رفتن به محتوای اصلی

وابستگی اقتصادی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تکیهٔ اقتصاد، صنعت و کشاورزی کشور به بیگانگان و قطع تدریجی آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در جمع روحانیون نجف (توطئه رژیم برای نابودی اسلام)— ۱۳۴۶/۰۶/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۴۶ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۶۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

خوزستان آب فراوان و زمین فراوان دارد. هم آب فراوان دارد، هم زمین فراوان. این چنانچه کمک بشود، هم از طرف دولت کمک بشود، و هم ملت، دست به دست هم بدهند و هم مردم دست به دست هم بدهند و آنجا را کمک کنند و کشت کنند و دیمی، آبی، ایران هم دیمش خوب می‌شود، هم آبش، شاید دیمش بهتر هم باشد و بیشتر هم، دیم [بیشتر محصول می‌دهد] یعنی اگر آبی یک تخم هشت تخم درصد متداول باشد شاید آن بیست تخم باشد. در هر صورت این یک تکلیفی است الآن برای ما، نه قضیه یک مسئله عادی است. الآن مملکت ما در یک امر، در یک وضع غیر عادی دارد زندگی می‌کند. وضع عادی نیست که انسان بگوید که خوب، ما نمی‌خواهیم حالا این منفعت [را] داشته باشیم. یک وضع غیر عادی است که نمی‌توانیم بگوییم که نمی‌خواهیم. معنی نمی‌خواهیم این است که ما وابسته به خارج باشیم. وابستگی به خارج این است که همه چیزمان را دوباره در اختیار آنها بگذاریم. بنا بر این، این یک تکلیف شرعی است. نه یک امر عادی باشد که ما از زراعت امسال دلمان نمی‌خواهد زیاد نفع ببریم. نه، این مساله این طور نیست، دلخواه نیست. در این وضع غیر عادی که ما به آن ابتلا داریم، این یک تکلیف هم ملی است و هم شرعی. یعنی اگر ما بتوانیم یک کاری بکنیم و نکنیم، پیش خدای تبارک و تعالی مسئول هستیم. این یک باب است که باب کشاورزی و دامداری و چیزهایی که مربوط به ارزاق مملکت است، یک مملکتی که می‌تواند و می‌توانست در دامداری جوری باشد که حتی به خارج هم شاید می‌توانست بدهد، حالا باید گوشتش را از یک جایی بیاورند و گندمش را از یک جایی بیاورند و تخم مرغش را از یک جایی بیاورند و هر چیزش را از یک جایی. برای ما عیب است این مطلب که ما همه چیزمان به دست غیر باشد و چشممان به این باشد که کی نان ما را بدهد، کی گوشت ما را بدهد. بنا بر این باید همت کنند. همه قشرها همت کنند و این حاجت، ارزاقی را که ما احتیاج به آن داریم و ملت ما محتاج است، این را برآورند، و ان شاء الله خودکفا بشوند.
اگر مملکت شما در اقتصاد نجات پیدا نکند، وابستگی اقتصادی داشته باشد، همه جور وابستگیها دنبالش می‌آید. وابستگی سیاسی هم ما پیدا می‌کنیم. وابستگی نظامی هم پیدا می‌کنیم. برای اینکه وقتی ما چیزی نداشته باشیم که استفاده ازش بکنیم، دستمان را دراز کنیم طرف امریکا. او می‌تواند به ما تحمیل کند همه چیز را. ما وقتی می‌توانیم که زیر بار او نرویم که در این قضیه قدرتمند باشیم. یک وقت او تشر بزند می‌گوییم نه، ما احتیاجی نداریم. حالا هم به او می‌گوییم که ما احتیاج خودمان را سلب می‌کنیم. خودمان می‌رویم سراغ کار. خدا زمین به ما داده، آب هم به ما داده، زمینهای زیاد، زمینهای موات زیاد، آبهای هرزبرو، شط کارون همین طوری دارد هرز می‌رود، یا زمینهای اطرافش هم همین طور مانده است زمین. باید همه دست به دست هم بدهند، و کار، کار الهی است، کاری است که عبادت است امروز. اطاعت امر خداست امروز کشاورزی، و باید این کشاورزی را تقویت کرد. هر کس هر جور می‌تواند باید تقویت بکند، به طوری که ان شاء الله ما از این گرفتاری خارج بشویم. و از سایر گرفتاریها هم امیدوارم که خارج‌ بشویم؛ گرفتاری فرهنگیمان، گرفتاریهای سیاسی‌مان، همه‌شان را [حل‌] بکنیم. حالا چون صحبت از اقتصادیش بود من یک قدری عرض کردم با آقایان. و من باید از آقایان تشکر بکنم که این طور مشغول فعالیت شدید.

