رفتن به محتوای اصلی

وحدت حوزه و دانشگاه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پیوند و همکاری روحانیان و دانشگاهیان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات خطاب به آقای ماسالی (توسعه مبارزه دانشجویی)— ۱۳۴۵/۰۴/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۴۵ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۵۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۴۳ پاراگراف)

نقشهٔ دشمن برای جدا کردن دانشجویان از روحانیون با اتهام فرصت‌طلبی

یکی از نقشه‌های بزرگشان این است که ماها را از هم جدا بکنند. به شما بگویند اینها فرصت طلبند. شما الآن از آن سویِ دنیا آمده‌اید اینجا، الآن یک حکم کلی کرده‌اید، به اینکه روحانیین دارند چه می‌کنند. خوب شما ببینید، بروید بگردید ببینید که اینهایی که کار را خراب می‌کنند آیا روحانیون هستند، یا یک دسته‌ای از همینها هستند که می‌خواهند خرابکاری بکنند و …

نقشهٔ استعمار برای جدا نگه داشتن روحانیت و دانشگاه از بیم اجتماع آنان

و یکی از نقشه‌های آنها هم این بود که این دو تا قدرت را نگذارند با هم باشند. اولًا قدرت را ازشان بگیرند- و ثانیاً حالا چنانچه یکوقتی از دستشان در رفت و در بین اینها مثلًا یک دانشمندهایی پیدا شد، اینها را از هم جدا کنند که مبادا این دو تا با هم مجتمع بشوند و فاتحه آنها را بخوانند. بین این دو تا شروع کردند تفتین کردن.[3] در دانشگاه عمال آنها یک جور تبلیغات بر ضد روحانیت می‌کرد: «اینها درباری‌اند، آنها را انگلیسها آورده‌اند!» من خودم با این گوشم شنیدم که یک شخصی داشت به دیگری می‌گفت- ما هم نشسته بودیم توی اتومبیل. می‌خواست به ما بد …

القای بی‌دینی دانشگاهیان به روحانیون و ایجاد بدبینی متقابل

در طرف ما که می‌آمدند می‌گفتند که یک مشت بی‌دینند اینها. این دانشگاهیها یک مشت فُکُلی بی‌دین، یک مشت بی‌اعتقاد به همه چیز. این طور این دو قشر را از هم جدا نگه می‌داشتند، به جهت اینکه هر کدام به دیگری بدبین بود.

غفلت دانشگاهیان و روحانیون از نقشهٔ دشمنی میان آن دو

شاید شماها یادتان باشد که در دانشگاه اسم «آخوند» را نمی‌شد بیاوری. شعارها شاید در آنجا نوشته می‌شد بر ضد قرآن، بر ضد اسلام، بر ضد روحانیون، منتها جوانها غافل بودند، ما هم غافل بودیم. همه غافل بودند که نقشه است. نقشه این است که این دو تا قدرت از هم جدا باشند و دشمن هم باشند. خودشان به سر و کله هم بزنند و ما برداریم و بخوریم!

لزوم کنار گذاشتن بدبینی متقابل دانشگاهیان و روحانیون

این یک طرحی بود، و طرحهای دیگر زیاد است، من که نمی‌توانم حالا همه را بیان کنم. الآن باید قشر دانشگاهی آن تفکرات را نسبت به قشر روحانی کنار بگذارد. قشر روحانی هم آن تفکرات را نسبت به دانشگاهی.

تشکر از اجتماع دانشگاهیان و علمای اصفهان و امید به تداوم آن

من این چند روز که شنیدم و خواندم که دانشگاهیهای اصفهان با علمای اصفهان مجتمع شده‌اند، بسیار از همه متشکرم و امیدوارم که ادامه پیدا کند این وحدت. این اختلافی که بین دانشگاه و روحانی، مع الاسف در زمان رژیم بود یک چیزِ مِنْ بابِ اتفاق نبود یک مطلب حساب شده بود که هم روحانی از او بیخبر بود و هم دانشگاهی.

