بشر میتواند به آمال خودش برسد، آمال این دنیا و آن دنیا. این وحدت چیزی است که در قرآن به آن سفارش شده است، دعوت شده است. ائمه مسلمین دعوت کردهاند به این مساله. دعوت به اسلام، اصلش دعوت به وحدت است؛ یعنی، همه در کلمه اسلام با هم مجتمع باشند و در آسایش. لکن همان طور که میدانید نگذاشتند که این وحدت تحقق پیدا بکند، خصوصاً در این عصرهای آخر زیادتر دامنزدند به این اختلافات و عمده هم نظرشان به این بود که کارشناسهای آنها فهمیده بودند که اگر این اجتماع بزرگ اسلام یک وقتی به هم نزدیک بشوند و پیوند کنند، دیگر هیچ قدرتی نمیتواند با اینها مقابله کند و هیچ قدرتی نمیتواند سلطهجویی پیدا کند نسبت به اینها. و آن راهی که آنها پیدا کردند برای مقاصد شوم خودشان، همان بود که بین همه گروهها تفرقه بیندازند. شما در هر جا میروید میبینید، حتی در یک شهر تفرقه هست. حالا کمتر است، ولی باز هم هست. در هر شهری، در هر محلهای، دستجات مختلفی با هم اختلاف داشتند.وحدت اسلامی
نامهای دیگر: وحدت مذهبی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
همبستگی مسلمانان و مذاهب اسلامی و پرهیز از تفرقه میان آنان.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:سخنرانی در جمع علما و طلاب و اهالی قم (شرایط اسفبار سیاسی- اجتماعی)— ۱۳۴۱/۰۹/۱۱
سیر زمانی
از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۸۱۳۴۱۱۳۶۸
فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
شاهدها (۷۳ پاراگراف)
حل مشکلات کشورها با عمل به دستور اعتصام به حبل الله
… که بین خودشان هست بردارند و همه تحت کلمه اسلام- همه- مجتمع بشوند، مشکلات ممالک همه حل خواهد شد. مع الاسف میبینیم که دستهای ناپاکی که در بین ملتها از اجانب هست نمیگذارند که تفاهم بین دولتهای اسلامی واقع بشود. چنانکه بین ملتها هم اختلاف ایجاد میکنند. اگر ما بیدار بشویم و به تبلیغات اسلام که یکی از تعلیمات بزرگش این است که: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جِمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا،[1] اگر ما به همین یک دستور عمل بکنیم، مشکلات همه ممالک، حل خواهد شد. لکن مع الاسف خیلی از دولتهای ما به این مسائل اصلًا توجه ندارند.اخوت اسلامی میان دولتهای اسلامی، قدرتی بیهمتا در جهان
و من امیدوارم که بین دولتهای اسلامی یک اخوتی، اخوت اسلامی، همان طوری که قرآن امر فرموده است، پیدا بشود؛ که اگر این اخوت اسلامی در بین ممالک اسلامی پیدا بشود، یک قدرت عظیمی است که هیچ یک از قدرتهای دنیا نمیتوانند به پای آن باشند. و من از خدای تبارک و تعالی مسالت میکنم که این معنا در همه دولتها تحقق پیدا بکند؛ و همه موفق بشوند که برای اسلام باشند؛ و همه موفق باشند که اخوت اسلامی خودشان را حفظ بکنند؛ و همه موفق باشند که در خدمت ملتشان باشند که ملت هم پشتیبان آنها باشد.تمایل به نزدیکی هرچه بیشتر دولتها و ملتهای اسلامی
من میل دارم دولتها و ملت اسلام هر چه بیشتر به یکدیگر نزدیکتر شوند.اتحاد ممالک اسلامی با یک میلیارد جمعیت و منابع بزرگ، بزرگترین قدرت در برابر ابرقدرتها
