خطر جدایی دانشگاه و روحانیت از یکدیگر و از مردم برای ثمرهٔ نهضت
… از این ظلمها و این ظَلَمه بودند، از این جهت پیش بردیم. حالا که به اینجا رسیدیم، این خطر آمده است در کار که حالا هی اظهار وجود! یک گروهی به یک اسمی اظهار وجود؛ یک گروه دیگر آنجا به اسمی. همین طور گروه گروه دارند میشوند و آن انسجام را دارند از دست میدهند. اگر این انسجامی که بود ما از دست بدهیم، اگر دانشگاه جدا بشود از روحانیت، روحانیت جدا بشود از دانشگاه، هر دو جدا بشوند از مردم دیگر، احزاب احزاب مختلف متشتت- که مع الاسف هر کدام با دیگری بدند، اگر این معنا بشود ما خوف این معنا را داریم که نهضت ما نرسد به آن ثمرهای که باید برسد؛ و دانشگاه شما هم نرسد به آن معنایی که دلتان میخواهد؛ و مدارس ما هم نرسد به آن معنایی که دلمان میخواهد.
خطر جدایی دوبارهٔ قشر دانشگاهی از روحانیت در اثر گروهگرایی
الآن نقشه این است، و شروع شده به این تکه تکه کردن. صد تا در این دو ماه، دو- سه ماه، صد تا گروه اظهار وجود کرده است! و لو چیزی نیستند اینها؛ اینها چیزی نیستند، یک عده معدودی هستند؛ لکن فساد ایجاد میکنند. این اسباب فساد میشود در این مملکت این کم کم زیاد میشود، یکوقت ما باز برمیگردیم به اینکه قشر متجدد و متفکر و- عرض بکنم که- دانشگاهی جدا شده است از قشر روحانی. روحانی رفت آن طرف شروع کرد باز آن حرفهای سابق را زدن؛ دانشگاهی هم رفت آن طرف شروع کرد آن حرفهای سابق را زدن. این دو تا با هم مخالف. بازاری هم به تبع اینها یک دسته با این موافق و با آن مخالف؛ یک دسته با آن مخالف؛ یا همه هم با هم [مخالف] همه نتیجه این میشود. ما این قدر خون جوانهایمان از بین رفت برای اینکه یک مملکتی داشته باشیم مال خودمان، این قدر مردم جانفشانی کردند و زنها جوانهاشان را …
دو قطب سرنوشتساز ملت، مأمور آدمسازی و آماج توجه بیگانگان
… یک ملت را در دست دارند. و لهذا، کار از همه کارها بالاتر و شریفتر [است] و برای اینکه کار، همان کار انبیاست. همه انبیا برای آدمسازی آمدهاند. قرآن کریم یک کتاب آدمسازی است. همه انبیا آمدهاند که آدمها را درست کنند. به درست کردن آدم همه بساط درست میشود. این دو قطب که هر دو مامور آدمسازی هستند، قطب دانشگاه مامور آدمسازی هست و قطب روحانیت مامور آدمسازی، کارشان شریفترین کارهاست برای اینکه همان کار انبیاست؛ و هم مسئولیتشان بالاتر از همه مسئولیتهاست، برای اینکه در اینجا همه چیز درست میشود تمام نظر اجانب به این دو قطب دوخته شده بود. منتها هر جا را یکجور کوبیدند.
