تسلط بیگانه بر کشور نفوذپذیر فرهنگی حتی با استقلال اقتصادی
… کاری که در یک دورهای در این دویست سال گذشته، فرانسویها با کشورهای دیگر کردند؛ در یک دوره انگلیسیها، و در این اواخر آمریکاییها کردند؛ زبان خودشان و خطّ خودشان و فرهنگ خودشان و روشهای زندگی را که آنها قبول کردند، به تمام کشورهایی که توانستند، صادر کردند. اگر یک کشوری از لحاظ اقتصادی هم مستقل باشد و وابستهی به قدرتها نباشد امّا قدرتهای بیگانه بتوانند فرهنگ خودشان را در این کشور نفوذ بدهند، بر این کشور مسلّطند.