توطئهٔ جدا کردن و رویارو کردن دو قشر متفکر و بیدارگر ملت

… مامورند که این دو را از هم جدا کنند، راجع به روحانیین مطالبی می‌گفتند که مع الاسف جوانهای ما باورشان می‌آمد. پیش روحانیون که می‌رفتند مطالبی از دانشگاه می‌گفتند که آنها هم باور می‌کردند، و هر دو قشر غالباً غافل از این بودند که دارند آنها را به کجا می‌کشانند. هر دو قشر توجه نداشتند که آنها قصد این ندارند که یک دانشگاه خوبی درست بشود، یا یک روحانی خوب. آنها دنبال این بودند که این دو قدرتی که قدرت متفکر ملت هست و ممکن است که ملتها را اینها بیدار بکنند، اینها را از هم جدا بکنند. نه فقط جدا، طوری بکنند که مقابل هم بایستند، صف آرایی بکنند. آنها به اینها مطالبی بگویند، آنها به اینها، اینها سرگرم خودشان باشند و غافل از مسائل اصلی که بر ملت و مملکت می‌گذرد. چنانچه حالا هم، که من این را باید تکرار بکنم، و این را گفتم که ما از این تکرار هیچ اشکالی نمی‌بینیم برای اینکه یک مریضی اگر چنانچه سرش درد بکند پیش صد تا طبیب که برود می‌گوید سرم. نباید بگوید که چون تکرار می‌شود و یک دفعه بگوید سرم، یک دفعه بگوید پایم، یک …

جدا کردن روحانیت از دانشگاه از ترس خطر اتحاد آن دو

… هم یک قدرتی به نظر آنها بود [که‌] در مقابل ممکن است بایستند، شروع کردند تبلیغات انحرافی در آنجا. به یک انحرافات که اذهان جوان را با تبلیغات که زود می‌شود بَرَش گردانید. تبلیغات دامنه‌دار از اصل مذهب شروع کردند تا اسلام، اصل و اساس را- تبلیغات به خلاف کردند. و بعد هم جدا کردند روحانیت را از دانشگاه، هر کدام را مفقود کردند. آنها را هم بسیارشان منحرف کردند، البته در آنها، آنهایی بودند که بسیاری منحرف نبودند لکن نمی‌توانستند، چون قدرت در دست آنها بود و بعضی از آنها هم منحرف کردند به طوری که ایجاد دشمنی بین دانشگاه و روحانی کردند. می‌دیدند که اگر این دو با [یکدیگر] مجتمع شوند، خطرناک است.راههای گوناگون استعمار در سرکوب و انحراف ملتها

هشدار دربارهٔ طرح جدا کردن دانشگاهیان و روحانیون

برادرهای دانشگاهی، توجه کنید که شما را جدا نکنند از روحانیون. برادران روحانی، توجه کنید که شما را جدا نکنند از دانشگاهیها. همین چند روز در اصفهان، در مشهد، در تهران، اساس یک خلاف را دارند طرح‌ریزی می‌کنند که دانشگاه را از روحانی جدا کنند. بعض منبریهای نادان و بعضی دانشگاهیهای نادان می‌خواهند این دو قشر را از هم جدا کنند. طرحش را ریخته‌اند در یک موقعی که موقع طرح قانون اساسی است. در یک موقعی که موقع نتیجه‌گیری است. در یک موقعی که نزدیک به ماه مبارک رمضان است و اجتماعات شما برای آنهایی که می‌خواهند ایران را از بین ببرند، اسلام را از بین ببرند؛ خطر دارد. ماه مبارک، ماه اجتماع …

جدا کردن دانشگاه از روحانیت با تبلیغات ضد روحانی

… که به این نحو باشد، شروع به تبلیغات شد. تبلیغات زیاد کردند نسبت به اهل علم و روحانیت، تبلیغات زیاد شد. آن سرنیزه برداشته شده بود اما نه به آن شدت. مساجد را نگذاشتند تبلیغات صحیح بشود. درست کردند مبلِّغینی بر ضد اسلام. یک صورت روحانی، لکن ضد اسلامی. خود آنها هم تبلیغات در همه جا، خصوصاً در دانشگاه، در دانشگاه دامنه تبلیغات ضد روحانی خیلی اوج گرفت، به طوری که بکلّی دانشگاه را از روحانیین جدا کردند. و هم دانشگاه را شکستند، و هم روحانیون را شکستند؛ یعنی می‌خواستند بشکنند.