شاهدها (۱۸ پاراگراف)

نابودی اقتصاد و کشاورزی و نیاز به واردات همه‌چیز

… هم کم کم اشخاصی که مطلع بر این مسائل هستند، و بر همه مسائل هم مطلع نیستند، بعدها هم کم کم کشف خواهد شد. در هر صورت تا اینجا رسیده است. و الآن پریشانی زیادی در این مملکت به واسطه خیانتهایی که اینها کردند هست. ارتش ما را غیر ملی و متکی بر غیر تربیت کردند. اقتصاد ما را بکلی شکست دادند. و ما الآن در همه چیز محتاج [یم‌] به اینکه از خارج بیاوریم. در صورتی که مملکت ما اگر یک استانش درست کشت می‌شد، برای همه ما کفایت می‌کرد. ما صادرکننده بودیم، و امروز همه چیزها را احتیاج به خارج داریم. دامداری ما را از بین بردند. مراتع ما را، مراتع بسیار غنی ما را- که وقتی آمده بودند از طرف ملکه انگلستان، این طور که نقل کردند، برای مطالعه آن مراتعی که بنا بود به او بدهد، گفته بودند غنی ترین مراتع دنیاست برای دامداری- این را دادند به دیگران. مراتع ما را …

اقتصاد مونتاژ و مصرفی وابسته به خارج

درد مملکت ما این است که استقلال ندارد. نه استقلال فرهنگ دارد، نه استقلال ارتش دارد، نه استقلال اقتصاد دارد. اقتصادش وابسته است. یک کار صحیح نمی‌کنند اینها. یک اقتصاد وابسته‌ای که مونتاژ است- به اصطلاحشان- باید از خارج بیاورند بخرند؛ ما [مصرف‌کننده‌] هستیم. بیاوریم مصرف کنیم. همین ... جفت کنیم اینجا، یک مملکت مصرفی هستیم. یک زراعتی این ایران داشت، یک زراعت و کشاورزی ایران داشت که محتاج نبود به خارج؛ یعنی صادر می‌کرد، صادرکننده بود. یعنی یک مملکت یک ناحیه آذربایجانش ممکن بود ایران را اداره بکند، یک ناحیه خراسانش یا فارسش ممکن بود که ایران را اداره بکند؛ حالا رسیده به آنجایی که …

وابسته کردن اقتصاد به اجانب از خیانت‌های شاه

- یکی از خیانتهایی که شاه به کشور ما کرده است، وابسته کردن اقتصاد ما به اجانب است. اقتصاد ما، به واسطه اعمال شاه، چه در اصلاحات ارضی که به طور کلی موجب فساد زراعت شده، و چه هزینه‌های بسیار فوق العاده‌ای که به طور بیهوده خرج شده، مثل خریدن سلاحهای بسیار زیاد که برای ملت ما نفع ندارد که ضرر هم دارد. و برای اجانب با آن سلاحها پایگاه درست شده …

وابستگی ایران به واردات خواربار در بیشتر ماه‌های سال

به هر [شئون‌] آن، که شما نگاه بکنید می‌بینید که لنگ است. به اقتصادش نگاه کنید که مصیبت است. الآن احتیاج مملکت ایران به خواربار [به خارج‌] در [حدود] یازده ماه- آن طوری که کارشناسها می‌گویند- یا یازده ماه الّا سه روز احتیاج به خارج دارد؛ یعنی یا سی روز یا سی و سه روز ایران می‌تواند [خود را از نظر غذایی‌] اداره بکند. زراعتش یا کشتش زاید بر سی روز یا سی و سه روز را باید از خارج بیاورند، و می‌بینید که دارند از خارج می‌آورند. «اصلاحات ارضی» آقا به اینجا منتهی شد که یک بازاری درست کرد برای امریکا، که امریکا چیزهایی که باید بریزد دور، به ما بفروشد! نفت ما را که دارند این طور می‌برند که بعد از سی سال دیگر، به قول شاه بعد از سی سال دیگر تمام می‌شود. نه اینکه نفت تمام می‌شود، نفت را …

