رحمت در کنار صلابت؛ قدرت، عزت و رحمت شرط کارآمدی نیرو
سرفصل سوم، «رحمت و مهربانی» است. باید نسبت به مردمی که میخواهید از خانه آنها، جاده آنها، امنیت آنها، مرزهای آنها و کسب و کار آنها محافظت کنید، احساس رأفت و رحمت داشته باشید. این را مردم باید احساس کنند. یعنی همان نیروی مقتدر و با صلابتی که در مقابلِ مُخلِّ به امور امنیت، با کمال قدرت و صلابت میایستد، وقتی که با مردم یا مظلوم مواجه میشود، آنها باید در او احساس رحمت و رأفت کنند. پس، قدرت و عزّت و رحمت، سه خصوصیتی است که اگر در نیروی انتظامی پیدا شد، جامعه اسلامی میتواند به عنوان یک نیروی انتظامىِ کارآمد و قابل قبول، به آن تکیه کند.
دفاع از ارزشهای اسلامی چارچوب همهٔ خصوصیات نیرو
یک نکته وجود دارد که در حقیقت چارچوبِ همه اینهاست و من میخواهم آن نکته را، هم به شما و هم به آحاد ملت عرض کنم. آن نکته دفاع از ارزشهای اسلامی است. مجموعهای که با قدرت و عزّت در میان مردم ظاهر میشود، همه باید بدانند که بنا دارد از ارزشهای اسلامی دفاع کند. در درون خود نیروی انتظامی هم، ارزشهای اسلامی، باید ارزشهای طراز اوّل و معیار و میزان باشند. در همه دستگاهها باید همینطور باشد. اگر فرض کنیم در مجموعهای، مثلاً نیروی انتظامی یا یک مجموعه غیرنظامی، عدّهای که مؤمن، پرهیزکار، مقیّد به امانت، پاکدامن و معتقد به انقلابند، و خود را سرباز و مدافع ارزشهای انقلابی و معنوی میدانند، احساس کردند که در این …
حفظ ارزشها بزرگترین وظیفهٔ نیرو و چارچوب قدرت و عزت و رحمت
بزرگترین وظیفه نیروی انتظامی، حفظ ارزشهاست. قدرت و عزّت و رحمت، در چارچوب حفظ ارزشهای اسلامی و قرآنی است. مردمْ یک نفر از شما را در هرجا - چه در پاسگاههای دور افتاده کشور، چه در خیابانهای مرکز کشور، چه در شهرها، چه در روستاها و چه در جادهها - مشاهده میکنند، باید مظهری از تقوا و پرهیزکاری و معنویّت و دوری از فساد، و دشمنی با هر گونه کجروی در وجود شما ببینند. کسی …
مظهر اقتدار ملی و لزوم سپردن آن به انسانهای سالم
… بهحال خود نمیگذارد و چه آن کسی که جان مردم را تهدید میکند، در ایجاد فضای ناامنی، دخیلند. مسلّماً با خواهش و تمنا نمیشود جلوِ ایجاد ناامنی را گرفت و به مخلّینِ امنیت گفت: «از شما خواهش میکنیم ایجاد ناامنی نکنید!» اینجا دیگر جای خواهش نیست؛ جای اقتدار است. لذا، نیروی انتظامی مظهر اقتدار ملّی است. مظهر آن قدرتی است که مردم آن قدرت را به کار میبرند تا برسر آدمِ ناامنی ایجاد کُن بزنند و مانعِ او شوند. باید این قدرت، هم درست اعمال شود، هم حقیقتاً اعمال شود و معطل نماند و هم به دست آدمهاىِ سالم سپرده شود. این قدرت، شمشیر و سلاحی است که ملت به دست کسی که ایجاد امنیت کند، میدهد. آنکه میخواهد ایجاد امنیت کند، چگونه آدمی باید باشد؟ مسلّماً باید انسانی صالح و امین و علاقهمند به سرنوشت مردم باشد و خود موجب ناامنی نشود. و الّا مثل این خواهد شد که سلاح در دستِ مست و …
لزوم احترام مردم به این نیرو و اطاعت از دستورات آن
… کار خودش را بکند! مواظب باشید. یکایک شما برادرانی که درنیروی انتظامی شاغلید، مراقبِ سازمانتان باشید و نگذارید یک وقت دشمن در این سازمان نفوذ کند. نگذارید فرهنگ خصمانه گذشتگانی که نسبت به دین و ناموس و عقاید، اعتنایی نداشتند، نفوذ کند. خیلی باید مراقبت کنید. مردم هم باید احترام این نیرو را داشته باشند و دستوراتش را اطاعت کنند. نیروی انتظامىِ خوب، در هر جای کشور، امر و نهی و حکمی به مردم کرد، مردم باید آن را از ناحیه برادر خودشان بدانند. وقتی پسر جوانی از خانهای دفاع میکند، اهل آن خانه حرفش را محترم میشمارند؛ چون به دفاع از کیان آن خانه و اهلش برخاسته است. مردم باید با نیروی انتظامی اینطور برخورد کنند.