نقشهٔ حساب‌شدهٔ جدا کردن دانشگاه و روحانیت به‌عنوان دو قدرت فعال

… دانشگاهها را جدا کردند از روحانیین. در دانشگاه تبلیغات بر ضد روحانیون [کردند]. در مساجد و منابر و عرض می‌کنم که جاهای دیگر گروههای روحانی تبلیغات به ضد دانشگاه. نه برای اسلام بود که اینها می‌آمدند می‌گفتند دانشگاهیها مثلًا اشخاصی هستند کذا. خیر، این نبود. این نقشه بود. این یک مطلب حساب شده بود. می‌خواستند این دو قدرتی که می‌تواند کار بکند، دانشگاهی می‌تواند کار بکند، روحانی هم می‌تواند کار بکند، می‌خواستند این دو قدرت را از هم جدا بکنند. و جدا هم کردند. دانشگاه می‌رفتی، اسم روحانی نمی‌شد بیاوری- حالا نه، آن وقت- اسم معمّم را نمی‌شد بیاوری. در محیط روحانی هم می‌آمدی، اسم دانشگاهی را نمی‌شد برد. جدا کردند این دو قدرت را از هم. یعنی دو تا قدرت فعّاله‌ای که می‌توانست، اگر با هم پیوند کند، اساس این چپاولیها و این …

تکلیف روحانیون و دانشگاهیان به جدا نشدن از یکدیگر

… طایفه هستید. و آن قشری که می‌تواند خنثی کند آن توطئه‌هایی که با کمال دقت برای شکست دادن نهضت در شُرُف تکوین است، آن هم شماها هستید. تکلیف برای شما دو طایفه از سایرین زیادتر است؛ و مسئولیتتان بسیار زیاد، همه مسئول‌اند، لکن شما دو طایفه مسئولیتتان زیادتر است. و آنها در صدد هستند که بین شما دو طایفه‌ای که با هم مربوط شدید و دیگر صحبتی نبود که دانشگاهی کذا و روحانی کذا، همه با هم بودید و پیش بردید- بحمد الله- و فهمیدید با هم بودن پیش می‌برد. شما دو قشری که مغز متفکر بودید، وقتی با هم مجتمع شدید قشرهای دیگر پیوند کردند با شما، تکلیف شما و این‌ قشر روحانیون و شما آقایان دانشگاهیها این است که دست از هم برندارید.

توطئهٔ جدا کردن روحانی و دانشگاهی و لزوم جوش خوردن این دو قشر

… از این اجتماع. یک وقت این است که آدم می‌گوید اگر اینها با هم مجتمع بشوند ما شکست می‌خوریم؛ اما احساس نکردند؛ یک وقت این است که در خارج احساس [و] لمس کردند پیروزی شما را و لمس کردند شکست خودشان را، و لمس کردند که این شکست و آن پیروزی برای خاطر اجتماع شماهاست. الآن توطئه است برای اینکه شماها را از هم جدا کنند، دو قشر برادر را با هم مخالف کنند، دو قشر مغز متفکر را از هم جدا کنند، اگر از هم جدا بشوید، نه اینها ازشان کار می‌آید، نه شما. شما خیال کنید که دانشگاهی بدون این قشر می‌تواند کاری بکند، نه. اینها هم خیال کنند که همه‌اش ما هستیم و دانشگاهی نیست، نخیر اشتباه است. دو قشر باید با هم جوش بخورند، و آن تبلیغات خبیث چندین ساله را، که در صدد بودند شماها را از هم جدا کنند و شما را یک طرف قرار بدهند، شما دشمن باشید با اینها، اینها را هم یک طرف قرار بدهند و اینها هم دشمن باشند با شما، آنها هم این میانه بیایند استفاده‌های خودشان را بکنند و هیچ کس هم نباشد بگوید چرا. الآن بعد از اینکه اینها لمس کردند که یک همچو قدرتی وقتی پیدا شد، یک همچو وحدتی وقتی پیدا شد، این موجب این می‌شود که آنها شکست خورده‌اند، پیدا شد و آنها را شکست داد. امروز توطئه‌ها بیشتر و شاید دقیقتر باشد، و الآن توطئه است برای اینکه این قشر را از این قشر جدا …

