کوشش بیگانگان برای جدا کردن مدارس دینی از دانشگاهها
… است که در این مدرسه وارد شدهام. دستهای خائن اجنبی و عمال اجنبی ما را از شما جدا کردند، بین ما و شما اختلاف انداختند؛ آنها از این اختلاف نتیجهها بردند و دیدند که از اتحاد جنبههایِ، قشرهایِ مختلف، آنها نمیتوانند با این اتحاد نتایجی را که میخواهند ببرند. سالهای طولانی کوشش کردند مدارس دینی را از دانشگاهها و دیگر قشرهای محصلین جدا کنند. ما باید بفهمیم این معنا را که این جدایی چه رنجها به ما داد، و این اتحادِ چند صباح چه گنجها به ما داد.
جداییافکنی گذشته میان روحانیت و دانشگاه و امید به پیوند پایدار آنها
من قبل از هر چیز تشکر میکنم از آقایان اساتید و دانشجویان که تشریف آوردند و ما با هم مواجه شدیم. مع الاسف در این دوران گذشته وضع را طوری کرده بودند که بین ما و دانشگاه و همه دانشگاهها جدایی انداخته بودند. و لهذا در این مدتهای طولانی ما با این وجوه کریمه مواجه نشده بودیم. و حالا تقریباً اول امر است. و من امیدوارم که تا آخر رابطه بین روحانیت و دانشگاه، که آن هم روحانیت است، برقرار باشد.
نقشهٔ اجانب برای قرار دادن علما و دانشگاهیان در برابر هم
… ما را تعلیم کنند، نمیگذاشتند که بچهها تعلیماتشان درست بشود. این هم برای این بود که میدیدند که اگر دانشگاه به طور صحیح عمل کند، مستقل باشد، بعد که این جوانها از دانشگاه بیرون بیایند ضد استعمار بیرون میآیند. این هم یک نقشهای بود که اینها کشیده بودند. روی هم رفته برای رسیدن به آمال خودشان دانشگاه را در مقابل دین قرار دادند، دین را در مقابل دانشگاه قرار دادند؛ یعنی علما را مقابل دانشگاهیها قرار دادند، دانشگاهیها را مقابل علما. سالهای طولانی میگذرد که روابط ما بین ما و شما نیست. و این برای این است که تعلیمات آنها از اول این طور بوده است که این جور وضع را موجود کنند که ما و شما را از هم جدا کنند.
لزوم حفظ برادری میان روحانیت و دانشگاهیان پس از دوران جدایی
همین آیه شریفه را شما باید مد نظر قرار بدهید که ما با هم به جنگ- تقریباً باید گفت- بودیم در این مدت؛ و خداوند به ما منت گذاشت که ما همه با هم برادر شدیم. الآن باید حفظ این برادری را ما بکنیم. شما به ما نظر سالم داشته باشید، ما به شما نظر سالم داشته باشیم. همه ما برادر هستیم، همه ما اهل یک دین هستیم، اهل یک کتاب هستیم، اهل یک ملت هستیم.
موفقیت نقشهٔ دشمن در جدا کردن روحانیت از دانشگاهیان
… و پیرمرد هستند الآن ادراک کردهاند زمان او را. آقا اینها به واسطه نقشهای که خارج ریخته بود، آخوند را همچو کرده بودند که آخوند نمیتوانست نفس بکشد. آخوند در نظر مردم همچو شده بود که سوار اتومبیلش نمیکردند! جدا کردند از مردم روحانیت را؛ منتها نقشهشان نگرفت. خواستند بکنند هر چه کردند [اما] خداوند: وَ اللهُ خیرُ الماکرین[4] لکن یک جایی نقشهشان گرفت و آن جدا کردن روحانیت از دانشگاهها [بود]. یک روحانی حق نداشت، پیش خودمان حق نداشت که از دانشگاهی صحبتی بکند ... سراغ نمیدانم [دانشگاهی برود]. دانشگاهی هم آخوند به نظرش میآمد که یک موجود مضری است که انگلیسها آوردند گذاشتند اینجا! من خودم این را شاهد بودم. با دو نفر از آقازادههای محترم قم ما سوار اتوبوس بودیم، در چندین سال پیش از این میرفتیم. چند نفر دیگر هم سوار همان اتوبوس بودند. یکیشان به دیگری گفت که من حالا سالهاست که از این «هیکل» ها دیگر ندیدم- اشاره به ماها-؛ بعد گفت اینها …
پیوند طلاب و دانشگاهیان بالاترین نتیجهٔ نهضت