در هر صورت، تحولات لازم است؛ هم در اشخاص برای پاک بودن، برای مهذب بودن، برای خدمتگزار و ملی بودن تحول میخواهد، که با ارشادات اقشار مختلف، بزرگترها، باید اینها عملی بشود؛ و هم در کیفیت خود این ادارات و فرم ادارات، باید اینها عوض بشوند. و ان شاء الله امیدوارم که این امور تحقق پیدا بکند و یک مملکت اسلامی بشود، و بالاتر از آن، ان شاء الله سرایت بکند به سایر ممالک اسلامی، و بشود یک مملکت اسلامی بزرگ، در مقابل همه ابرقدرتها. اگر ممالک اسلامی با جمعیتی که یک میلیارد تقریباً هست، مخازن بزرگی که دارند، اینها اگر به یک نحو، اتحادی با هم پیدا بکنند، بزرگترین قدرت هستند. خداوند ان شاء الله به همه شما سعادت و سلامت عنایت کند.لزوم مشارکت یکصدای مسلمین در نهضت و قدرت ناشی از وحدت کلمه
… شرکت داشتند و این نهضتی بود که برای هدف اسلامی بود، نه فقط برای ایران؛ منتها نقطه ابتدا از ایران است و همه مسلمین در این هدف شریک هستند. و نهضت برای اقامه عدل است که باید بگویم همه بشر در آن شرکت دارند؛ و چون برای اقامه اسلام است همه مسلمین در آن شرکت دارند. بنا بر این لازم است که همه مسلمین با هم یکصدا در این نهضت عظیم اسلامی شرکت بکنند و آن معنایی که در ایران تحقق پیدا کرد- که آن حقیقتْ فداکاری در راه اسلام و وحدت همه اقشار ملت برای پیشرفت مقاصد اسلام است- این در همه ملتها ان شاء الله حاصل بشود. و اگر همچو وحدت کلمهای با یک همچو مقصد بزرگی که اقامه عدل است در این کشورها، در کشورهای پهناور اسلام پیدا بشود قدرت عظیمی است که هیچ قدرت و ابرقدرتی در مقابل آن ایستادگی نمیتواند بکند.لزوم وحدت همهجانبهٔ دولتهای اسلامی به منزلهٔ یک دولت
و اما راجع به روابط ما با دولتهای اسلامی- بلکه با همه دوَل- یک روابطی است؛ اما با همه دوَل یک روابط سیاسی است که البته دولت ما با آنها روابط را یا ایجاد میکنند یا تحکیم میکنند؛ و روابط ما با دولتهای اسلامی همیشه باید قوی باشد. دولتهای اسلامی باید به منزله یک دولت باشند؛ کَانَّه یک جامعه هستند، یک پرچم دارند، یک کتاب دارند، یک پیغمبر دارند. اینها همیشه باید با هم متحد باشند، با هم علاقههای همه جانبه داشته باشند؛ و اگر ... این آمال حاصل بشود که بین دولتهای اسلامی از همه جهات وحدت پیدا بشود، امید است که بر مشکلات خودشان غلبه کنند، و یک قدرتی بزرگتر از قدرتهای دیگر در مقابل سایر قدرتها باشند.شعار قرار دادن وحدت اسلامی و پیروزی زیر پرچم توحید
… باید نهی کنید. حکومتها را نهی کنید از مخالفتی که با هم دارند و با ملت دارند، و با دشمنان اسلام- که خدا فرموده مراوده نکنیم- محبت میکنند. الآن منکری بالاتر از این نیست که مصالح مسلمین را به خطر انداخته است. این وظیفه همه شماست که میخواهید برای خدا کار کنید. همه ما باید این دشمنی را نهی کنیم، و وحدت اسلامی را شعارمان کنیم. با وحدت، و بودن زیر پرچم «لا اله الا الله» پیروز میشویم.اتحاد و خواست یکصدای اسلام، رمز پیروزی ملت ایران برای مسلمانان