هممسیری روحانیون و دانشگاهیان و مسئولیت بیشتر آنان
من از آقایان متشکرم که تشریف آوردند که از نزدیک با هم ملاقات کنیم و مطالبی که به نظرمان میرسد در میان بگذاریم و باز تشکر میکنم که در این امر انسانی آقایان اظهار تمایل کردند که خدمت بکنند و این خدمتها البته ارزنده است لکن اساس در دانشگاه مطلب دیگری است. روحانیون با دانشگاهی یک مسیر دارند؛ و مسئولیت این دو طایفه از همه طوایف دیگر بیشتر است چنانچه شغلشان شریفتر است برای اینکه با شغل دانشگاهی و روحانی اگر چنانچه به شرایط عمل بشود، انسان درست میشود. این است که این شغل، شغل انبیا بوده است. تمام انبیا برای آدم درست کردن آمدند؛ و قرآن کتاب آدمسازی است. پس این شغل یک شغل بسیار شریفی است. و مسئولیت بسیار زیاد است؛ برای اینکه در این دو دانشگاه، دانشگاه روحانی و دانشگاه آقایان، در این دانشگاههاست که مقدرات …
جداسازی دو قشر مربی جامعه به دست دستهای ناپاک
... شما و طبقه روحانیین که هر دو یک شغل دارید؛ هر دو شغل واحد دارید؛ و مع الاسف این دو قشر را که مربی جامعه هستند دستهای ناپاک از هم جدا کرد. ما تا حالا با آقایان روبه نمیشدیم. یعنی شما از ما فرار میکردید، ما هم از شما، شما ما را قبول نداشتید؛ ما هم شما را قبول نداشتیم. شما برای ما یک چیزی میگفتید؛ ما هم برای شما یک چیزی میگفتیم. من نه از «شما» مقصودم این افراد است؛ و نه از «ما» مقصودم خودم …
لزوم پیوند دانشگاهیان و روحانیت و نقش تبلیغات دشمن در جدایی آنان
… بشود، قضاوتش درست بشود. همه اینها آشفتهاند؛ مثل زمان طاغوتند دیگر. الآن [هنوز] متحول نشده؛ برای اینکه دولت الآن دولتِ انتقالی است، یک دولت مستقری نیست. بنا بر این، آنکه الآن برای همه ما لازم است این است که تمام توجهمان- به این باشد که این نهضت محفوظ باشد. تمام توجه به این باشد که قشر دانشگاهی با قشر- عرض میکنم که- مدارس قدیمه اینها با هم جوش بخورند. یکی از کارهایی که اینها در سالهای طولانی کردند این بود که دانشگاهی، که یک عضو مهمی در هر کشوری است، با روحانیت که یک عضو مهمی در کشور ماست، اینها را از هم جدا کنند. این را دشمن او کنند، او را دشمن این؛ با تبلیغات. تبلیغاتشان هم مع الاسف در خود ماها- در همه- اثر کرده بود که این طایفه آن طایفه را قبول نداشتند و احیاناً لعن میکردند، آن طایفه هم آن طایفه را همین طور. اثرش این بود که نتیجه را دیگران میگرفتند. ما دعوا میکردیم دیگران نتیجه میبردند! قشرهای دیگر هم همین طور [مدام] از هم جدا میکردند: بازاری را از کارگر، کارگر را از دیگران، همه را. میخواستند آشفته باشد. این نهضت اسباب این شد که ماها یک قدری به هم نزدیک …
لزوم اتحاد دانشگاهیان و روحانیان و آگاهی از نقش بیگانگان در جدایی آنان
… این قشر روحانی را اگر از دست بدهیم شکست میخوریم. ماها دیگر عرضه نداریم؛ اینها هستند که میتوانند کار انجام دهند. این قشر را نباید از دست بدهیم. روحانی هم گمان نکند که دانشگاهی چی! مقدرات مملکت ما دست دانشگاهیهاست. فردایِ امروز مقدرات مملکت ما دست اینهاست. این دو قشر با هم باید جور بشوند. این دو طایفه، که هر دو از منوَّر الفکرها هستند لکن مع الاسف شما خیال میکنید که آنها فناتیک[8] هستند، آنها هم خیال میکنند شما بیدین هستید- خیال میکردند- حالا نیست این طور دیگر، این دو طایفه با هم مجتمع بشوند، رشد داشته باشند، رشد سیاسی داشته باشند، بفهمند که از غیر دارند هدایت میشوند، از اجانب دارند هدایت میشوند به اینکه «آن طایفه را کنار بگذار، اسلام منهای آخوند»، بفهمند که این مساله چیزی است که از خارج دارد انجام میگیرد، اغفال میکنند شما را، از آن طرف هم آن طایفه بفهمند از اینکه دانشگاهی یک عضو موثری است که ما فردا همه چیزمان دست اینهاست، اگر ایران بخواهد یک سعادتی پیدا کند با دست اینها سعادت پیدا میکند، اگر خرابی هم پیدا کند به دست اینها خرابی پیدا میکند، این دو قشر با هم متحد بشوند. توجه داشته باشند که مبادا در این هیاهویی که گاهی ایجاد میشود ایجاد اختلاف بشود. در این مسائلی که پیش میآید مبادا یکوقت یک دستی باشد که بخواهد شماها را از هم جدا بکند. همه با هم باشید، همه با هم همکار باشید، همه این نهضت را پیش ببرید.
