آن چیزى که من در درجهى اوّل به شما برادران و خواهران عرض میکنم، این است که این رسانهاى که در اختیار شما است ــ رادیو ــ و این بخشى که چند ساعت را فرامیگیرد، یکى از ارکان سازندگى جمهورى اسلامى است. اگر ما جمهورى اسلامى را به این معنا میدانیم که یک نظامى بر پایهى ارزشهاى نوینى و داراى یک جهتگیرى و سمتگیرى ویژهاى به سمت اهداف متعالىاى هست ــ طبعاً معناى یک نظام نو غیر از این هم نیست وَالّا انقلاب چه معنا دارد ــ که باید ارزشهاى جدیدى داشته باشد، بر اساس این ارزشها، یک هدفهایى ترسیم میشود و در جهت این هدفها مسیرهایى مشخّص میشود و زندگى یعنى تلاش در این مسیرها. اینکه [گفته شده:] «انّما الحیاة عقیدةٌ و جهاد»[3] یعنى همین.هدف زندگی
نامهای دیگر: هدفمندی، هدفداری
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
معنا و جهت زندگی انسان و تلاش برای مقصدی فراتر از نیازهای مادی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار فرماندهان نیروى زمینى ارتش جمهورى اسلامى ایران— ۱۳۶۸/۱۲/۰۵
سیر زمانی
از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳۱۳۶۸۱۴۰۳
فقط سال ۱۳۷۱همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
البتّه اینکه شما گفتید ماها اینجورى هستیم، من نمیدانم از این «ما» منظور چه کسی است. نباید حتماً منظورتان نسل جوان و نوجوان باشد، چون خیلیشان اینجورى نیستند؛ بعضىها اینجوری هستند، بعضىها هم نیستند. حالا شما خودتان هم که این را مطرح میکنید، من اطمینان ندارم خودتان حتماً اینجورى باشید؛ ممکن است شما واقعاً هیچگونه سردرگمىای نداشته باشید، ولى البتّه چرا، بعضىها اینجورى هستند. بچّههاى عزیز من! ببینید هدف زندگى باید یک چیزى باشد که فراتر از خود زندگى باشد؛ وقتى یک چیزى را شما به عنوان هدف زندگى انتخاب میکنید، یعنى زندگى وسیله و ابزارى براى آن است؛ غیر از این است؟ یعنى حیات انسان مقدّمهاى است، وسیلهاى است براى رسیدن به آن هدف. حالا فرض کنیم مِنباب مثال این هدف را پولدار شدن قرار بدهیم؛ واقعاً مىارزد انسان زندگیاش را، حیات را، لحظات و آنات ارزشمند زندگى را، صرف کند براى اینکه پول به دست بیاورد؟ تا از پول چه استفادهاى بکند؟ باز چهار صباح دیگر زندگى بکند. یعنى در واقع بخش عمدهاى را از زندگى، از حیات، انسان مایه بگذارد، تا بتواند یک بخش دیگرى را که آن را هم حتماً زندگى خواهد کرد، با یک کیفیّت بهترى به کار ببرد؛ این خیلى معاملهى مغبونانهاى است؛ هدف زندگى باید خیلى والاتر از این باشد.امروز شما در دنیا این را میبینید، قبل از دوران امام حسین (علیه السّلام) هم این دوجبههای وجود داشت، در زمان بعد از ایشان هم وجود داشته، امروز هم وجود دارد، تا آخر هم وجود خواهد داشت. در همهی اینها «اِنّی سِلمٌ لِمَن سالَمَکُم»؛ با هر کسی که در جبههی شما است، من خوبم؛ «حَربٌ لِمَن حارَبَکُم»، با هر کسی که با جبههی شما میجنگد، میجنگم. این جنگ اَشکال مختلفی دارد: در دوران شمشیر و نیزه یک جور است، در دوران اتم و هوش مصنوعی و امثال اینها یک جور دیگر است، ولی هست؛ در دوران تبلیغات به وسیلهِی شعر و قصیده و حدیث و بیان کلمات یک جور است، در دوران اینترنت و کوانتوم و امثال اینها هم یک جور دیگر است، ولی هست؛ در دوران دانشجو بودنِ انسان یک جور است، در دوران مدیر شدن و مسئول شدن یک جور دیگر است؛ در همهِی احوال هست. «حَربٌ لِمَن حارَبَکُم» نباید فراموش بشود. «حَربٌ لِمَن حارَبَکُم» همیشه به معنای تفنگ به دست گرفتن نیست؛ به معنای درست اندیشیدن، درست سخن گفتن، درست شناسایی کردن، دقیق به هدف زدن است؛ «حَربٌ لِمَن حارَبَکُم» اینجوری است. بدانید وظیفه چیست، بشناسید راهی را که باید بپیمایید. اگر اینجور فکر کردیم، اینجور شناسایی کردیم، اینجور همّت کردیم، زندگی معنا پیدا میکند، زندگی هدف پیدا میکند. پول لایق این نیست که هدف زندگی باشد؛ مقام و قدرت و موقعیّتهای اجتماعی حقیرتر از آن هستند که هدف زندگی انسان قرار بگیرند. هدف زندگی بندگی است، رسیدن به خدا است. راهش هم فقط همین است: سِلمٌ لِمَن سالَمَکُم وَ حَربٌ لِمَن حارَبَکُم.شاهدها (۴ پاراگراف)