خطر جدایی دانشگاه و روحانیت از یکدیگر و از مردم برای ثمرهٔ نهضت

… از این ظلمها و این ظَلَمه بودند، از این جهت پیش بردیم. حالا که به اینجا رسیدیم، این خطر آمده است در کار که حالا هی اظهار وجود! یک گروهی به یک اسمی اظهار وجود؛ یک گروه دیگر آنجا به اسمی. همین طور گروه گروه دارند می‌شوند و آن انسجام را دارند از دست می‌دهند. اگر این انسجامی که بود ما از دست بدهیم، اگر دانشگاه جدا بشود از روحانیت، روحانیت جدا بشود از دانشگاه، هر دو جدا بشوند از مردم دیگر، احزاب احزاب مختلف متشتت- که مع الاسف هر کدام با دیگری بدند، اگر این معنا بشود ما خوف این معنا را داریم که نهضت ما نرسد به آن ثمره‌ای که باید برسد؛ و دانشگاه شما هم نرسد به آن معنایی که دلتان می‌خواهد؛ و مدارس ما هم نرسد به آن معنایی که دلمان می‌خواهد.

خطر جدایی دوبارهٔ قشر دانشگاهی از روحانیت در اثر گروه‌گرایی

الآن نقشه این است، و شروع شده به این تکه تکه کردن. صد تا در این دو ماه، دو- سه ماه، صد تا گروه اظهار وجود کرده است! و لو چیزی نیستند اینها؛ اینها چیزی نیستند، یک عده معدودی هستند؛ لکن فساد ایجاد می‌کنند. این اسباب فساد می‌شود در این مملکت‌ این کم کم زیاد می‌شود، یکوقت ما باز برمی‌گردیم به اینکه قشر متجدد و متفکر و- عرض بکنم که- دانشگاهی جدا شده است از قشر روحانی. روحانی رفت آن طرف شروع کرد باز آن حرفهای سابق را زدن؛ دانشگاهی هم رفت آن طرف شروع کرد آن حرفهای سابق را زدن. این دو تا با هم مخالف. بازاری هم به تبع اینها یک دسته با این موافق و با آن مخالف؛ یک دسته با آن مخالف؛ یا همه هم با هم [مخالف‌] همه نتیجه این می‌شود. ما این قدر خون جوانهایمان از بین رفت برای اینکه یک مملکتی داشته باشیم مال خودمان، این قدر مردم جانفشانی کردند و زنها جوانهاشان را …

دو قطب سرنوشت‌ساز ملت، مأمور آدم‌سازی و آماج توجه بیگانگان

… یک ملت را در دست دارند. و لهذا، کار از همه کارها بالاتر و شریفتر [است‌] و برای اینکه کار، همان کار انبیاست. همه انبیا برای آدمسازی آمده‌اند. قرآن کریم یک کتاب آدمسازی است. همه انبیا آمده‌اند که آدمها را درست کنند. به درست کردن آدم همه بساط درست می‌شود. این دو قطب که هر دو مامور آدمسازی‌ هستند، قطب دانشگاه مامور آدمسازی هست و قطب روحانیت مامور آدمسازی، کارشان شریفترین کارهاست برای اینکه همان کار انبیاست؛ و هم مسئولیتشان بالاتر از همه مسئولیتهاست، برای اینکه در اینجا همه چیز درست می‌شود تمام نظر اجانب به این دو قطب دوخته شده بود. منتها هر جا را یکجور کوبیدند.