ایجاد جدایی میان روحانیون و دانشگاهیان با تبلیغات متقابل
… میکنند و عشایر را خلع سلاح میکنند، این را در نظر ملت یک چیز صحیحی جلوه بدهند چنانچه عمامه اهل علم را که برمیداشتند، در نظر ملت یک کار صحیحی جلوه بدهند: اینها انگلیسی هستند، باید بروند سراغ کارشان! اینها کردند این کارها را، و همه اقشار را از هم جدا کردند. قشر روحانیین را از دانشگاهها جدا کردند. به روحانیون میگفتند که دانشگاهیها یک مردم بیدینی هستند؛ یک دسته فکلی بیدین مضر! به [دانشگاهی] میگفتند آخوندها درباریند؛ یک دسته مردم درباری هستند که همیشه کار میکنند برای دیگران! و اینها را از هم جدا میکردند.
گرد آمدن روحانیون و دانشگاهیان از برکات نهضت
مقصود من این است که این نهضت از برکاتش یکی این بود که ماها را با هم مجتمع کرده یک جا. ماها از هم همچه دور بودیم که هیچ وقت حاضر نبودیم با هم بنشینیم و مطالبمان را به هم بگوییم که چه گرفتاریهایی ما داریم. شما علی حده بودید ما هم علی حده. اگر خیلی- مثلًا- آدمهای ملایمی بودیم دیگر دعوا نمیکردیم! اگر یک قدری هم تند بودیم، در دانشگاه تظاهر بر ضد ما، در مدرسه تظاهر بر ضد شما! این همهاش یک نقشه حساب شدهای بود که نگذارند ماها با هم مجتمع بشویم و با هم تفاهم کنیم. الآن از همه اوقات ایران وضعش …
جداکردن روحانیت و دانشگاه و بدنام کردن هر یک نزد دیگری
رفتهاند، و بدتر- چیزی که- خیانتی که اینها کردند، و به تعلیم اجانب کردند، این بود که ماها را از هم جدا کردند. روحانیت را از دانشگاه جدا کردند. دانشگاه را در نظر روحانیت یک مبدا فساد، مبدا کارهای زشت قلمداد کردند. روحانیت را در پیش آنها درباری و عقب افتاده و اینها، قلمداد کردند. ملت را پیش آنها به غیر آن طوری که هست معرفی کردند. ایجاد دشمنی کردند بین برادرها. یعنی دشمنی ایجاد کردند- تا آن قدری که میتوانستند- ما بین روحانیون و فرهنگی و دانشگاهی و اینها، و دشمنی ما بین ارتشیها و ملت. ملت از ارتش میترسید، ارتش با ملت یک جور دیگری خیال …
دور کردن روحانیون و دانشگاهیان از یکدیگر برای جلوگیری از اجتماع اقشار
سابقاً یک مطلبی بود که علمی بود که اگر اجتماع کنند مردم با هم، اگر یک ملتی با هم مجتَمع بشود، نمیشود جلویشان را بگیرند. روی آن مسئله علمیای که داشتند آنها و دید سیاسی که داشتند، نمیگذاشتند اقشار با هم نزدیک بشوند. ماها را از دانشگاهیها همچو دور کردند که ماها آنها را تکفیر میکردیم، آنها ما را تحمیق میکردند. آنها میگفتند این دسته- عرض میکنم که- عمال دربار هستند، آخوند یعنی درباری، آخوند یعنی انگلیسی! من خودم با آقای حائری- و آن آقای حائری [اشاره به یکی از حضار][10]- در زمان رضا شاه، ظاهراً، توی اتومبیل نشسته بودیم. اتومبیلهای بزرگ. چند نفر هم از- طرفهای- آن طرف …
توطئهٔ جدا کردن دوبارهٔ دانشگاهیان و طلاب و بازار از هم