… یک پایگاه برایشان درست بشود! آنها نفت ما را میگیرند پایگاه درست میکنند. این مصیبتهای ماست. آخوند دخالت در سیاست نکند؟ این حرف را نزند آخوند؟ اگر آخوند یک همچو حرفی زد، «آخوند سیاسی» است. همه چیز ما را بردند. روحانیت ما را پیش مردم ساقط کردند، از بین بردند. جدا کردند قشر روحانی را از قشر روشنفکر متجدد و همه چیز آنها را هم بردند، هم شما را بردند. اگر این نهضت غیر از این یک خاصیت نداشت که بین طلاب علوم دینیه و قشر دانشگاهی یک رابطه پیدا شد، اگر غیر از این ما هیچی نداشتیم، این بالاترین نتیجهای بود که حاصل شد از این نهضت. اگر بگذارند بماند؛ اگر بگذارند که باز این نتیجه باقی بماند. جدیت کنید! آقا رمز تقدم شما امروز، رمز پیروزی شما، وحدت کلمه است. اگر وحدت کلمه را از دست شما گرفتند، باز همان اسارت است و باز همان غارتگریها اعاده میشود. مثل سابق نیست. سابق عذر داشتید [که] …
آشتی دانشگاه و حوزه، بزرگترین پیروزی و قطع دست خیانت جداکنندهٔ آنها
من بزرگترین پیروزی را آشتی بین دانشگاه و مدارس علمی [حوزههای علمی] میدانم. اگر ما هیچ پیروزی پیدا نکرده بودیم الّا همین معنا که بین دانشگاه و طبقه روحانی نزدیک کردیم و تفاهم حاصل شد ... و این دست خیانتی که سالهای طولانی جدایی انداخته بود بین این دو طبقه قطع شد. و بحمد الله، هم روحانی فهمید که دانشگاهی آنچه اجانب گفتهاند نبود و هم طبقه جوان و دانشگاهی فهمیدند که روحانی آن طور که برای اینها توصیف کرده بودند نبود. آنها میخواستند که ملت را از هم جدا کنند و تمام هستی ملت را ببرند، و خود ملت [را] باز به هم ریزند- اختلاف با هم- از مصالحشان غافل باشند. شما ملت ایران ثابت کردید که با وحدت کلمه، یدِ اجانب، دست آنها را قطع کردید؛ دست این شاه ظالم، دست این محمد رضای ظالم را که …
لزوم روابط دوستانه و فعال طلاب و دانشجویان و پیوستن به سایر طبقات
2- طلاب علوم دینی و دانشجویان با هم روابط دوستانه و فعالانه داشته باشند، و بر اساس به دست آمدن استقلال و آزادی و خلع ید غاصبان از حقوق ملت در تمام ابعادش، به سایر طبقات ملت بپیوندند.
جدا کردن دانشگاه از مدارس دینی و مخالف کردن آن دو
… هم جدا کردند. ما را از همه اقشار جدا کردند. روحانیت را یا به نسیان- به طاق نسیان- سپردند یا لکه دار کردند. شما را از نظر ما انداختند، ما را از نظر شما انداختند. این خیانتی بود که در عرضِ قریبِ سیصد سال اجانب با کارمندهای خودشان، با عمال خودشان انجام دادند. دانشگاه را از مدارس ما جدا کردند بلکه هر یک را مخالف دیگری کردند. اقشار ملت ما را از هم جدا کردند. این خیانت بزرگی بود که به ما و به ملت ما کردند تا ما را به این روزها نشاندند.
جدا کردن دانشگاه از حوزههای علمیه و طرد متقابل آنان
… که حتی شوفرها ملاها را به اتومبیلها گاهی نمینشاندند، میگفتند نمینشانیمت در اتومبیل! ملا را نمینشانیم در اتومبیل. تضعیف کردند روحانیت را. از یک طرف اختلاف بین احزاب درست کردند؛ و این هم یک راه اختلافی شد که اینها به سرِ هم زدند، و این هم یک بساطی شد. دانشگاهی را با دانشگاههای ما[1] از هم جدا کردند. آنها اینها را یکجور طرد میکردند، اینها آنها را یکجور طرد میکردند. و اینها که تفصیلش زیاد است و من هم حالم مقتضی نیست. خود آقایان باید متوجه باشند که همه اینها عواملی بود که این ملت، که باید یکپارچه در تحت یک لوا ملیت خودشان را حفظ کنند، این یکپارچگی را از اینها بگیرند و اینها را با هم مختلف کنند، بلکه دشمن کنند با هم. این …
پیوستن دانشگاه و دانشجویان دینی به یکدیگر در نهضت
آنچه اسباب خوشحالی است این است که این نهضت اسلامی ایران موجب شد که این اختلافات رو به نقصان گذاشت و رو به نابودی. دانشگاه با دانشجویان دینی ما با هم شدند. الآن این مجلسی که از آقایان قضات و آقایان وکلای دادگستری هست، هیچ وقت برای ما نبوده است. حالا ما با شما مواجهیم و درددلها را با شما میخواهیم بکنیم. ما زیاد درددل داریم آقا. و آن درددلی است که شماها دارید.