وارد شدن همه‌چیز از خارج با وجود توان کشاورزی ایران

الآن زراعت ما و کشاورزی ما بکلی منهدم است. و باید آقایان توصیه بکنند در مجالسشان، در مساجدشان توصیه بکنند، اشخاص بفرستند به اطراف که مردم را آگاه کنند که کشت و زرع بکنند که احتیاجمان از خارج برطرف بشود. مملکت ایران که یک ناحیه‌اش ممکن بود برای تمام ایران کافی باشد، مثلًا آذربایجان اگر چنانچه کشت بشود ممکن بود برای ایران کافی باشد، حالا همه چیزش از خارج می‌آید. یعنی این‌ «اصلاحاتی» که اینها به خیال خودشان کردند، عالماً عامداً فاسد کردند نه اینکه اشتباه کردند. آن مردک آمد گفت من اشتباه کردم![2] لکن تعمد کرد در امور؛ این طور نبود که اشتباه باشد. عالمِ عامد بود در خراب کردن این مملکت: کشاورزی را عالمِ عامد بود که به …

کفایت محصول کشاورزی برای یک ماه و وابستگی غذایی به آمریکا و اسرائیل

… ما پرید. الآن اگر همه ملت دست به هم‌ بدهد، بعد از چند سال ممکن است کشاورزی ما به حال اولش برگردد. بازار درست کردند برای امریکا. گندمهایش را او باید یا بسوزاند یا به دریا بریزد؛ می‌دهد و پول می‌گیرد! می‌دهد ارز می‌گیرد. بازار درست کردند. شما الآن هیچ ندارید. تمام زراعت ایران را می‌گویند برای سی روز یا سی و یک روز کافی است! ایرانی که یک استانش مثل آذربایجان، مثل خراسان، می‌توانست تمام قُوت ایران را متکفل بشود، باقی آن می‌بایست صادر بشود، حالا ما برای سی روز یا سی و سه روز! باقی‌اش از کجا؟ از اسرائیل، از امریکا، از جاهای دیگر. این خرابی که به مملکت ما وارد شد به دست این آدم ظالم [شد] که نوشت من آمده‌ام خدمت به وطنم بکنم! کتاب ماموریت برای وطنم! من گفتم صحیح می‌گوید! مامور است که خدمت به وطنش بکند، یعنی وطنش را از همه چیز ساقط کند! این «ماموریت» داشت که ساقط کند این وطن را از همه …

ایجاد بازار برای آمریکا و نیاز کشور به واردات گندم و برنج از آمریکا و اسرائیل

… می‌توانند بکنند، تا تمام مردم دست به دست هم ندهند نمی‌توانند این به هم ریختگی اقتصاد را از بین ببرند. شما ملاحظه کنید به اسم اینکه ما می‌خواهیم زراعت را، دهقانها را دهقان کنیم، تا حالا رعیت بودند و ما می‌خواهیم حالا دهقانشان کنیم! «اصلاحات ارضی» درست کردند. اصلاحات ارضی‌شان بعد از این مدت طولانی به اینجا منتهی شد که بکلی دهقانی از بین رفت، بکلی زراعت ما از بین رفت، و الآن شما در همه چیز محتاجید به خارج. یعنی محمد رضا این کار را کرد تا بازار درست کند از برای امریکا و ما محتاج به او باشیم در اینکه گندم از او بیاوریم، برنج از او بیاوریم، همه چیز را. تخم مرغ از او بیاوریم، یا از اسرائیل که دست نشانده امریکاست بیاوریم.