موافقت با بهکارگیری نیروی انتظامی به وسیلهٔ وزیر کشور
با پیشنهاد بهکارگیرى نیروى انتظامى جمهورى اسلامى ایران به وسیلهى جنابعالى به عنوان وزیر کشور موافقت میشود؛ امید است همواره مشمول عنایات و توفیقات الهى باشید.
خدمتگزاری به ملت و لزوم آمادگی بیشتر در این جهت
اوّلاً لازم است که به جوانان فارغالتّحصیل دورهى افسرى نیروى انتظامى و همچنین به پایانبرندگان دورهى مقدّماتى رستهاى و همچنین به جوانان سردوشىبگیر، صمیمانه تبریک عرض کنم. نیروى انتظامى، امروز یک نیروى خدمتگزار ملّت است و بایست در همین جهت، هر چه بیشتر خود را مجهّز و آماده کند. خدمت به مردم افتخار است؛ و این خدمت هر چه دشوارتر باشد، افتخار آن بزرگتر است و ثواب الهى آن هم بیشتر است.
لزوم کسب کامل آن از راه آموزش و ابزار قانونی
اوّل، کسب یک اقتدار قانونى به طور کامل. از اقتدار شما، دوستان خوشحال خواهند شد؛ آحاد ملّت احساس امنیّت خواهند کرد و دشمن و ضدّ امنیّت و آرامش زندگى مردم خواهد ترسید. باید این اقتدار قانونى را در حدّ کامل و اعلیٰ براى خودتان تأمین کنید؛ چه از راه آموزش، چه از راه جلب آنچه از لحاظ قانونى موجب اقتدار شما است و چه از لحاظ باقدرت به کار بردن آن.
لزوم مهربانی و خدمت صمیمانه به مردم
دوّم، احساس مهربانى و خدمت نسبت به مردم است. این قدرت، آن وقتى زیبا و مقدّس و مطلوب است که در خدمت مردم به کار برود. به مردم مهربانى کنید؛ براى آنها همچون برادرانى مهربان و خدمتگزارانى صمیمى و دوستانى که در هنگام آسایشِ آنها بیدارند تا به آنها آرامش ببخشند، ظاهر شوید.
دقت و مراقبت در انجام وظایف قانونی و پرهیز از تخلف
سوّم، دقّت و مراقبت در انجام وظایف قانونى. این دقّت و مراقبت، از یک سو موجب میشود که هیچ یک از وظایف قانونى شما فوت نشود؛ هیچ جا ــ که باید آنجا حضور داشته باشید ــ کسى شما را غایب نبیند؛ و از سوى دیگر موجب میشود که هیچگونه تخلّف و تخطّىاى انجام نگیرد.