هم‌مسیری روحانیون و دانشگاهیان و مسئولیت بیشتر آنان

من از آقایان متشکرم که تشریف آوردند که از نزدیک با هم ملاقات کنیم و مطالبی که به نظرمان می‌رسد در میان بگذاریم و باز تشکر می‌کنم که در این امر انسانی آقایان اظهار تمایل کردند که خدمت بکنند و این خدمتها البته ارزنده است لکن اساس در دانشگاه مطلب دیگری است. روحانیون با دانشگاهی یک مسیر دارند؛ و مسئولیت این دو طایفه از همه طوایف دیگر بیشتر است چنانچه شغلشان شریفتر است برای اینکه با شغل دانشگاهی و روحانی اگر چنانچه به شرایط عمل بشود، انسان درست می‌شود. این است که این شغل، شغل انبیا بوده است. تمام انبیا برای آدم درست کردن آمدند؛ و قرآن کتاب آدم‌سازی است. پس این شغل یک شغل بسیار شریفی است. و مسئولیت بسیار زیاد است؛ برای اینکه در این دو دانشگاه، دانشگاه روحانی و دانشگاه آقایان، در این دانشگاههاست که مقدرات …

جداسازی دو قشر مربی جامعه به دست دست‌های ناپاک

... شما و طبقه روحانیین که هر دو یک شغل دارید؛ هر دو شغل واحد دارید؛ و مع الاسف این دو قشر را که مربی جامعه هستند دستهای ناپاک از هم جدا کرد. ما تا حالا با آقایان روبه نمی‌شدیم. یعنی شما از ما فرار می‌کردید، ما هم از شما، شما ما را قبول نداشتید؛ ما هم شما را قبول نداشتیم. شما برای ما یک چیزی می‌گفتید؛ ما هم برای شما یک چیزی می‌گفتیم. من نه از «شما» مقصودم این افراد است؛ و نه از «ما» مقصودم خودم …

لزوم پیوند دانشگاهیان و روحانیت و نقش تبلیغات دشمن در جدایی آنان

… بشود، قضاوتش درست بشود. همه اینها آشفته‌اند؛ مثل زمان طاغوتند دیگر. الآن [هنوز] متحول نشده؛ برای اینکه دولت الآن دولتِ انتقالی است، یک دولت مستقری نیست. بنا بر این، آنکه الآن برای همه ما لازم است این است که تمام توجهمان- به این باشد که این نهضت محفوظ باشد. تمام توجه به این باشد که قشر دانشگاهی با قشر- عرض می‌کنم که- مدارس قدیمه اینها با هم جوش بخورند. یکی از کارهایی که اینها در سالهای طولانی کردند این بود که دانشگاهی، که یک عضو مهمی در هر کشوری است، با روحانیت که یک عضو مهمی در کشور ماست، اینها را از هم جدا کنند. این را دشمن او کنند، او را دشمن این؛ با تبلیغات. تبلیغاتشان هم مع الاسف در خود ماها- در همه- اثر کرده بود که این طایفه آن طایفه را قبول نداشتند و احیاناً لعن می‌کردند، آن طایفه هم آن طایفه را همین طور. اثرش این بود که نتیجه را دیگران می‌گرفتند. ما دعوا می‌کردیم دیگران نتیجه می‌بردند! قشرهای دیگر هم همین طور [مدام‌] از هم جدا می‌کردند: بازاری را از کارگر، کارگر را از دیگران، همه را. می‌خواستند آشفته باشد. این نهضت اسباب این شد که ماها یک قدری به هم نزدیک …

