت وسوسه‌ای پیدا میکنند و ناراحت میشوند. وقتی برای آدم …

تفاوت وسوسه با تردید واقعی و زدودن آن با استدلال محکم

وسوسه غیر از تردید و شک واقعی است که انسان یک چیزی را باور ندارد، در وسوسه باور هست و در مسائل روزمره و حوادث عصبی انسان، گاهی غبار وسوسه باورهای راستین را میپوشاند، که وقتی انسان متکی به یک استدلال مستحکمی در آن باورها باشد، خیلی راحت این غبارها را میزداید و نگرانی ندارد. حالا اگر مخاطب قرآن در اینکه واقعاً این کتاب از سوی خداست شک دارد، چنانچه این راهی را که قرآن در مقابل او میگذارد بپیماید بعد از اینکه این راه را پیمود، شک و تردیدش به طور قهری بر طرف خواهد شد، گرچه ممکن است مختصر وسوسه‌ای باقی ماند، لکن این وسوسه چیز مهمی …

وسوسهٔ دست کشیدن از راه و همرنگی با دیگران

… عَلَیکُمْ فِی کُلِّ یَومٍ وَ لَیلَةٍ مِن مُظلِماتِ الفِتَنِ وَ حَوادِثِ البِدَعِ وَ سُنَنِ الجَورِ وَ بَوائِقِ الزَّمانِ» پاسدار اسلام، ش10 آنچه که هر روز و شب به‌سوی شما می‌رسد و سرازیر می‌شود، حوادثی که روز و شب شما را احاطه کرده است؛ که چه هستند آنها؟ «مِن مُظْلِمات ِالفِتَنِ» فتنه‌های تاریک و کور، «وَ حَوادِثِ البِدَعِ» بدعت‌هایی که پدید می‌آید، «وَ سُنَنِ الجَورِ» سنت‌های ستمگرانه، «وَ بَوائِقِ الزَّمانِ» و سختی‌ها و شدت‌های روزگار، «وَ هَیبَةِ السُّلطانِ» این دلهره‌ها و ترس‌هایی که از دستگاه حکومت شماها دارید ـ ببینید چطوری بودند شیعیان، اینها نشان می‌دهد وضع شیعیانِ آن‌وقت را ـ «وَ وَسوَسَةِ الشَّیطانِ» و وسوسۀ شیطان، که شیطان مدام وسوسه بکند به شما که بابا تا کِی و تا چند، آدم با دلهره زندگی کند، با فقر زندگی کند، خب برو دنبال راهی که مردمِ دیگر هم رفتند؛ «ره چنان رو که رهروان رفتند»! این وسوسۀ شیطان است. (52/12/1) امام بلافاصله بعد از سلطان، وسوسۀ شیطان را می‌آورد؛ یعنی با کمال صراحت، حاکم وقت را در اینجا مورد توجه قرار می‌دهد و او را در کنار شیطان می‌گذارد! و در ادامۀ سخن جملۀ بسیار جالبی است که چون خیلی مهم است، نقل می‌کنم. و این جمله حاکی از آن مطلبی است …

وسوسه‌گری مداوم دشمن برخلاف واقعیت‌های جامعه

… شما می‌بینید جلسات امسال از پارسال پُرشورتر است؛ تضرّع و گریه و ابتهال[15] و حضور جوانها و اشک جوانها در این جلسات از پارسال بیشتر است؛ [راه‌پیمایی] روز قدس میشود، جمعیّت از پارسال فشرده‌تر است؛ [راه‌پیمایی] بیست‌ودوّم بهمن میشود، جمعیّت دو برابر پارسال است. یعنی خلاف آنچه او میگوید وجود دارد، امّا او وسوسه‌ی خودش را میکند. من گفتم «مِن شَرِّ الوَسواسِ الخَنّاس * اَلَّذی یُوَسوِسُ فی صُدورِ النّاس * مِنَ الجِنَّةِ وَالنّاس»،[16] «ناس» همینها هستند که دائم در حال وسوسه‌اند.

وسوسه‌گری انسان‌ها همانند جن

… این قضیّه وارد شدند؛ به ‌طور عیان، آشکار، نه مخفی. معلوم شد که چه کسانی در این قضیّه دخالت دارند؛ در اغتشاشهای اخیر هم این‌‌جوری بود. نمیشود ندیده گرفت اینها را. خب، اینجا هم مهم‌ترین بخش کار، تبلیغات بود؛ اینجا هم مهم‌ترین بخش حرکت دشمن مسئله‌ی تبلیغات بود. مِن شَرِّ الوَسواسِ الخَنّاسِ * اَلَّذی یُوَسوِسُ فی صُدورِ النّاسِ * مِنَ الجِنَّةِ وَ النّاس.[16] وسواس فقط مال جن نیست؛ ناس هم وسوسه میکند، وسواس میکند. فضای مجازی را دیدید؛ رسانه‌های خارجی از غربی و عربی و عبری و امثال اینها را ملاحظه کرده‌اید دیگر. بنابراین اینجا هم نقش اوّل مال تبلیغات بود.

تذکر فوری اهل تقوا با نخستین مس شیطان

«فیحول ذکر اللَّه بینه و بین تلک المعصیة و هو قول اللَّه عزّوجل انّ الذّین اتّقوا اذا مسّهم طائف من الشّیطان تذکّروا». بعد حضرت میفرمایند که این، تفسیر آن آیه است که فرمود: «انّ الذّین اتّقوا اذا مسّهم طائف من الشّیطان»؛ وقتی شیطان به اینها تنه میزند، گذرنده‌ی شیطان اینها را مس میکند؛ یعنی هنوز درست به جانش هم نیفتاده، «تذکّروا»؛ فوراً اینها متذکر میشوند. «فاذا هم مبصرون»؛ این ذکر موجب میشود که چشم اینها، بصیرت اینها باز بشود. معنای «ذکراللَّه علی کل حال» این است.