… بیندازند بین قشرها. دانشگاه میروند یک چیز میگویند. بازار یک چیزی میگویند. در پیش کشاورزها میروند یک چیزی میگویند. در کارخانهها میروند با کارگرها یک چیزی میگویند. هر جا به یک فرمی وارد میشوند. در شهرها هم الی ما شاء الله تفرقه میخواهند بیندازند. و اینها بین همه قشرها میخواهند، همان طوری که تا حالا زحمت کشیده شد و دانشگاهی را به اهل علم و به طلبههای مدرسه نزدیک کرد و با همّشان کرد و همفکرشان کرد، میخواهند این را از هم جدا کنند باز. بازاری و دانشکدهای به هم رفیق شده بودند. دانشگاه و بازار کانّه یک موجود بودند. با هم عمل میکردند. اینها میخواهند حالا جدا کنند از هم. در همه قشرها یک همچو کاری توطئه است، و در صددند که بشود. تا ببینیم که ملت ما تا چه اندازه بیدار است. آیا دستهای اینها را خوانده است؟ آیا توطئههای اینها را توجه به آن کرده است؟ باید بگویید به همه. همه ما مکلفیم که این …
ادامهٔ پیوند روحانی و دانشگاهی و پیوستن همهٔ قشرها به آن
ای دوستان من، ای برادران من! از تفرقه بپرهیزید. و همان طور که امروز، روزِ پیوند روحانی و دانشگاهی و دانشجویان است، ادامه بدهید به این پیوند. و روشنفکران و نویسندگان، تمام قشرها به این دو پیوندِ عزیز بپیوندند. شما دیدید با پیوند قشرهای مختلف اعجاز بزرگ تاریخ را ایجاد کردید و آن شکست همه ابرقدرتها بود. امروز آنها از کار ننشسته و مشغول توطئه هستند. شما را به روی هم بازمیدارند، وامیدارند و از اجتماع بازمیدارند. هر قشر شما با قشر دیگر تفرقه افکنی میکنند. آنها بین …
پیوند دانشگاه و مدارس قدیمی در پرتو قیامها
همین قیامها بود که امروز میبینید در یک مجلس، گروههای مختلف مجتمع میشوند با مقصد واحد. همین قیامها بود که ما بین دانشگاه و مدارس قدیمی ما را جوش داد، و ما بین قشرهای مختلف را جوش داد، به طوری که همه با حال وحدت و با وحدت اراده، و با وحدت مقصد این راه را طی کردند و تا اینجا رساندند. و به این نحو که ملت ما الآن زنده است و راه خودش را یافته است این راه را هم طی خواهد کرد و نهضت را به ثمرهای انسانی- اسلامی خواهد رساند. این خواهرهایی که از بعض نعمتها، از نعمت گوش و زبان محروم هستند، و الآن آمدند اینجا، این خود اسباب امیدواری است که همه قشرها …
جدا کردن روحانیون از دانشگاه بهعنوان نقشهٔ دشمن
… مسائل اجتماعی و مسائل سیاسی همچو جدا میکردند، و تبلیغات همچو بود که یک آخوندی اگر چنانچه میخواست در این امور دخالت کند میترسید از مردم؛[2]) 79 (میشد؛ کنار گذاشته میشد، این طور درست کرده بودند. این هم یک باب واسعی بود برای جدا کردن روحانیون از مسائل روز. یک باب واسع هم جدا کردن روحانیون از دانشگاه بود که این هم نقشه بود، برای اینکه مِنْ باب اتفاق اینها به نظر نمیآید باشد، همه اینها طرحهایی بود که درست کرده بودند برای اینکه استفادهها را ببرند و کسی حرف نزند.