لزوم اتحاد دانشگاهیان و روحانیان و آگاهی از نقش بیگانگان در جدایی آنان

… این قشر روحانی را اگر از دست بدهیم شکست می‌خوریم. ماها دیگر عرضه نداریم؛ اینها هستند که می‌توانند کار انجام دهند. این قشر را نباید از دست بدهیم. روحانی هم گمان نکند که دانشگاهی چی! مقدرات مملکت ما دست دانشگاهیهاست. فردایِ امروز مقدرات مملکت ما دست اینهاست. این دو قشر با هم باید جور بشوند. این دو طایفه، که هر دو از منوَّر الفکرها هستند لکن مع الاسف شما خیال می‌کنید که آنها فناتیک[8] هستند، آنها هم خیال می‌کنند شما بی‌دین هستید- خیال می‌کردند- حالا نیست این طور دیگر، این دو طایفه با هم مجتمع بشوند، رشد داشته باشند، رشد سیاسی داشته باشند، بفهمند که از غیر دارند هدایت می‌شوند، از اجانب دارند هدایت می‌شوند به اینکه «آن طایفه را کنار بگذار، اسلام منهای آخوند»، بفهمند که این مساله چیزی است که از خارج دارد انجام می‌گیرد، اغفال می‌کنند شما را، از آن طرف هم آن طایفه بفهمند از اینکه دانشگاهی یک عضو موثری است که ما فردا همه چیزمان دست اینهاست، اگر ایران بخواهد یک سعادتی پیدا کند با دست اینها سعادت پیدا می‌کند، اگر خرابی هم پیدا کند به دست اینها خرابی پیدا می‌کند، این دو قشر با هم متحد بشوند. توجه داشته باشند که مبادا در این هیاهویی که گاهی ایجاد می‌شود ایجاد اختلاف بشود. در این مسائلی که پیش می‌آید مبادا یکوقت یک دستی باشد که بخواهد شماها را از هم جدا بکند. همه با هم باشید، همه با هم همکار باشید، همه این نهضت را پیش ببرید.

ایجاد جدایی میان روحانیون و دانشگاهیان با تبلیغات متقابل

… می‌کنند و عشایر را خلع سلاح می‌کنند، این را در نظر ملت یک چیز صحیحی جلوه بدهند چنانچه عمامه اهل علم را که برمی‌داشتند، در نظر ملت یک کار صحیحی جلوه بدهند: اینها انگلیسی هستند، باید بروند سراغ کارشان! اینها کردند این‌ کارها را، و همه اقشار را از هم جدا کردند. قشر روحانیین را از دانشگاهها جدا کردند. به روحانیون می‌گفتند که دانشگاهیها یک مردم بی‌دینی هستند؛ یک دسته فکلی بی‌دین مضر! به [دانشگاهی‌] می‌گفتند آخوندها درباریند؛ یک دسته مردم درباری هستند که همیشه کار می‌کنند برای دیگران! و اینها را از هم جدا می‌کردند.

گرد آمدن روحانیون و دانشگاهیان از برکات نهضت

مقصود من این است که این نهضت از برکاتش یکی این بود که ماها را با هم مجتمع کرده یک جا. ماها از هم همچه دور بودیم که هیچ وقت حاضر نبودیم با هم بنشینیم و مطالبمان را به هم بگوییم که چه گرفتاریهایی ما داریم. شما علی‌ حده بودید ما هم علی‌ حده. اگر خیلی- مثلًا- آدمهای ملایمی بودیم دیگر دعوا نمی‌کردیم! اگر یک قدری هم تند بودیم، در دانشگاه تظاهر بر ضد ما، در مدرسه تظاهر بر ضد شما! این همه‌اش یک نقشه حساب شده‌ای بود که نگذارند ماها با هم مجتمع بشویم و با هم تفاهم کنیم. الآن از همه اوقات ایران وضعش …