تا مسلمین رمزی را که در ایران اتفاق افتاد پیدا نکنند، پیروز نمیشوند. آنها متحد شدند، و همه یکصدا اسلام را خواستند و جمهوری اسلام را خواستند. و وقتی همه با هم متحد شدند، خداوند پیروزشان کرد. اگر مسلمین این رمز را پیدا کنند، این ملت عظیم اگر با هم مجتمع شوند، قدرتی هستند ما فوق قدرتها؛ زیرا علاوه بر مخازن طبیعی، قدرت معنوی دارند، که عبارت است از ایمان به خدا و رسول؛ که اگر مجتمع شوند قدرتی فوق آنها نمیشود[2]؛ لکن مع الاسف نصایح کمتر اثر میکند.اعتصام به حبلالله و وحدت کلمه، کلید پیروزی و رهایی مسلمانان از سیطرهٔ اجانب
… وحی با فقدان سازوبرگ جنگی و با دست تهی، لکن با قدرت ایمان و ایثار خون و فداکاری در راه اسلام و سبقت به شهادت در راه هدف به پیروزی رسید و دشمنان مستبد و مستعمر و مستثمر را از صحنه خارج و در زبالهدانی تاریخ دفن کرد. این اسلام و عقیده بود که ما را پیروز کرد. ملتها و دولتها اگر بخواهند به پیروزی و هدفهای اسلامی به تمام ابعادش که سعادت بشر است برسند، باید اعتصام به حبل اللَّه کنند، از اختلافات و تفرقه بپرهیزند و فرمان حق تعالی را وَ اعْتَصموا بِحبْلِ اللَّه جمیعاً و لا تَفَرَّقوا[2] را اطاعت نمایند. پشت کردن به تعالیم عالیه اسلام و روی آوردن به غرب و شرق، مسلمین را با قریب یک میلیارد جمعیت و مخازن بسیار غنی تحت سیطره اجانب درآورده و شعائر و مخازن آنها را به باد داده است. شما دیدید و ما هم شاهد بودیم که وحدت کلمه یک ملت شجاع ولی ضعیف با اعتماد به اسلام و خدای تعالی موجب غلبه بر غولهای بین المللی شد و دست همه استعمارگران را قطع نمود. پس مسلمین باید برای به دست آوردن استقلال و آزادی این کلید پیروزی را به دست آورند و برای وحدت کلمه کوشش کنند. این شما سران دولتها هستید که باید این فکر اسلامی را تعقیب کنید و دست از دشمنی و مخالفت با برادران خود بردارید. مسئولیتهای دولتهای اسلامی در پیشگاه خدای توانا و در پیشگاه ملتها بسیار بزرگ است. دولتهای اسلامی باید دولت مصر را در این خیانت بزرگ که به اسلام و …کنار گذاشتن اغراض شخصی و روی آوردن به اسلام، راه احراز قدرت اول دنیا
… کردند. شما دیدید که جمعیت 53 میلیونی- که در مقابل یک میلیارد چیزی نیست- و با نداشتن هیچ ابزار جنگی در دست، به واسطه قدرت ایمان و به اتکا به قرآن و اسلام، بر این قدرت شیطانی که پشت سر او قدرتهای بزرگتر شیطانی بود غلبه کرد و دست آنها را از مخازن ایران قطع کرد. اگر همه ملتها و دولتهای اسلامی اغراض شخصیه را کنار بگذارند و همه با هم به اسلام رو بیاورند و تحت لوای «لا اله الا الله» باشند، قدرت اول را در دنیا احراز میکنند؛ برای اینکه معنویت اسلام کمک آنهاست و خدای تبارک و تعالی پشتیبان. و ما با این قدرت ایمان، که همه اقشار ملتِ ما با هم فریاد اسلام را زدند، پیروز شدیم نه با عدد و عُده[1] ما هیچ نداشتیم و آنها همه سلاحها را [داشتند] لکن ما مسلح به سلاح ایمان بودیم و ملت ما آرزوی شهادت میکردند. مثل اصحاب رسول الله در صدر اسلام، همانها که با …آرزوی بیداری و پیوند ملتها و دولتهای اسلامی در برابر غلبه و غارت ابرقدرتها
