برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیپیام الهی به پیامبران و نقش آن در هدایت انسان.
امام خمینی
وظیفهٔ بشر در نزدیک شدن به آرمانهای وحی
… فشاری بوده است و چه حالی دست داده است در این باب؟ و کیفیت نزول وحی و نازل شدن روح اعظم برای رسول خدا وضعیتش چه بوده است، دست ما کوتاه از آن است. و ما یک چیزی از دور، از خیلی دور میشنویم و ادراکش را نمیتوانیم بکنیم و اعتراف به عجز هم خودش یک مسئلهای است. ما بعد از اینکه دستمان از آن قله حقیقت وحی کوتاه است، باید کوشش کنیم که تا اندازه که وسع ما هست، ما ضعفا هست، به این مطلب نزدیک بشویم. و آن مقصدی که انبیا عموماً داشتند و رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم- خصوصاً داشتند، به آن مقصد نزدیک بشویم. این وظیفهای است از برای بشر که نزدیک بشود به آرمانهای وحی، حالا که نمیتواند ماهیت وحی را ادراک کند، به آرمانهای وحی نزدیک بشود.
دشواری تصور چگونگی گرفتن وحی و تفاوت آن در انبیا
مسئله وحی و گرفتن وحی که در انبیا هست- و آنها هم متفاوت هست- یکی از امور مهمی است که انسان تصورش را نمیتواند بکند که مساله چی هست و از چی بوده است.
فهمناپذیری کیفیت نزول وحی جز برای پیامبر (ص) و نزدیکان خلوت او
… و از برای معرفت خدا چیزی است که نه مَلَک مُقرَّب میتواند آن معرفت را پیدا کند و نه رسول مُرْسَل؛ و این از برکات بعثت است. این قدری که معرفت برای اهل معرفت حاصل شده است، این از نازله کتاب خداست که به وسیله نزول بر قلب رسول الله که آن هم از اسرار بزرگ است. کیفیت وحی از اموری است که غیر از خود رسول خدا و کسانی که در خلوت با رسول خدا بودند یا اینکه از او الهام گرفتهاند کیفیت نزول وحی را کسی نمیتواند بفهمد؛ و لهذا هر وقت خواستند معرفی هم بکنند با زبان ما عامیها معرفی کردند، چنانچه خدای تبارک و تعالی با زبان آن بشر عامی، خودش را با شتر[10] معرفی میکند، با آسمان معرفی میکند، با زمین معرفی میکند، با خَلْق و امثال اینها. و این برای این است که بیان قاصر است از …
تنها راه شناخت عالم ماورای طبیعت
… و استفاده از طبیعت، آن هم طبیعت انسان از طبایعِ عالَم. هر چه نگاه بکنید از این تمدنهای بزرگ، جدید و از این پیشرفتهای عظیم انسانی، میبینید که همه آن مربوط به همین طبیعت است و مربوط به استفاده انسان از طبیعت است، آن هم استفاده انسان طبیعی از عالم طبیعت. از عالم طبیعت به آن طرف، این موجودات طبیعی نمیتوانند بفهمند، و لهذا اینها راهی به آن عالم ندارند مگر از راه وحی که همه عالم در تحت سیطرهاش هست و چون این انسان مثل سایر حیوانات نیست که همان حیات طبیعی و دنیایی باشد- بلکه انسان یک طور خلق شده است که علاوه بر حیات طبیعی، حیات ما بعد الطبیعه هم دارد، و آن حیات ما بعد الطبیعه حیات صحیح انسان است، اینجا همان حیات حیوانی است، از این جهت مردم محتاج شدهاند به اینکه در پیدا کردن راه صحیح از طریق وحی به اینها گزارش داده بشود و خدای تبارک و تعالی هم منّت بر مردم گذاشت و انبیا را مبعوث فرمود تا اینکه راه را به اینها نشان بدهند.
ناتوانی بشر از درک ماورای طبیعت و ارتباط انسانهای کامل با عالم وحی
… انسان باشد باید کسی این تربیت را بکند که علم به آن طرف، علم حقیقی به آن طرف داشته باشد و علم به روابطی که ما بین انسان و آن طرف طبیعت و آن طرف هست؛ این روابط را بتواند ادراک بکند؛ و آنْ بشر نیست، بشر ندارد؛ همین قدر مورد طبیعت را او میتواند ادراک بکند. هر چه ذره بین بیندازند ماورای طبیعت با ذره بین دیده نمیشود؛ آن محتاج به این است که یک معانی دیگری در کار باشد و چون این روابط بر بشر مخفی است و خدای تبارک و تعالی که خالق همه چیز است این روابط را میداند، از این جهت، به وحی الهی برای یک عدهای از اشخاصی که کمال پیدا کردهاند و کمالات معنویه را دنبالش کردند و فهمیدند، روابطی حاصل میشود ما بین انسان و عالَم وحی؛ به او وحی میشود و برای تربیت این ورقِ دومِ انسان بَعْث میشوند اینها؛ میآیند در بین مردم و مردم را تربیت میخواهند بکنند.
