رفتن به محتوای اصلی

هوشیاری

نام‌های دیگر: هشیاری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آگاهی و بیداری مردم و مسئولان در برابر خطرها و رویدادها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار فرماندهان، مسئولان و جمعى از کارکنان سپاه پاسداران انقلاب اسلامى و وزارت سپاه— ۱۳۶۸/۰۳/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۲
۱۳۶۸۱۴۰۲

فقط سال ۱۳۹۱همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

البته در بخش‌های مختلف، همین کار را معاویه انجام داد، مثلاً استاندار‌های کشورِ امام حسن را ـ که کشور اسلامی بود ـ بنا کرد فریفتن؛ [برای] یک استاندار پول فرستاد، و یک استاندار را تطمیع کرد، گفت به تو مثلاً فلان مقام را می‌دهم. این جاذبه‌های شیطانیِ انسان خیلی چیز‌های خطرناکی‌اند، پول، مقام، شهوت‌رانی. اینها چیزهایی‌اند که انسان همیشه باید خودش را درمقابل اینها با شدت محافظت کند. در یک روایتی دیدم ـ مضمون روایت این است ـ که غفلت را از دل باید دور کرد، «بِشِدَّةِ التَّیَقُّظِ»[5] تیقّظ یعنی خود را بیدار نگه داشتن. یقظه یعنی بیداری، تیقّظ یعنی با فشار، با اصرار، مرتب خود را بیدار نگه داشتن. دیدید آدمی که به‌شدت خوابش می‌آید و کار حساسی هم دارد، مثلاً در یک جادۀ بسیار حساس و خطیری دارد رانندگی می‌کند، یا یک جایی دارد دیده‌بانی می‌دهد، خوابش هم می‌آید، چطور این با فشار بر روی خودش، خودش را بیدار نگه می‌دارد و یک‌لحظه غفلت نمی‌کند؛ یک‌لحظه اگر چشم را بگذارد روی هم، خواب او را در خواهد ربود. شِدَّةِ تَیَقُّظٍ بِ یعنی این. درمقابل وساوس شیطانی این‌طوری باید باشید؛ درمقابل هوس‌های نفسانی این‌طوری باید باشید؛ شِدَّةِ تَیَقُّظ. دائم سعی کنید این پلکِ دل‌وجان را باز نگه دارید، یک‌لحظه غفلت کردی، رفتی. البته شیطان گاهی ممکن است غلبه پیدا بکند، اما آدمی که باایمان است، آدمی که باتقواست ـ معصوم نیست که شیطان به او نتواند نزدیک بشود، شیطان می‌آید بر او غالب هم می‌شود ـ فوراً جبران می‌کند؛ «اِنَّ الَّذینَ اتَّقَوا اِذا مَسَّهُم طائِفٌ مِنَ الشَّیطانِ تَذَکَّروا فَاِذا هُم مُبصِروَ»[6] آدم باتقوا این‌طوری است، تا شیطان یک گذاری بر او کرد، این فوراً به خود می‌آید. گذار شیطان یعنی اینکه شیطان یک تسلطی بر او پیدا کند، سایۀ شیطان رویش بیفتد. این فوراً می‌فهمد که غفلت کرده، خوابش برده، فوراً «تَذَکَّروا» به یاد می‌آید، «فَاِذا هُم مُبصِرونَ» آن‌وقت چشم‌ها را باز می‌کند تا درست ببیند.

تحقق آیندهٔ روشن کشور در گرو هوشیاری و پرهیز از غفلت

این پیشرفتی که عرض کردیم، این آینده‌ی روشنی که ترسیم کردیم، این افق زیبا و شیوا و جذابی که در مقابل ماست، فقط در صورتی قابل تحقق است که ما هشیار باشیم، بیدار باشیم، متوجه باشیم، دچار غفلت نشویم، خیال نکنیم که حالا همه چیز روبه‌راه است؛ با خیال راحت فقط مشغول کارهای شخصی خودمان باشیم، از نگاه به آینده‌ی کشور غفلت کنیم.

لزوم هوشیاری در برابر ورود دشمن از راه‌هایی چون تحریم، تهدید نظامی و جنگ نرم

… مغرور نشویم. من در کنار ذکر این حماسه‌ها، این را هم باید عرض کنم که به خود مغرورشدن و غفلت‌کردن از کید و مکر دشمن، خطرات بزرگی دارد. نباید مغرور شد. بنده به مسئولین همیشه توصیه میکنم، میگویم قوی باشید، اما دشمن را هم ضعیف نینگارید. نباید از دشمن غفلت کرد. دشمن از راههای مختلف وارد میشود؛ یک روز صحبت تحریم است، یک روز صحبت تعرض نظامی است، یک روز صحبت جنگ نرم است، یک روز صحبت تهاجم فرهنگی و ناتوی فرهنگی است. دشمن از راههای مختلفی وارد میشود؛ باید هشیار بود.

لزوم هوشیاری همهٔ شیعه و سنی برای خنثی کردن اختلاف‌افکنی دشمن

… ما اینجور ناروائی به خرج میدهید، ما همه متفقیم، متحدیم. دشمنان دین، مستکبران و اداره‌کنندگان جبهه‌ی ضد اسلام بدانند که امت اسلامی در مقابل آنها متحد و متفق است؛ گمان ایجاد اختلاف را از خودشان دور کنند؛ مأیوس بشوند از اینکه بتوانند بین ما اختلاف ایجاد کنند. مبلّغین ما، آحاد مردم ما، مدیران ما، پیروان گوناگون مذاهب ما، سنی ما، شیعه‌ی ما، همه باید حواسمان به این باشد؛ مراقبت کنیم، نگذاریم دشمن با ایجاد اختلاف بین ما - که ما خشمهای خودمان، غضبهای خودمان را علیه خودمان و در درونِ خودمان به کار ببریم - خودش را از مقابله‌ی با خشم امت اسلامی نجات بدهد؛ این خطای بزرگی خواهد بود. این یک نکته است در باب حج و بخصوص حج امسال.