لزوم بازشناختن خطاکار غیرعمد از عامل نقشهٔ دشمن
… این ملّت باید افتخار شمرده شود. بسیار کسانى هستند که سَرانگشت دشمنند امّا نه در چهرهى یک برخورد نظامى بلکه با برآشفتن محیط امن زندگى مردم؛ شکستن حریم خلوت امن خانوادهها؛ نفوذ کردن در حصار قدس و عفّت عمومى این ملّت؛ سَرانگشت دشمن است که اینگونه عمل میکند. هنر بزرگ شما این است که اینها را بشناسید. همه یکسان نیستند؛ آن که به خطا عملى انجام میدهد، بىآنکه بخواهد ضربهاى وارد بکند، تفاوت دارد با آن کسى که از روى نقشه و به دنبال ارادهى دشمنان این ملّت حرکتى را انجام میدهد. نیروى انتظامى باید این دو را از هم بازبشناسد و به وظیفهى خود عمل کند.
حفظ نظم و امنیت کشور مهمترین وظیفه و لزوم ارتقای کیفیت فعالیتها
وظایف مهم این نیرو که اهم آن حفظ نظم و امنیت در سراسر کشور و فضای برخوردار از آرامش و اطمینان برای هممیهنان است، ایجاب میکند که همه توانایی و تعهد خود را در کیفیت بخشیدن به فعالیتهای این نیرو و بهرهگیری از همکاری عناصر کاردان و مؤمن و انقلابی بکار برید و آنچه را مسئولان پیشین فراهم آوردهاند، مضاعف سازید. انتظار میرود که حضور شما در این مسئولیت مهم، کارآیی این نیرو را بسی افزونتر از پیش سازد.
نیروی انتظامی نهادی انقلابی و توقعات انقلابی از آن
اوّلاً میشود گفت و دانست که نیروى انتظامى، امروز یک نهاد انقلابى است؛ یک مجموعهاى است که انقلاب او را خواسته است و به وجود آورده است؛ طبعاً توقّعات انقلابى هم از این مجموعهى عظیم میرود. وقتى ما یک چیزى را، یک تشکیلات و مجموعهاى را نهاد انقلابى دانستیم، این بدان معنا است که توقّعات متناسب با وضع انقلابى ــ که طبعاً خصوصیّات خود را دارد ــ از آن مجموعه داریم. امروز بحمدالله نیروى انتظامى این[جور] است.
حفظ امنیت اسلامی جامعه، اساسیترین مأموریت نیرو و روحانیون آن
یک مأموریّتى هست که فراتر از تفکیک مسئولیّتها و مأموریّتها و جدایى بین بخشهاى مختلف، آن مأموریّت، اصل قضیّه و مسئلهى اساسى است که براى انجام آن مأموریّت، نیروى انتظامى و روحانیّون محترمى که در این نیرو مشغول انجام خدمتند، همه مجتمعاً و مشترکاً باید کار کنند و آن عبارت است از حفظ امنیّت اسلامى در محیط جامعه؛ حفظ امنیّت. این اساسىترین کار نیروى انتظامى است؛ و کارى بسیار بزرگ هم هست؛ که شنیدهاید: نِعمَتانِ مَجهولَتانِ، اَلصِّحَةُ وَ الاَمان.[2] حالا در این کلام ــ چه کلام حکما باشد، چه کلام اولیا باشد ــ امان یعنى امنیّت را عِدل[3] سلامتى و صحّت قرار داده است؛ خیلى مهم است. در قرآن از این بالاتر هم هست؛ آنجایى که در سورهى لایلاف …
دینداری و پایبندی به اصول، شرط مبارزهٔ درست با ناامنی