جدا ندانستن دانشگاهیان و طلاب از یکدیگر
اگر این [وحدت] حفظ نشود، نه شما دیگر امید داشته باشید که یک دانشگاه مستقل داشته باشید؛ و نه ما امید داشته باشیم که یک مسجد و محراب مستقل داشته باشیم. و اگر ان شاء الله، امیدوارم بشود، همه ما مجتمع باشیم، همه ما نظر صحیحی داشته باشیم، فکر نکنیم که شما از ما جدا و ما از شما جدا، همه مسلِم، همه دارای- عرض میکنم- عقیده اسلامی، همه توجه به اینکه کشورمان مستقل باشد، مال خودمان باشد، منافعش مال خودمان باشد، زحمت مردم مال خودشان باشد، معنویاتش درست بشود، مادیاتش درست بشود، همه این چیزها، اگر این مطلب محفوظ بماند و همه با هم باشیم، همان طوری که تا حالا بودیم، پیروز هستیم ان شاء الله. و تا آخر میرسیم. شما راحت [با] علوم دانشگاه تربیت کنید اشخاص را؛ ما هم راحت میتوانیم به طلبگی خودمان ادامه بدهیم.
ایجاد بدبینی متقابل میان روحانیون و دانشگاهیان بهدست بیگانگان
… بین مردم، هم دانشگاهی و هم روحانی را، هم روحانیین را، میخواستند- در بین مردم- یک طوری قلمداد کنند که اینها دیانت صحیح ندارند؛ اینها هم درباری و انگلیسی و- نمیدانم- امریکایی و اینها هستند. نقشه این بود که ملت جدا بشود از این دو قشری که از آنها کار میآید. بین خود این دو تا هم جدایی انداختند، به طوری که روحانیین، بدبین بودند به دانشگاهیها؛ دانشگاهیها بدبین بودند به روحانیین، و این نقشهای بود برای اینکه این قشرهای موثر را از هم جدا بکنند، و همه را از ملت جدا بکنند، تا نتوانند اینها کاری انجام بدهند، و آنها بهرهبرداری خودشان را از این کشور بکنند.
نزدیکی و همکاری قشر دانشگاهی و روحانی در نهضت
در این نهضت، یکی از برکات این نهضت این بود که این قشرها را به [هم] نزدیک کرد. قشر دانشگاهی با قشر روحانی و طبقه جوان روحانی، اینها با هم نزدیک شدند، همکار شدند، و همه با سایر طبقات مردم نزدیک شدند، همکار شدند. و همه اینها در این کلمه که رژیم طاغوتی نباید باشد و باید یک جمهوری عدل اسلامی باشد، همه با هم مشترک شدند. غرض همه بود و مقصود همه این معنا بود. این نزدیک شدن این قشرها به هم، متحد شدن این قشرهایی که از هم جدا بودند، با تایید خدای تبارک و تعالی و با اینکه همه …
مسئولیت خدمت به انسانیت و اسلام بر عهدهٔ روحانیت و دانشگاه
… قوانین اسلامی در کار باشد. قوانین غربی ما نمیخواهیم. ما نمیخواهیم تربیت، تربیت غربی باشد. ما میخواهیم یک تربیت انسانی باشد، به طوری که همه با هم دوست باشند؛ همه رفیق باشند؛ نه من از شما بترسم؛ نه شما از من بترسید. محیط، محیط رحمت باشد؛ نه محیط رعب و وحشت. این خدمت، که خدمت به انسانیت است و خدمت به اسلام است، بر عهده ما و شماست. بر عهده ما هست در جانب روحانیت؛ بر عهده شما هست در جانب دانشگاههای خودتان.