ایجاد صنایع مونتاژ نامتناسب و وابسته کردن کشور به خارج

… تحمیل شده و در طول این سالها هزاران کشته و زندانی و تبعیدی بر جای گذاشته است که هنوز هم ادامه دارد. اصلاحات شاه در زمینه کشاورزی نتیجه‌اش این شد که کشاورزی غنی ایران را آن چنان نابود کرد که بیش از نود درصد مواد غذایی از خارج در برابر تاراج نفت وارد می‌شود. در زمینه صنعت هم صنایع مونتاژ غیر متناسب با نیازها را پدید آورد و کشور را آن چنان وابسته به خارج ساخت که رهایی از این مشکل به قیمت سنگینی تمام خواهد شد. و در زمینه تسلیحات و مخازن زیرزمینی، از قبیل نفت و مس و سایر چیزها، و در مورد شیلات و جنگلها و مراتع و آبها که ابعاد جنایتش نیاز به توضیحات وسیعی دارد. و در امور فرهنگی و به فساد کشاندن سطح اخلاق عمومی جامعه و سایر امور باید گفت که ایران را تبدیل به …

واگذاری بهترین زمین‌های ایران به اسرائیلی‌ها و بردن منافع آن

… نفت جنگ می‌کنند با مسلمین و غصب کردند زمینهای مسلمین را- عرض می‌کنم- همه چیز مسلمین را از بین بردند. فلسطین را چه کردند، بیت المقدس را غصب کردند. این یکی از خیانتهایی است که این مرد به اسلام و مسلمین کرده است که در ایران هم همین طور؛ این هم این فلسطینی‌ها. بهترین زمینِ- این طوری که به من اطلاع داده‌اند- بهترین زمین ایران دست اسرائیلی‌هاست؛ بهترین زمین دست این یهودیهای اسرائیلی است که آنها کار می‌کنند باهاش و منافعش را آنها دارند می‌برند.

صنایع مونتاژ شاه عامل وابستگی بیشتر کشور به بیگانگان

- اصلاحات ارضی شاه جز برنامه‌ای برای از بین بردن کشاورزی ایران و تحمیل اقتصاد تک محصولی بر جامعه ما چیزی نبود. به طوری که امروز اکثر نیازهای غذایی ما از خارج وارد می‌شود. با برهم خوردن وضع کشاورزی دهقانان، دهات و زمینها را رها کرده و به شهرها هجوم آورده‌اند. سیاست غلط شاه هم در مورد صنایع مونتاژ، نه تنها مشکلی را حل نکرد و زندگی روستاییان مهاجر را، حتی در حد قابل تحمل تامین ننمود، بلکه کشور را هر چه بیشتر وابسته به اجانب کرد که اثرات سوء اقتصادی آن غیر قابل محاسبه است.

ازبین‌بردن هرگونه وابستگی صنعتی با ایجاد صنایع مادر

- سیاست صنعتی رژیم شاه، توسعه صنایع مصرفی و مونتاژ و وابسته کردن صنایع به صنایع اجنبی است. سیاست صنعتی دولت جمهوری آینده بر اساس ایجاد صنایع بنیادی و مادر خواهد بود، به طوری که هر گونه وابستگی از بین برود. با ایجاد صنایع بنیادی مادر، توسعه کالاهای مصرفی صنعتی نیز به شکلی توام با آن پیشرفت می‌کند که منافع مصرف کنندگان ایرانی را مقدم بر هر چیز حفظ خواهد کرد.

وابستگی همه‌جانبه و ورشکستگی اقتصادی ایران در دوران پهلوی

- اصولًا رژیم پهلوی از بدو تحمیل به ملت ایران، از هر گونه نوگرایی واقعی جلوگیری نموده است و وابستگی همه جانبه و ورشکستگی اقتصادی ایران از دلایل بارز ارتجاعی بودن این رژیم است.

نابودی اقتصاد با برنامه‌های آمریکایی و گذران با صدور نفت و ورود کالا

… آزادیها و حقوق ملت مصرح در قانون اساسی را از میان برده‌اند، و ثالثاً استقلال کشور را بکلی از میان برده‌اند. تمام بنیادهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی که این ملت طی قرون برای زندگانی مستقل خویش فراهم آورده بود، به وسیله این رژیم از میان برده شده است. بیشتر از این، برنامه‌های اقتصادی که امریکاییان به دست این رژیم، توام با فساد بسیار اجرا کرده‌اند، دستگاه اقتصادی را از میان برده و امروز مردم کشور به صدور نفت و ورود کالا، گذران می‌کنند. اما همین گذران، به قیمت انهدام اقتصاد کشور در سالهای آینده تمام می‌شود که نفت رو به اتمام می‌گذارد و درآمد آن کاهش می‌پذیرد. مردم کشور بیدار شدند و به حرکت آمدند. من حرف مردم را می‌زنم. ما همه، یک صف هستیم و یک حرف را می‌زنیم. ما می‌خواهیم شاه و رژیم سلطنتی نباشد، یعنی آزادی و استقلال باشد. اسلام ضامن وحدت کشور، در عین آزادی و استقلال است. قیام مردم برای این هدف است.