… جسمانى نجات پیدا کند؛ عِدل آنها باید صرف بشود براى نجات از ناامنى. البتّه ناامنى شقوق گوناگونى و عوامل مختلفى دارد که یکى از اهمّ آنها همین ناامنى در خیابانها و کوچهها و شهرها و روستاها و جادّهها و بیابانها و سرتاسر کشور است که باید با این مبارزه کرد. کِى میشود درست مبارزه کرد؟ آن وقتى که دیندار بود، آن وقتى که پابند به اصول بود. اگر پابندى به اصول نباشد، دیندارى نباشد، پاى ناامنى هم بشدّت میلنگد. حتّى پلیسهایى که در دنیا معروفند به انضباط، اگر آن قید معنوى، آن حاکم درونى، آن احساسى که بر همهى وسوسهها غلبه دارد، در آنها نباشد، کارایى نخواهند داشت. آن احساس چیست؟ بعضىها از میهندوستى استفاده میکنند، از احساسات ناسیونالیستى یا احساسات تشکیلاتى و سازمانى و مانند اینها، لکن واضح شده است که اینها همه در یک جاهایى لنگ میمانند؛ آن احساسى که همهجا برّایىِ خودش را دارد، احساس دینى است، احساس حضور در مقابل …
وضعیت بیسابقهٔ نیرو از نظر فرماندهی، کمیت و کیفیت و مقبولیت مردمی
در مورد نیرو، من باید عرض کنم که این انتظار امنیّت اسلامى، انتظار زیادى نیست از نیرو. ما وضعى را در نیروى انتظامى کشور داریم که از اوّل تاریخ نیروى انتظامى تا امروز بىسابقه است؛ بىسابقه است. از اوّلى که در این کشور ژاندارمرى به وجود آمد و شهربانى به وجود آمد تا امروز که ما بحمدالله نیروى انتظامىِ یکپارچه و فراگیر داریم، وضعیّتى که نیروى ما امروز از لحاظ خوب بودن و مثبت بودن دارد در هیچ زمانى نداشته. هیچ وقت نیرو، فرماندهى به این خوبى، فرماندهانى در این حد نداشته؛ هیچ وقت نیروهاى انتظامى، جمعیّتى به کمّوکیف جمعیّت فعلى نداشته؛ هیچ وقت نیروهاى انتظامى، مقبولیّتى در میان مردم به قدر امروز نداشتند. نیروهاى انتظامى در بین مردم در دورانهاى گذشته مقبولیّت چندانى نداشتند. کسانى که سابقه دارند در نیروهاى انتظامى ــ یعنى در ژاندارمرى و شهربانى ــ از سالهاى طولانى، آنها میدانند که من چه عرض میکنم و نظر مردم نسبت به نیروهاى انتظامى چه جورى بود. امروز نیروى …
دست قدرتمند جلوگیری از قانونشکنی علنی در جامعهٔ اسلامی
… آن را بگیرد؟ نیروى انتظامى. در جامعهى اسلامى اجازه داده نمیشود و نباید داده بشود که تخلّف از مقرّرات زیستى و شهرى و روستایى و صحرایى جمهورى اسلامى انجام بگیرد، کسانى فضا را مخدوش کنند و سلامت فضا را از بین ببرند. چه کسى باید جلوى آن را بگیرد؟ نیروى انتظامى. در جامعهى اسلامى و نظام اسلامى هر آنچه طبق قوانین ــ قوانین شرعى، قوانین مجلس شوراى اسلامى، مقرّرات رایج کشور ــ ممنوع است در علن زندگى مردم ــ خفا کار دیگران است ــ در بخش آشکار زندگى مردم، آنچه ممنوع است و مجاز نیست که تحقّق پیدا کند، اگر دیده شد، یک دست قوى و قدرتمندى باید بیاید و جلوى این قانونشکنى را قدرتمندانه بگیرد. آن دست نیرومند کیست؟ نیروى انتظامى.
کسب محبوبیت با قاطعیت قانونی نه ملاحظهٔ افراد و گروهها
نیروى انتظامى محبوبیّت خود را باید در چه چیزى به دست بیاورد؟ در قاطعیّت بر اساس قانون؛ بر اساس همان که از او طلب شده است در مقرّرات؛ نه در ملاحظهى کسى، ملاحظهى جمعى، رعایت میل قشرى یا گروهى؛ ابداً. اگر چنین کارى بشود، یک چنین رعایتهاى خارج از قانونى انجام بگیرد، تخلّف شده. تنها رعایتى که نیروى انتظامى باید بکند، عبارت است از رعایت قانون و رعایت اخلاق در اجراى قانون.