من از شما که از طرف مُعمّر[7] آمدید و برای ما سلام او را آوردید تشکر میکنم و سلام من را نیز به ایشان و به ملت لیبی ابلاغ نمایید. من از خداوند تعالی میخواهم که تمام ملتها و دولتها بیدار شوند و همه ملتها و دولتهای اسلامی به هم پیوند کنند تا ابرقدرتها نتوانند بر اینها غلبه کنند و مخازن آنها را ببرند.لزوم رفع سوءتفاهم میان ملتها و دولتهای اسلامی و حفظ همیشگی وحدت
بله، من هم این معنی را میدانم لکن مهم این است که یک سوء تفاهمی بین ملتها و دولتهای اسلامی نباشد، و وحدت اسلامی همیشه محفوظ باشد و همه مسلمین با همتلاش همیشگی برای ید واحد بودن مسلمانان بر دشمنان چنانکه اسلام خواسته
… طرح کردم،[15] برای این بود که همین سوء تفاهم به واسطه فعالیتی که شما برای تحقیق این مطلب بکنید، رفع بشود و بین دولتین و ملتین تفاهم صحیح حاصل بشود؛ و این تهمتها را- اجانب که میخواهند بین دولتها و بین ملتها تفرقه بیندازند- آنها را خنثی کنید، تبلیغات آنها را. من همیشه سعیام بر این بوده است که مسلمین ید واحد باشند بر اعدا، چنانچه اسلام فرموده است؛ و جماعت واحده باشند، چنانچه اسلام میخواهد. لکن [خواست] مهم ما این بود که رفع بشود این سوء تفاهم، و برادری ایران و لیبی محفوظ باشد، و دست اجانب که میخواهند تفرقه بیندازند بین دو برادر- دو دولت، دو ملت- کوتاه بشود.پیوستگی دولتها و ملتهای اسلامی مانع سلطهٔ قدرتها بر مسلمانان
باید با قوای کفر به قدرت اسلامی مبارزه کنیم و دست تبهکاران را از ممالک خودمان دور کنیم. اگر وحدت کلمه اسلامی بود و اگر دولتها و ملتهای اسلام به هم پیوسته بودند، معنا نداشت که قریب یک میلیارد جمعیت مسلمین زیر دست قدرتها باشد. اگر این قدرت- قدرت بزرگ الهی- مُنْضَم[6] بشود به قدرت ایمان و همه با هم برادرانه در راه اسلام قدم بردارند، هیچ قدرتی بر آنها غلبه نخواهد کرد.لزوم اتحاد مسلمانان برای ریشهکن کردن رژیم صهیونیستی
… دیده میشد- و خصوصاً در مناطق عربی- این موجب شده است که اسرائیل با جمعیت کمی که دارد در مقابل اعراب با آن جمعیت کثیر و سازوبرگ کثیر ایستادگی کند. اگر جلوی این جرثومه فاسد گرفته نشود، طمع او بر تمام منطقه است و او قناعت نمیکند فقط بر فلسطین و مسجد اقصی؛ او همه جا را میخواهد غلبه کند.بر مسلمین و بر دولتهای اسلامی است که با هم متحد بشوند و این جرثومه فساد را از بن و بیخ برکنند و [به] کسانی که پشتیبانی آنها را میکنند اجازه ندهند که پشتیبانی کنند. من از خدای تبارک و تعالی قدرت اسلام و عظمت اسلام و مسلمین را و وحدت کلمه آنها را خواستارم.لزوم عبرت دولتهای اسلامی از تاریخ و رفع اختلافات به شرط ایمان کامل
