البته در بخشهای مختلف، همین کار را معاویه انجام داد، مثلاً استاندارهای کشورِ امام حسن را ـ که کشور اسلامی بود ـ بنا کرد فریفتن؛ [برای] یک استاندار پول فرستاد، و یک استاندار را تطمیع کرد، گفت به تو مثلاً فلان مقام را میدهم. این جاذبههای شیطانیِ انسان خیلی چیزهای خطرناکیاند، پول، مقام، شهوترانی. اینها چیزهاییاند که انسان همیشه باید خودش را درمقابل اینها با شدت محافظت کند. در یک روایتی دیدم ـ مضمون روایت این است ـ که غفلت را از دل باید دور کرد، «بِشِدَّةِ التَّیَقُّظِ»[5] تیقّظ یعنی خود را بیدار نگه داشتن. یقظه یعنی بیداری، تیقّظ یعنی با فشار، با اصرار، مرتب خود را بیدار نگه داشتن. دیدید آدمی که بهشدت خوابش میآید و کار حساسی هم دارد، مثلاً در یک جادۀ بسیار حساس و خطیری دارد رانندگی میکند، یا یک جایی دارد دیدهبانی میدهد، خوابش هم میآید، چطور این با فشار بر روی خودش، خودش را بیدار نگه میدارد و یکلحظه غفلت نمیکند؛ یکلحظه اگر چشم را بگذارد روی هم، خواب او را در خواهد ربود. شِدَّةِ تَیَقُّظٍ بِ یعنی این. درمقابل وساوس شیطانی اینطوری باید باشید؛ درمقابل هوسهای نفسانی اینطوری باید باشید؛ شِدَّةِ تَیَقُّظ. دائم سعی کنید این پلکِ دلوجان را باز نگه دارید، یکلحظه غفلت کردی، رفتی. البته شیطان گاهی ممکن است غلبه پیدا بکند، اما آدمی که باایمان است، آدمی که باتقواست ـ معصوم نیست که شیطان به او نتواند نزدیک بشود، شیطان میآید بر او غالب هم میشود ـ فوراً جبران میکند؛ «اِنَّ الَّذینَ اتَّقَوا اِذا مَسَّهُم طائِفٌ مِنَ الشَّیطانِ تَذَکَّروا فَاِذا هُم مُبصِروَ»[6] آدم باتقوا اینطوری است، تا شیطان یک گذاری بر او کرد، این فوراً به خود میآید. گذار شیطان یعنی اینکه شیطان یک تسلطی بر او پیدا کند، سایۀ شیطان رویش بیفتد. این فوراً میفهمد که غفلت کرده، خوابش برده، فوراً «تَذَکَّروا» به یاد میآید، «فَاِذا هُم مُبصِرونَ» آنوقت چشمها را باز میکند تا درست ببیند.هوشیاری
نامهای دیگر: هشیاری
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
آگاهی و بیداری مردم و مسئولان در برابر خطرها و رویدادها.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار فرماندهان، مسئولان و جمعى از کارکنان سپاه پاسداران انقلاب اسلامى و وزارت سپاه— ۱۳۶۸/۰۳/۱۷
سیر زمانی
از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۲۱۳۶۸۱۴۰۲
فقط سال ۱۳۸۵همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
شاهدها (۵ پاراگراف)
لزوم مراقبت در برابر توطئههای دشمن علیه امت اسلامی
… آنها وابستهی به آن است. این ارتش پا در گل ماند و از یک گروه غیرنظامىِ با امکانات بسیار محدود و کم شکست خورد. لذا تکان شدید است و آمریکا و فعالان صهیونیست بینالملل و بقیهی پشتیبانانشان، همه در تلاشند که به شکلی این شکست را مهار و جبران کنند و ترمیم کنند. ما باید مراقب باشیم و ببینیم آنچه را که علیه دنیای اسلام، علیه امت اسلامی و علیه ملتهای مختلف مسلمان -به تنهایی یا با هم- تدارک شده است، چیست؛ ما باید هوشیار و بیدار باشیم. اولاً برنامهی اینها در خود لبنان، تضعیف حزبالله است. نتوانستند، لیکن رها نکردند. از لحاظ سیاسی در صددند هر چه بتوانند حزبالله را تضعیف کنند. میخواهند از قدرتمند و قویتر شدنِ حزبالله جلوگیری کنند؛ فشارهای سیاسی روی آن وارد کنند. این نیروهای سازمان ملل به …شرط به نتیجه رسیدن پیروزیها در برابر سیاستهای استکباری منطقه
… از این طرف هم مظاهری را درست میکنند که جمهوری اسلامی را از همسایگانش دور کنند. مسئلهی جزایر و مسائل گوناگون را مطرح میکنند که ایران هم احساس کند که مورد تهدید است. سنّی را یک جور علیه شیعه و شیعه را یک جور علیه سنّی تحریک میکنند. این برنامههای اینهاست. ما اگر میخواهیم پیروزیهایی که در این چند سال -به حول و قوهی الهی- علیه سیاستهای استکباری در این منطقه به وجود آمده است، به نتیجه برسد، باید هوشیار و بیدار باشیم.لزوم هوشیاری کامل مسلمانان بهویژه در عراق و فلسطین و لبنان
… الأکبر بغزوه العراق و بما مارسه بعد الغزو. و هذه الأهداف لم تواجه فشلاً و احباطاً فحسب؛ بل إنّ حوادث فلسطین و المعاجز الّتی سجلها الفتیة المؤمنون اللبنانیون قد زلزلت الکیان الصهیونی و هی أیضا ضاعفت المعنویات العامه للأمّة الإسلامیة و ثقتها بنفسها و برسالتها. المهزومون فی هذه الحوادث یسعون لیل نهار لاحتواء أبعاد هزیمتهم. من هنا یتوجّب علی المسلمین أن یکونوا علی غایة من الیقظة، خاصة علی الساحة العراقیة والفلسطینیة و اللبنانیة و عامة علی ساحة العالم الإسلامی.لزوم هوشیاری کامل مسلمانان بهویژه در عراق و فلسطین و لبنان
… از اشغال انجام داد، در سر میپرورانید. این اهداف نه تنها با شکست و ناکامی روبهرو شد، بلکه رخدادهای فلسطین و معجزاتی که جوانان مؤمن لبنانی آفریدند، رژیم صهیونیستی را متزلزل ساخت، و روحیهی عمومی امت اسلامی و اعتماد این امت را به خود و به رسالت خود افزایش داد. شکست خوردگان این حوادث، شبانهروز در تلاشند تا ابعاد شکست خود را مهار کنند. از این روی بر مسلمانان واجب است -در رابطه با کل جهان اسلام و به ویژه در رابطه با عراق و فلسطین و لبنان- فوقالعاده هوشیار باشند.تکلیف همگانی به شناخت و ناکام گذاشتن طراحی دشمن در هر جایگاه
… میگذارند و سعیشان این است که داخل قشرهای مردم - در بین دانشجوها، در بین کارگرها، در بین دستگاههای اداری، در بین کارمندها و در بین قشرهای مختلف - اختلاف ایجاد کنند تا نگذارند کشور این راهی را که دارد طی میکند، این راه را طی کند. امروز دشمن دنبال این است. همه باید هوشیار باشند. تکلیف الهی بر دوش همهی ما این است که هر کدام، هر جا هستیم، چشم و گوشمان را از همیشه بیشتر باز کنیم و ببینیم دشمن برای این نقطهای که ما قرار داریم، چه طراحیای کرده است؛ نگذاریم او در این طراحی کامیاب شود؛ این وظیفهی ماست.