نزدیک شدن دانشگاه و روحانیت و بازار به یکدیگر
… دارید چه میکنید؟ میدانید دارید چه ضرری به خودتان و به کشور خودتان میرسانید؟ شما میبینید که الآن در ایران که یک وحدت کلمه- فی الجمله- پیدا شده است چطور لرزانده است همه تختها و تاجها را و همه ابرقدرتها را؟ همه به دست و پا افتادهاند؟ این را میبینید؟ میبینید که الآن در ایران که جناحها با هم نزدیک شدند یک قدری، دانشگاه با روحانیت نزدیک شده، روحانیت با دانشگاه نزدیک شده، بازار با دانشگاه و با روحانیت یکی شدهاند- در صورتی که باز اختلافاتِ فی الجملهای هست و بعد عرض میکنم- شما میبینید که الآن یک وحدت فی الجملهای که در ایران پیدا شده است، امریکا را آنجا متزلزل کرده و شوروی را آنجا متزلزل کرده؛ و این قلدرها هم در خود ایران به دست و پا افتادهاند و همین آدمکشیها و همین تشبثاتی که این مرد[1] میکند برای همین است که میبیند که مردم با هم مجتمع شدهاند و چه بکنیم که این اجتماع رفع بشود، چه بکنیم که به هم بزنیم این را!
نیاز روحانیت به دانشگاه و کارشناسان و نخواستن حکومت برای خود
… امر میکنند. و آنکه ملاها را پیش میبرد برای این است که اینها برای خدا دارند حرف میزنند، و عمال اسلام هستند و مردم علاقه به اسلام دارند. این مطلب را کنار بگذارید که منهای آخوند. نمیشود آقا. شما بخواهید مملکتتان را اصلاح کنید، منهای آخوند اصلاح بردار نیست. از آن طرف هم اگر آخوند بخواهد بگوید که منهای دانشگاه، منهای جبهههای سیاسی، آن هم صحیح نیست برای اینکه آن هم کارشناس لازم دارد. شما کارشناس اسلامی هستید و قواعد اسلام را میدانید لکن بعض مسائل سیاسی را شماها هم نمیتوانید حلش کنید؛ محتاج به اینها هستید. شما نمیخواهید که خودتان بروید حکومت بکنید، شما یک شغل دیگری دارید. شما حکومت لازم دارید؛ شما اجزای ادارات لازم دارید؛ ادارات شما، حکومت شما- عرض میکنم- لشکر شما، جیش شما، همه اینها با این جبههها تحصیل میشود؛ با این دانشگاهها و با این دانشجوهای خارجی و داخلی مملکت ما باید اداره بشود. اگر علاقه دارید شما به اسلام، علاقه …
تلاش دشمن برای جدا کردن دانشگاه و قشر متجدد از روحانیون
دشمنها در کمین شما هستند، در کمین ملت ما هستند. دشمنها حالا فهمیدند که وحدتی که در ایران پیدا شده است، آنها را شکست داد. الآن بیشتر درصدد هستند برای اینکه چشیدند آن مزهای را که وحدت داشت در بین ما. آنها عذاب او را چشیدند! الآن درصدد اینند که شماها را متفرق کنند، از هم جدا کنند شما را: خودتان را از هم جدا کنند، شما را از قشرهای دیگر جدا کنند، دانشگاه را از دانشگاههای اسلامی- دانشگاه علوم قدیمه- جدا کنند، قشرهای متجدد و متنور[3] را از شماها جدا کنند. چنانچه در دویست- سیصد سال به این طرف این نقشه بوده است. نقشهای بوده است که ایران را ویران نگه دارند برای پیشرفت [خودشان]. شما مطالعه کنید کتبی که در این باب هست. ایران را نمیشود ویران کرد الّا به ویران کردن جناحها؛ نمیشود فتح کرد الّا به اینکه شما را از …
کنار گذاشتن جدایی روحانی و دانشگاهی
وحدت کلمه، للَّهِ بودن، این پیروزی را به شما داده تا حالا. این وحدت کلمه را حفظش کنید. این حزب بازی را کنار بگذارید، این جبهه بازی را کنار بگذارید، این آخوند و دانشگاهی را کنار بگذارید؛ خدا میداند ضرر به شما میزند، ضربه میزند به شماها هر کدام. در خارجْ آدم میآید میبیند که جبهههای مختلف است. آن به آن میگوید و به او میگوید، او چه میکند او چه میکند. کنار بگذارید آقا. اگر چنانچه مسلمانید مسلمانی اقتضای این میکند که کنار بگذارید؛ اگر …