همکاری حوزه و دانشگاه در ایمانآفرینی نسل آینده
مبدا همه خیرات و مبدا همه ترقیاتی که برای یک مملکت هست، چه در جهت مادیت و چه در جهت معنویت این است که ایمان در کار باشد. باید شما و ما دست به هم بدهیم برای قشر آتیه که اینها مقدرات مملکت دستشان است، ایمان ایجاد کنیم. شما از دانشگاه مومن بیرون بدهید؛ ما از مدرسهها مومن بیرون بدهیم؛ نه عالِم. عالِم تنها فایده ندارد. البته مومن تنها هم موثر خیلی نیست. خوب، قشرهای دیگر هم مومن هستند. اما عالِم وقتی مومن شد، عالِم وقتی متقی شد، آن است که منشا خیرات و برکات است، و حفظ یک کشور، یا خدای نخواسته از آن طرف به باد دادن یک کشور است. بنا بر این، یک بار …
نزدیکی دانشگاهیان و کارگران با روحانیت از برکات نهضت
… نگذارند اقشار نزدیک به هم بشوند. حالا لمس کردند که یک کشوری اگر همه اقشارش با هم متحد بشوند، هیچ قدرتی نمیتواند جلو اینها بایستد، هیچ قدرتی نمیتواند بر اینها پیروز بشود. این مطلب را الآن احساس کردند و الآن بیشتر مجهز هستند برای اینکه ما را از هم جدا کنند. این نهضت برکتش این بود که شما آقایان دانشگاهی، که هیچ وقت با ما ملاقات نمیکردید، حالا نشستیم با هم صحبت میکنیم و درد دلمان را میگوییم. نمیگذاشتند اینها. آن آقایانی که مثلًا کارخانهها و- نمیدانم- کارگرها و اینها، که با ما هیچ وقت ارتباط نداشتند، حالا ارتباط پیدا میکنند. الآن میبینیم که مثلًا روز پنجشنبه و جمعه که ما میرویم مدرسه فیضیه، گروههای مختلف، از دانشجو گرفته تا کارگر گرفته تا- عرض میکنم که- اقشار مختلفه، نظامی، همه اینها مجتمع میشوند. زن و مرد مجتمع میشوند در آنجا؛ همه با دل راحت. نه نظامی از مردم نفرت دارد و میترسد نه مردم از او. همه با هم مجتمع میشوند و مطالب گفته میشود، مسائل طرح میشود. این را باید حفظش کنیم. اینها الآن درصدد این هستند که با صورتهای مختلف، با یک صورتهای خیلی به …
پیوند جوانان دانشگاهی با جوانان روحانی
کوششهای زیادی در ظرف قریب بیست سال شد تا گروههای مختلف ملت را به هم پیوست. کوششهایی شد تا آنکه تبلیغات اجنبیها، آنهایی که میخواستند ما را غارت کنند و عقب نگه دارند، خنثی شد. کوششها شد تا گروههای مختلف ملت را به هم پیوست. جوانان دانشگاهی را با جوانان روحانی پیوند داد. کارمندان دولت را با بازاری و روحانی و دانشگاهی به هم پیوست. این قشرها، قشرهای مختلف، از کارگر تا دهقان تا کشاورز، بازاری، روحانی، دانشگاهی، تمام قشرها، به هم پیوستند و به هم جوش خوردند. زحمتهای زیاد، کوششهای فراوانی شد تا این متفرقات مجتمع شدند؛ تا این …
خنثی کردن تبلیغات بیگانگان با آشتی روحانیون و دانشگاه
… و موجب تفرقه میشوید. هواهای نفس را کنار بگذارید! با ملت در یک مسیر بروید. این ملت جوانهای خودش را از دست داد، این دانشگاه زحمت کشید، این مدرسهها زحمت کشیدند، این مدرسه فیضیه کشته داد، قرآنها را در این مدرسه فیضیه بیاحترامی کردند، بلکه گفته شد آتش زدند! ما زحمت کشیدیم و روحانیون را با دانشگاه آشتی دادیم، و تبلیغات سوء اجانب را خنثی کردیم، و شما در این وقت، در وقتی که ما احتیاجمان به وحدت کلمه بیشتر است، موجب تفرق دارید میشوید. این خدمت به خلق است؟ این خدمت به کشور است؟ این گروه گروه شدن خدمت به انسانیت است؟ خدمت به مستضعفین است؟ یک قدری تامل کنید. و یک قدری در کارهای خودتان تجدید نظر کنید. گروه گروه میشوید و هر گروهی مخالف گروه دیگر. اگر همه در یک مسیر میرفتید، باز مضایقه نبود که …
برادری دانشگاهیان با روحانیون
… بردارید. در یک امور جزئی با هم اختلاف نکنید. امروز روز اختلاف نیست. دست از هواهای نفسانی بردارید! برای ریاست کمیته و پاسداری و اینها خدای ناخواسته خلاف نکنید. امروز روز هوای نفس نیست. امروز روزی است که سرنوشت شما، سرنوشت اسلام، سرنوشت قرآن، باید معلوم شود. با هم برادر باشید. دانشگاهیها با ما برادرند؛ ما خدمتگزار آنها هستیم.