… ژاپن میایستاد و گاه غلبه میکرد. دشمنان ما وقتی سلطه پیدا کردند، این مملکت پهناور را تکه تکه کردند و هر کدام را به دست یکی از عمال خودشان دادند و بین آنها مع الاسف تفرقه انداختند، و این موجب شد که مسلمین و اسلام ضعیف شد و مُسْتَعْمِرین بر ما غلبه کردند. ما باید از این امور عبرت بگیریم، و دولتهای ما از این معانی و از این امر تاریخی عبرت بگیرند و اختلافات خودشان را رفع کنند. اگر اینها با هم مجتمع بشوند یک قدرتی خواهند داشت که هیچ قدرتی با آنها معارضه نمیکند، البته به شرط ایمان کامل. و من از خدای تبارک و تعالی میخواهم که ایمان ما را و ایمان دولتهای ما را و ایمان ملتهای ما را قوی کند، و با عنایت خودش با ما همراهی کند که ما بر مشکلات خودمان سلطه پیدا کنیم. و از شما و دوستان شما باز هم تشکر میکنم.مطرح نبودن مسائل طایفهای در اسلام و برادری و یکپارچگی مسلمانان
پس از اهدای سلام و تحیت؛ این جانب از زحمات جنابعالی در آن نواحی که از حساسترین نواحی است متشکرم. جنابعالی میدانید که در اسلام عزیز هیچ مسائل طایفی مطرح نیست و مسلمین همه با هم برادر و ید واحده هستند بر ما سوای خود. من از زمزمههایی که در بعض نواحی کشور در کار است برای شکاف بین طوایف مسلمین، بسیار متاسف و متاثرم. ما برادران عرب را به جان و دل خواهان، و آنان را از خود و خود را از آنان میدانیم. اسلام عزیز از برکات عظیم رسول اکرم- صلی الله علیه و آله- است که فخر عالَم و از …برادری مسلمانان از هر طایفه به حکم اسلام
اسلام امر فرموده که مسلمین از هر طایفهای هستند برادرند؛ عرب و عجم و کُرد و ترک و فارس و غیر آن مطرح نیست؛ تمام طوایف در اسلام و جمهوری اسلامی به حقوق حقه خود خواهند رسید.همبستگی اسلامی برتر از همهٔ همبستگیها و مانع خیال سلطهٔ بیگانه بر کشورهای اسلامی
مرقوم شریف مبنی بر تفقد از این جانب و اظهار همبستگی بین دو ملت بزرگ اسلامی ایران و پاکستان واصل و موجب مسرت گردید. همبستگی بزرگ اسلامی که در راس تمام همبستگیها است، ملتهای اسلامی را باید آن چنان وحدت بخشد که هیچ دولت اجنبی خیال سلطه بر کشورهای اسلامی را به سر نپروراند.لزوم برادری مسلمانان و رها کردن اختلافات حکومتها و ملتها
… باز بسته به همانها هستند در سر راه ایستادهاند و میخواهند نگذارند که ما به نهضت خودمان ادامه بدهیم. و این خیال خامی است که آنها میکنند و نهضت ما پیروز است و نهضت ما جلو خواهد رفت. و امیدوارم که خداوند همه مسلمین را بیدار کند و همه مسلمین با هم متحد بشوند. برادر باشند. اختلافات را دست بردارند. حکومتها اختلافات را دست بردارند. ملتها با هم باشند. و خداوند ان شاء الله این مشکلات را رفع کند تا مسلمین ید واحده باشند و خداوند با جماعت است.پیروزی در گرو حفظ برادری در صف واحد و توکل
… إِخوَهٌ[1]. در اسلام «رهبری» مطرح نیست. اصلًا بزرگان اسلام ما هم در عین حالی که رهبرهای معنوی بودند، مع ذلک پیششان مطرح نبوده است این معانی. من خدمتگزار شما باشم بهتر است تا اسم رهبری. و من امیدوارم این چند روزی که در پیش شما هستم در خدمت شما باشم. و امیدوارم که ما همه با هم برادروار، در یک صف، به طوری که جلو و عقب نداشته باشد، در صف واحد، برادر دینی، برادر اسلامی، برادر ایمانی، برای آرمانهای بزرگ اسلام کوشش کنیم و به پیش برویم. اگر ما برادری خودمان را حفظ کنیم و با حفظ برادری در صف واحد پیش برویم و اتکال به خدای تبارک و تعالی بکنیم، پیروزی نصیب ماست.دستور قرآن به ید واحد و برادری مسلمانان