جواب: همانطور که گفتم: معنی وحی اینست که یک حقیقت والایی را فرود بیاورند تا سطح ذهن شما آنرا به شما القا کنند. وحی معارف الهی فقط بر قلب انسانهای برگزیده یعنی پیغمبران نازل میشود، البته آنها آنچه را که بر آنها نازل شده و وجودشان آنرا لمس کرده همان را با زبان قابل فهم مردم برای مردم بیان میکنند و این وحی معارف الهی است. اما اینکه اشکال کننده اشاره به زنبور کرده و در قرآن آمده: «و اوحی ربک الی النحل»: خدای متعال، پروردگار تو وحی فرستاد، به زنبور عسل و ما گفتیم پیغمبران فقط قبول وحی میکنند و وحی بر آنها نازل میشود پس بر زنبور عسل هم وحی نازل شده، این وحی غیر از آن وحی است که بر پیغمبران میشود. وحی یعنی فرستادن، و بر او فروخواندن، و به او فهماندن. تا آن چیزی که فهمانده میشود چه باشد؟ آن چیزی که به زنبور عسل فهمانده میشود آن نیست که به پیغمبر فهمانده میشد. دنبالهی خود این آیه میگوید: آنچه را که ما به زنبور عسل فهماندیم چیست؟
تعلیم و هدایت ویژهٔ الهی به پیامبر برای انسانها
پس اعتقاد به وحی، و ایمان به اصل وحی، یک شرط اصلی و یک عنصر اصلی است. امّا اینکه وحی چگونه چیزی است؟ آن موکول به بحثهای معارف است که معلوم میکند وحی و جوهر وحی و حقیقت وحی چیست؟ لذا این را ما اینجا بحث نمیکنیم. اما بطور خلاصه: وحی عبارت است از: تعلیم ویژه الهی و هدایت ویژه الهی به بندهی برگزیدهاش پیغمبر، که او هم این هدایت و این تعلیم را در اختیار انسانهای دیگر میگذارد. پس مسألهی اول مسألهی وحی است که در فقرهی اول میگوید: «و الذین یؤمنون بما انزل الیک»: به آنچه بر تو نازل شده و بسوی تو فرستاده شده است ایمان میآورند، که منظور از آنچه فرو فرستاده شده، معارف اسلام و احکام اسلام، یعنی همین چیزهایی است که اسلام برای ساختن …
پیروی از وحی و برنامهٔ اسلام بهجای تبعیت از کافران
… تَعمَلونَ خَبیرًا.[7] [میفرماید:] یٰاَیُّهَا النَّبِیُّ اتَّقِ اللهَ وَ لا تُطِعِ الکفِرینَ و المُنفِقینَ اِنَّ اللهَ کانَ عَلیمًا حکیمًا * وَ اتَّبِع ما یوحی اِلَیکَ مِن رَبِّکَ اِنَّ اللهَ کانَ بِما تَعمَلونَ خَبیرا؛[8] از آنها تبعیّت نکن؛ تو برنامه داری؛ تو برنامهی کار داری، برنامهی زندگی داری؛ وحی الهی تو را تنها نگذاشته است؛ قرآن در اختیار تو است، اسلام در اختیار تو است، برنامهی اسلام در اختیار تو است؛ این راه را برو. ببینید اینها همه آیات اوّل سورهی احزاب است؛ پشت سر هم؛ اوّل، اِتَّقِ اللهَ وَ لا تُطِعِ الکفِرینَ وَ المُنفِقین؛[9] بعد، وَ اتَّبِع ما یوحی اِلَیکَ مِن رَبِّک؛[10]
دگرگون شدن پیامبران پس از نزول وحی نه بر اثر تفکر
پیغمبر بر اثر تفکرات و تدبرات، به انقلاب و دعوت اسلامی نرسید. اصلاً او بعد از آنیکه این دعوت، این وحی، این برانگیختگی در او بهوجود آمد، موجود دیگری شد، انسان دیگری شد، وضع دیگری پیدا کرد. و نه آن پیغمبر، همۀ پیغمبرها. موسی درحالیکه زن و بچهاش را برداشته و دارد میآید طرف یک مسافرت معمولی، در وسط بیابان، در آن لحظۀ حساس، وقتی وحی الهی بر او نازل میشود، موسی دیگر همهچیز از یادش میرود. موسی آنوقتیکه رسالت را احساس میکند، انسانیست غیر از انسانِ یکلحظۀ قبل، در او یک …
تقویت و تهذیب حواس، غرائز و خرد انسان بهوسیلهٔ وحی
اجمالاً این کلمه یادتان باشد که خلاصۀ حرف این شد که انسان بدون هدایت وحی، بدون اینکه وحی به سراغ او بیاید و به دادش برسد، نمیتواند خودش را به سرمنزل سعادت برساند؛ و وقتی وحی آمد، عقل را سرکوب نمیکند، همچنانیکه غریزه را سرکوب نمیکند، همچنانیکه حواس ظاهره را از بین نمیبرد، نه؛ میآید حواس ظاهره را، غرائز انسانی و بشری را، نیروی خرد و اندیشۀ آدمی را تقویت میکند، تهذیب میکند، تزکیه میکند، دستگیری میکند، به او میآموزد. این وظیفۀ وحی است؛ بنابراین فلسفۀ نبوت این است.