زندگی برای نیازهای مادی شخصی، یکی از دو نوع زندگی انسان
نکته دیگری که در نظر دارم به شما عرض کنم، این است که ما در روزگاری هستیم که باید یک لحظه را هم برای تلاش صادقانه از دست ندهیم. نکته این است که دو نوع زندگی برای آحاد بشر وجود دارد. یک زندگی، زندگی برای نیازهای مادّىِ شخص است. زحمت میکشد، کار میکند، دوندگی میکند برای خود، برای شخصِ خود و آنچه که به شخص او مربوط میشود. این زندگی، وقتی که در فضای کنونی جامعه ما مطرح میشود، برای افراد هوشمند تعجّبانگیز است. اما واقعیت این است که امروز و در همیشه عالم و همیشه تاریخ، بیشترین تلاش انسانهای مادّی و کوتهبین در هر قشر و هر جامعهای، با هر اندازه از معلومات، همینگونه بوده است. …موفقیت همیشگی تلاش برای هدفی فراشخصی و اجتماعی، حتی اگر مادی باشد
نوع دومِ زندگی این است که انسان برای هدفی زندگی کند؛ هدفی که از خود او بیرون باشد. نمیگویم این هدف، همیشه الهی باشد. حتّی اگر این هدف، مادّی هم باشد، اما مربوط به کلّ جامعه یا برای بشریت باشد - اگر چه تلاش کردن برای چنین هدفی، ممکن است انسان را از مسائل شخصی، مقداری باز بدارد - این حُسن بزرگ را دارد که وقتی انسان تلاش کرد، این تلاش همیشه موفّق است. کار برای اهداف عالی، همیشه موفّق است. این را خدای متعال در قوانین آفرینش قرار داده است که هرکس کار کند - حتّی برای هدفهای دنیایی - خداوند او را به آن هدفها خواهد رساند؛ مگر آنکه در خودِ کار، خللی وجود داشته باشد که این، به خود انسان برمیگردد. والّا اگر کارِ برای هدف، با اصول درست انجام گیرد، دست …زندگی برای آرمانها و اهداف والا و الهی، زندگی واقعی بیحسرت
… میکند که عمرش تلف نشده است؛ چون برای یک هدف عالی زحمت کشیده است. اگر این هدف یک هدف الهی باشد؛ به بشریّت برگردد، به آرمانهای خدایی برگردد، به صلاح و خیر بشر برگردد، به استقرار عدالت و به مبارزه با ظلم و جور مربوط شود، احساس میکند که به هدف نزدیکتر شده است. در پایان راه هم وقتی به پشت سرِ خود نگاه میکند، میبیند فرسنگها به هدف نزدیک شده است. لذا حسرت ندارد و احساس لذّت میکند. این، زندگی واقعی است؛ زندگی برای آرمانها و هدفهای والا. جمله معروفی که به امام حسین علیهالسّلام نسبت داده شده است - و نمیدانم آیا این نسبت صحیح است یا نه - جمله حکیمانه و درستی است. میفرماید: «انما الحیاة عقیدة و جهاد.» عقیده، یعنی به هدفی دل بستن، آرمانی را پذیرفتن و در راه آن مجاهدت کردن. اسلام آمده است به …معنا یافتن زندگی در گرو صرف آن در راه هدفی مقدس و الهی
بنا، براین است که ما دیدگاه دوم را در مورد برادران و خواهران نماینده در نظام اسلامی، دیدگاه حاکم یا لااقل دیدگاه غالب بدانیم. حقیقت قضیه این است که زندگی انسان، وقتی معنی پیدا میکند که این زندگی در راه یک هدف مقدّس مصرف شود. زندگیای که هدفی مقدّس و الهی را دنبال نمیکند و این حیات و سرمایه، در همین مدّت کوتاه که در دست ماست صرف این میشود که به ما خوش بگذرد، زندگی ضایع شدهای است. بنده یک وقت مثال میزدم که در اینگونه حیاتها و تلاشها، انسان زندگی میکند تا بخورد، تا با آن خوردن، باز زندگی کند که آن زندگی هم هدفش چیزی جز خوردن نیست! البته خوردن به عنوان یک رمز و به عنوان یک سمبل گفته میشود. چیزهای دیگری هم از اهداف مادّی هست که مثل خوردن …