… و مجرم بزرگ و خودشان را به او متصل کنند. به حسب دستور اسلام بیایند طرف مظلومین و دادخواهی بکنند. بیایند و ببینند مملکت ما چطور شده است و آنها طرفداری از ما بکنند. آنها مسلماند و ما مسلمیم. این شخص مجرم است. مجرم بزرگتر کارتر است که دارد ظلم به ما میکند. باید دولت اسلامی بگوید من مسلم هستم و قرآن کریم او را وادار کرده است به اینکه با مسلمین ید واحد باشند و برادر باشند. چهشان شده است که اینها این طور خودشان را در مقابل یک قدرتی باختهاند و بنا بر اینکه باید به حسب اسلام با ما موافق باشند، اظهار موافقت با آنها میکنند؟ و باید این را بدانند که ممکن است که برای آنها هم همان پیش بیاید که برای محمد رضا پیش آمد. و بهتر این است که …غلبهٔ مسلمانان بر قدرتهای بزرگ با عمل به آیهٔ اعتصام
… لکن همه جور روابط هست. قرآن، همه چیز است؛ قرآن هم بُعْد سیاست دارد و هم بُعْد سایر چیزها؛ هم علم است و هم راهنماست؛ و هم سیاست است و هم همه چیز است. قرآن، اگر کتاب یک ملتی باشد، آن ملت سعادتمند میشود. قرآن به بعض آیاتش اگر ما عمل کنیم، سعادتمند میشویم. و من امیدوارم که ما عامل باشیم، چنانچه ما عامل باشیم و با هم مجتمع باشیم و اجتماع داشته باشیم و این آیه شریفه وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا[2] را عمل به آن بکنید، مسلمین اگر همین یک آیه به آن عمل بکنند، غلبه میکنند بر همه قدرتهای بزرگ.لزوم اجتماع مسلمانان بر عمل به قرآن و پرهیز از تفرقه
ما همه چیز داریم، لکن نگذاشتند آنهایی که با تبلیغات و با سایر کارها مانع از رشد ما شدند، مانع از رشد طبیعی ما شدند؛ نگذاشتند که ما استفاده بکنیم از مواهب الهی، استفاده بکنیم از مواهب معنوی الهی، از مواهب مادی الهی. اگر همه مسلمین مجتمع میشدند بر عمل کردن به همین یک آیه، غلبه میکردند بر همه جا. حالا ما باید با هم مجتمع باشیم. اعتصام بحبل الله، عمل به کتاب خداست. اگر در این معنا مجتمع باشیم و متفرق نباشیم، هر کسی از یک طرف نرود، امروز میبینید که تبلیغات زیاد، الآن در این کشور هست.الگوگیری ملتهای مسلمان از مجاهدان و پیوستن به هم علیه استعمار
شهادت در راه خداوند زندگی افتخارآمیز ابدی و چراغ هدایت برای ملتهاست. ملتهای مسلمان باید از فداکاری مجاهدین ما در راه استقلال و آزادی و اهداف مقدسه اسلام بزرگ الگو بگیرند؛ و با پیوستن به هم سد استعمار و استثمار را بشکنند، و به پیش به سوی آزادگی و زندگی انسانی بروند. از خداوند متعال عظمت اسلام و مسلمین و رحمت و مغفرت برای شهدای راه حق و شهیدِ سعید طباطبایی خواستارم.وحدت کلمهٔ دولتهای اسلامی برای رهایی ملتهای ضعیف از شرق و غرب