بازار شدن ایران برای آمریکا و خطر بی‌آذوقه ماندن کشور

یک آدمی است که اقتصاد مملکت ما را به هم زده است. از آن طرف، نفت ما را دارد می‌دهد به غیر و ما بعد از چند سال دیگر، نه نفت داریم و نه مخازن دیگر، اگر این بماند. از آن طرف، زراعت ایران را به اسم «اصلاحات ارضی» از بین برده است و بازار درست کرده است برای امریکا، که ما همه چیزمان احتیاج به خارج دارد که اگر یکدفعه جلوی این را گرفتند [یا] بگیرند؛ ایران می‌ماند بدون آذوقه، اگر از خارج نیاورند. این [شاه‌] اگر چند سال دیگر بماند، نفت تمامش برود، زراعت [را] هم که از بین برده؛ این نسل آتیه با چه زندگی باید بکنند؟ چه چیز دارند که زندگی بکنند؟ هیچ چیز ندارند.

ناچاری به خرید گندم آمریکا به‌جای محصول داخلی

خوب، ما زراعت ایران را می‌بینیم در این زمانی که اینها «اصلاحات ارضی» کردند تا حالا؛ زراعت از بین رفت، تمام شد. آن وقت ضررش چه بود؟ یک ضررش این بود که ما بازار شدیم از برای امریکا؛ باید گندم امریکا، همه چیز از خارج باید بیاید و مردم پولشان را بدهند در ازای گندمهای امریکا. چیزی که از خودشان و از مملکت خودشان بود و خودشان باید استفاده‌اش را ببرند؛ یعنی برادرانشان بفروشند و پولش را بگیرند، حالا ما باید گندم امریکارا بخریم؛ یا همه چیزش، حتی تخم مرغ هم می‌گویند از اسرائیل می‌آید.

تبدیل کشور به بازار آمریکا

نفت ندارید بعد از چند وقت دیگر، به این طوری که دارند می‌فروشند. زراعت را هم‌ که به هم زدند؛ بازار برای امریکا درست کردند. این نسل بعدی، بعد از سی سال دیگر اینها چه جور زندگی کنند در این مملکت؟ آخر ما باید حفظ آن جهات را بکنیم. همین خودمان برویم تمام شد؟ و الّا من آدم هشتاد، نزدیک هشتاد ساله‌ام یک سال دیگر، شش ماه دیگر هستم؛ اما ما مسئول هستیم از طرف اسلام، ما پیش ملت مسئولیم؛ …

تبدیل ایران به بازار مصرف و جیره‌خوار آمریکا

… زراعتهای ایران را از بین برد. یک مملکت زراعی، که یک استان آذربایجان یا خراسانش می‌توانست که قوت این ملت را بدهد، حالا رسیده به آنجا که برای سه روز یا سی و سه روز- فوقش سی و سه روز- تمام زراعت ایران برای سی و سه روز جمعیت فعلی ایران کافی است، مابقی‌اش از کجا؟ ما بقی یک بازار درست کردند برای امریکا؛ آنها زیاد داشتند، می‌سوزاندند یا به دریا می‌ریختند، حالا می‌دهند پول می‌گیرند، نفت می‌گیرند؛ این یک باب که زراعت ما را از بین بردند و ما شدیم جیره خوار آنها و بازار برای آنها؛ ما [مصرف‌کننده‌] شدیم.

نقد رواج صنایع مونتاژ وابسته در دوران شاه

- بازسازی و نوسازی کشور قطعاً مورد تایید و از برنامه‌های ماست. آنچه را که شاه به نام مدرنیزه کردن انجام داده، جز خرابی و ویرانی به بار نیاورده است. نفت، این طلای سیاه را حراج کردن و در عوض، کشور را پر از آهن‌پاره نمودن، مدرنیزه کردن است؟! به کمک چند صد کارخانه، صنایع مونتاژ وابسته را رواج دادن، مدرنیزه کردن است؟! دهها هزار مستشار نظامی را با هزینه‌های سرسام آور، بر ارتش و بر مقدرات مملکت مسلط کردن، مدرنیزه کردن است؟! و ...