رفتن به محتوای اصلی

هوشیاری

نام‌های دیگر: هشیاری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آگاهی و بیداری مردم و مسئولان در برابر خطرها و رویدادها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار فرماندهان، مسئولان و جمعى از کارکنان سپاه پاسداران انقلاب اسلامى و وزارت سپاه— ۱۳۶۸/۰۳/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۲
۱۳۶۸۱۴۰۲

فقط سال ۱۳۸۳همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

البته در بخش‌های مختلف، همین کار را معاویه انجام داد، مثلاً استاندار‌های کشورِ امام حسن را ـ که کشور اسلامی بود ـ بنا کرد فریفتن؛ [برای] یک استاندار پول فرستاد، و یک استاندار را تطمیع کرد، گفت به تو مثلاً فلان مقام را می‌دهم. این جاذبه‌های شیطانیِ انسان خیلی چیز‌های خطرناکی‌اند، پول، مقام، شهوت‌رانی. اینها چیزهایی‌اند که انسان همیشه باید خودش را درمقابل اینها با شدت محافظت کند. در یک روایتی دیدم ـ مضمون روایت این است ـ که غفلت را از دل باید دور کرد، «بِشِدَّةِ التَّیَقُّظِ»[5] تیقّظ یعنی خود را بیدار نگه داشتن. یقظه یعنی بیداری، تیقّظ یعنی با فشار، با اصرار، مرتب خود را بیدار نگه داشتن. دیدید آدمی که به‌شدت خوابش می‌آید و کار حساسی هم دارد، مثلاً در یک جادۀ بسیار حساس و خطیری دارد رانندگی می‌کند، یا یک جایی دارد دیده‌بانی می‌دهد، خوابش هم می‌آید، چطور این با فشار بر روی خودش، خودش را بیدار نگه می‌دارد و یک‌لحظه غفلت نمی‌کند؛ یک‌لحظه اگر چشم را بگذارد روی هم، خواب او را در خواهد ربود. شِدَّةِ تَیَقُّظٍ بِ یعنی این. درمقابل وساوس شیطانی این‌طوری باید باشید؛ درمقابل هوس‌های نفسانی این‌طوری باید باشید؛ شِدَّةِ تَیَقُّظ. دائم سعی کنید این پلکِ دل‌وجان را باز نگه دارید، یک‌لحظه غفلت کردی، رفتی. البته شیطان گاهی ممکن است غلبه پیدا بکند، اما آدمی که باایمان است، آدمی که باتقواست ـ معصوم نیست که شیطان به او نتواند نزدیک بشود، شیطان می‌آید بر او غالب هم می‌شود ـ فوراً جبران می‌کند؛ «اِنَّ الَّذینَ اتَّقَوا اِذا مَسَّهُم طائِفٌ مِنَ الشَّیطانِ تَذَکَّروا فَاِذا هُم مُبصِروَ»[6] آدم باتقوا این‌طوری است، تا شیطان یک گذاری بر او کرد، این فوراً به خود می‌آید. گذار شیطان یعنی اینکه شیطان یک تسلطی بر او پیدا کند، سایۀ شیطان رویش بیفتد. این فوراً می‌فهمد که غفلت کرده، خوابش برده، فوراً «تَذَکَّروا» به یاد می‌آید، «فَاِذا هُم مُبصِرونَ» آن‌وقت چشم‌ها را باز می‌کند تا درست ببیند.

لزوم هوشیاری دستگاه‌ها و جوانان در برابر عوامل اخلال‌گر

درباره مسائلی که اخلال‌کننده‌ی در کارهاست، ما باید هوشیار باشیم؛ هم دستگاه‌ها باید هوشیار باشند، هم خودِ جوانها. همین‌جا بگویم که من به مسأله‌ی شیوع اعتیاد و حالت ولگردی و بیکارگی و به بعضی از تحرکات سیاسی به‌هیچ‌وجه به چشم یک پدیده‌ی عادی و متعارف نگاه نمیکنم. پشت همه‌ی اینها، دستها و مغزهای پلید و توطئه‌گرِ دشمن را من مشاهده میکنم؛ البته باید مبارزه کنیم. مگر از دشمن …