… بلکه نهضت اسلامی؛ نهضت مستضعفین در مقابل مستکبرین است. ما با شما در این نهضت نیز شریک هستیم. امیدوارم که حکومت مستضعفین بر ضد مستکبرین تحقق پذیرد؛ و اسلام با آن محتوای مترقی که دارد در همه جا پیاده شود؛ و تمام ملتها بیدار بشوند و برای اسلام قیام کنند. و نیز دولتهای اسلامی با هم وحدت کلمه داشته باشند؛ و برای اسلام و تحت لوای اسلام برای رفع گرفتاریهای ملتهای ضعیف از دست شرق و غرب کوشش کنند. خدای تبارک و تعالی قادر است که مشکلات را رفع نماید. ما در عین حالی که گرفتار مشکلات فراوانی هستیم، لکن اعتماد به خدای تبارک و تعالی داریم. و امیدواریم که تمام مشکلات و گرفتاریهای ما و سایر مسلمین با کمک خداوند حل بشود؛ و ملت برادر ما، الجزایر، با عزت و سلامت …دعوت برادران اهل سنت و دیگران به با هم بودن
ان شاء الله امیدوارم همهتان موفق باشید. هم این برادرهای اهل سنّت ما و هم شماها موفق باشید. همه با هم باشیم؛ و این حال روحی که برای ملت ما پیدا شده است، که همه متوجه به خدای تبارک و تعالی، متوجه به اینکه باید مملکت یک مملکت اسلامی باشد، جمهوری یک جمهوری اسلامی باشد، این حال را حفظ بکنید، تا خداوند دست دیگران را قطع کند.طرح مسائل سیاسی و اجتماعی مسلمانان با یکدیگر برای رفع آنها
2- عموم برادران و خواهران اسلامی باید توجه داشته باشند که یکی از مهمات فلسفه حج، ایجاد تفاهم و تحکیم برادری بین مسلمین است و بر دانشمندان و معممین لازم است مسائل اساسی سیاسی و اجتماعی خود را با دیگر برادران در میان گذارند و در رفع آن طرحهایی تهیه کنند تا آنان در برگشت به کشورهای خود آنها را تحت نظر علما و ارباب نظر قرار دهند.دعوت مکرر سران دولتها به اتحاد در طول نزدیک به بیست سال
ما میدانیم و مسلمین هم، بلکه مهم دولتهای اسلامی هم، همه میدانند که آنچه به ما میرسد و رسیده است از دو مشکل است: یکی مشکله بین خود دولتهاست، که مع الاسف تا کنون نتوانستهاند این مشکل را حل بکنند و آن مشکل؛ اختلافات بین خودشان است و آنکه میدانند منشا همه گرفتاریهای مسلمین این اختلافات است و ما هم بیش از قریب به بیست سال است که در این موضوع هِی سفارش کردیم، هِی گفتیم، نوشتیم، دعوت کردیم سران دولتها را بر این اتحاد، لکن مع الاسف تا کنون حاصل نشده است. و مشکل دوم؛ مشکل دولتها با ملتهاست که دولتها با ملتها طوری رفتار کردند که ملتها پشتیبان آنها نیستند. مشکلاتی که برای دولتها پیدا میشود و باید به دست ملتها این مشکلات رفع بشود، برای تفاهمی که بین آنها نیست. اگر ملتها دامننزنند به مشکلات دولتها؛ لا اقل بیتفاوت هستند. و …اتحاد مسلمین و تشکیل حزب مستضعفین راه جبران اشتباه گذشته
… به اینجا رسید که الآن دست تعدی او دراز شده است، و جنوب لبنان را به آتش میکشد و فلسطین را میخواهد عقب بزند، و ما گفتهایم مکرر که اسرائیل- این جرثومه فساد- اکتفا به قدس، اکتفا به بیت المقدس، نخواهد کرد. و اگر مهلت داده شود، تمام دوَل اسلامی در معرض خطر است. اشتباه سابق باید جبران بشود به اتحاد مسلمین و تشکیل «حزب مستضعفین» بر ضد مستکبرین- که در راس آنها امریکای جانی است، و نوکر بسیار فاسد او که اسرائیل است. این اشتباه دوَل اسلامی و اعراب خصوصاً بود و باید جبران کنند این اشتباه را، و در پیشگاه خدای تبارک و تعالی توبه کنند.