جداکردن روحانیت و دانشگاه و بدنام کردن هر یک نزد دیگری

رفته‌اند، و بدتر- چیزی که- خیانتی که اینها کردند، و به تعلیم اجانب کردند، این بود که ماها را از هم جدا کردند. روحانیت را از دانشگاه جدا کردند. دانشگاه را در نظر روحانیت یک مبدا فساد، مبدا کارهای زشت قلمداد کردند. روحانیت را در پیش آنها درباری و عقب افتاده و اینها، قلمداد کردند. ملت را پیش آنها به غیر آن طوری که هست معرفی کردند. ایجاد دشمنی کردند بین برادرها. یعنی دشمنی ایجاد کردند- تا آن قدری که می‌توانستند- ما بین روحانیون و فرهنگی و دانشگاهی و اینها، و دشمنی ما بین ارتشیها و ملت. ملت از ارتش می‌ترسید، ارتش با ملت یک جور دیگری خیال …

دور کردن روحانیون و دانشگاهیان از یکدیگر برای جلوگیری از اجتماع اقشار

سابقاً یک مطلبی بود که علمی بود که اگر اجتماع کنند مردم با هم، اگر یک ملتی با هم مجتَمع بشود، نمی‌شود جلویشان را بگیرند. روی آن مسئله علمی‌ای که داشتند آنها و دید سیاسی که داشتند، نمی‌گذاشتند اقشار با هم نزدیک بشوند. ماها را از دانشگاهیها همچو دور کردند که ماها آنها را تکفیر می‌کردیم، آنها ما را تحمیق می‌کردند. آنها می‌گفتند این دسته- عرض می‌کنم که- عمال دربار هستند، آخوند یعنی درباری، آخوند یعنی انگلیسی! من خودم با آقای حائری- و آن آقای حائری [اشاره به یکی از حضار][10]- در زمان رضا شاه، ظاهراً، توی اتومبیل نشسته بودیم. اتومبیلهای بزرگ. چند نفر هم از- طرفهای- آن طرف …

کوشش بیگانگان برای جدا کردن مدارس دینی از دانشگاه‌ها

… است که در این مدرسه وارد شده‌ام. دستهای خائن اجنبی و عمال اجنبی ما را از شما جدا کردند، بین ما و شما اختلاف انداختند؛ آنها از این اختلاف نتیجه‌ها بردند و دیدند که از اتحاد جنبه‌هایِ، قشرهایِ مختلف، آنها نمی‌توانند با این اتحاد نتایجی را که می‌خواهند ببرند. سالهای طولانی کوشش کردند مدارس دینی را از دانشگاهها و دیگر قشرهای محصلین جدا کنند. ما باید بفهمیم این معنا را که این جدایی چه رنجها به ما داد، و این اتحادِ چند صباح چه گنجها به ما داد.

جدایی‌افکنی گذشته میان روحانیت و دانشگاه و امید به پیوند پایدار آنها

من قبل از هر چیز تشکر می‌کنم از آقایان اساتید و دانشجویان که تشریف آوردند و ما با هم مواجه شدیم. مع الاسف در این دوران گذشته وضع را طوری کرده بودند که بین ما و دانشگاه و همه دانشگاهها جدایی انداخته بودند. و لهذا در این مدتهای طولانی ما با این وجوه کریمه مواجه نشده بودیم. و حالا تقریباً اول امر است. و من امیدوارم که تا آخر رابطه بین روحانیت و دانشگاه، که آن هم روحانیت است، برقرار باشد.

نقشهٔ اجانب برای قرار دادن علما و دانشگاهیان در برابر هم

… ما را تعلیم کنند، نمی‌گذاشتند که بچه‌ها تعلیماتشان درست بشود. این هم برای این بود که می‌دیدند که اگر دانشگاه به طور صحیح عمل کند، مستقل باشد، بعد که این جوانها از دانشگاه بیرون بیایند ضد استعمار بیرون می‌آیند. این هم یک نقشه‌ای بود که اینها کشیده بودند. روی هم رفته برای رسیدن به آمال خودشان دانشگاه را در مقابل دین قرار دادند، دین را در مقابل دانشگاه قرار دادند؛ یعنی علما را مقابل دانشگاهیها قرار دادند، دانشگاهیها را مقابل علما. سالهای طولانی می‌گذرد که روابط ما بین ما و شما نیست. و این برای این است که تعلیمات آنها از اول این طور بوده است که این جور وضع را موجود کنند که ما و شما را از هم جدا کنند.

لزوم حفظ برادری میان روحانیت و دانشگاهیان پس از دوران جدایی

همین آیه شریفه را شما باید مد نظر قرار بدهید که ما با هم به جنگ- تقریباً باید گفت- بودیم در این مدت؛ و خداوند به ما منت گذاشت که ما همه با هم برادر شدیم. الآن باید حفظ این برادری را ما بکنیم. شما به ما نظر سالم داشته باشید، ما به شما نظر سالم داشته باشیم. همه ما برادر هستیم، همه ما اهل یک دین هستیم، اهل یک کتاب هستیم، اهل یک ملت هستیم.

موفقیت نقشهٔ دشمن در جدا کردن روحانیت از دانشگاهیان

… و پیرمرد هستند الآن ادراک کرده‌اند زمان او را. آقا اینها به واسطه نقشه‌ای که خارج ریخته بود، آخوند را همچو کرده بودند که آخوند نمی‌توانست نفس بکشد. آخوند در نظر مردم همچو شده بود که سوار اتومبیلش نمی‌کردند! جدا کردند از مردم روحانیت را؛ منتها نقشه‌شان نگرفت. خواستند بکنند هر چه کردند [اما] خداوند: وَ اللهُ خیرُ الماکرین[4] لکن یک جایی نقشه‌شان گرفت و آن جدا کردن روحانیت از دانشگاهها [بود]. یک روحانی حق نداشت، پیش خودمان حق نداشت که از دانشگاهی صحبتی بکند ... سراغ نمی‌دانم [دانشگاهی برود]. دانشگاهی هم آخوند به نظرش می‌آمد که یک موجود مضری است‌ که انگلیسها آوردند گذاشتند اینجا! من خودم این را شاهد بودم. با دو نفر از آقازاده‌های محترم قم ما سوار اتوبوس بودیم، در چندین سال پیش از این می‌رفتیم. چند نفر دیگر هم سوار همان اتوبوس بودند. یکی‌شان به دیگری گفت که من حالا سالهاست که از این «هیکل» ها دیگر ندیدم- اشاره به ماها-؛ بعد گفت اینها …

پیوند طلاب و دانشگاهیان بالاترین نتیجهٔ نهضت

… یک پایگاه برایشان درست بشود! آنها نفت ما را می‌گیرند پایگاه درست می‌کنند. این مصیبتهای ماست. آخوند دخالت در سیاست نکند؟ این حرف را نزند آخوند؟ اگر آخوند یک همچو حرفی زد، «آخوند سیاسی» است. همه چیز ما را بردند. روحانیت ما را پیش مردم ساقط کردند، از بین بردند. جدا کردند قشر روحانی را از قشر روشنفکر متجدد و همه چیز آنها را هم بردند، هم شما را بردند. اگر این نهضت غیر از این یک خاصیت نداشت که بین طلاب علوم دینیه و قشر دانشگاهی یک رابطه پیدا شد، اگر غیر از این ما هیچی نداشتیم، این بالاترین نتیجه‌ای بود که حاصل شد از این نهضت. اگر بگذارند بماند؛ اگر بگذارند که باز این نتیجه باقی بماند. جدیت کنید! آقا رمز تقدم شما امروز، رمز پیروزی شما، وحدت کلمه است. اگر وحدت کلمه را از دست شما گرفتند، باز همان اسارت است و باز همان غارتگریها اعاده می‌شود. مثل سابق نیست. سابق عذر داشتید [که‌] …