تناسب حساسیتهای نیرو با معیارهای جامعهٔ اسلامی و انقلابی
فراموش نکنید؛ معیار، جامعهى اسلامى و انقلابى است. اگر در یک جامعهاى که اسلامى و انقلابى نیست، نیروى انتظامى حسّاسیّتهاى مناسب آن جامعه را دارد، در جامعهاى که معیار و ملاکْ اسلام است، حسّاسیّت نیروى انتظامى باید متناسب باشد با آن چیزى که در این جامعه مورد نظر است. حسّاسیّتهاى این جامعه چه چیزهایى است؟ حفظ این حسّاسیّتها، حراستش، عمل بر طبق آن برمیگردد به شما که نیروى انتظامى هستید؛ بدون هیچ ملاحظهاى [عمل کنید]. خب، این کار سختى است، کار سنگینى است امّا کار بسیار مؤثّرى است.
پرهیز از کمحساسیتیای که شائبهٔ کاهش حساسیتها پس از ادغام را پدید آورد
نباید کارى بشود که کسى بگوید که بعد از ادغام نیروهاى انتظامى، این حسّاسیّتها کم شده؛ سابق مثلاً یک ارگانى مخصوص این چیزها بود، حالا نه؛ البتّه اینجور نیست، لکن اگر چنانچه کمحسّاسیّتى نشان داده بشود، ممکن است این حرفها را بزنند؛ و این حرفها خطا است، غلط است. کشور به این ادغام احتیاج داشته، مجلس تصویب کرده، وزیر فعّال و کوشایى دنبال کرده، مأمورینى بحمدالله با علاقه آن را انجام دادهاند؛ امروز هم یک نیروى بسیار خوب، آبرومند، قدرتمند [تشکیل شده] لکن کارایىِ او در همهى میدانها بایستى به اثبات برسد.
لزوم ایمان، اقتدار و هوشیاری روزافزون و نگاه برادرانهٔ مردم به آن
… باشد. [همین] یک نیروى انتظامى است در سرتاسر کشور و بارهاى سنگینى را بر دوش دارد؛ قدرت را با عوامل مادّى و معنوى آن باید در خود حفظ کند؛ و سوّم، هوشیارى و هوشمندى است، که خاصیّت نیروى نظامى و انتظامى همین هوشیارى و هوشمندى است؛ فریب نخوردن، همه جا حضور داشتن. این سه خصوصیّتِ «ایمان» و «اقتدار» و «هوشیارى» را نیروهاى انتظامى باید در خود به طور روزافزون به وجود بیاورند و هرچه هست بیشتر کنند و مردم هم با چشم برادران حافظ نظم و امنیّت به آنها نگاه کنند.
لزوم اثبات کارایی نیروی انتظامی یکپارچه پس از ادغام
در مورد نیروى انتظامى، عمدهى کارها یعنى تصمیمگیرى، گذراندن قانون و بخصوص اجراى خیلى سریع و فشرده و پُرحجم و مدبّرانه بحمدالله انجام شده؛ آنچه باقى است این است که این نیروى انتظامىِ یکپارچه، عملاً قابلیّتهاى خود و کارایىهاى خود را اثبات کند. امنیّت، مسئلهى اساسى و مهمّى است؛ نظم اجتماعى، یک مسئلهى درجهى اوّل است. کارایی مطلوب هر جامعهاى در حدّ نظم مطلوب آن جامعه است. اگر نظم نبود یا کم بود، کارایىها کاسته خواهد شد.
وظیفهٔ برقراری نظم و امنیت در سراسر کشور بهویژه مناطق مرزی
نیروى انتظامى باید نظم را و امنیّت را طبق شرح وظایفى که قانون برایش معیّن کرده، در سرتاسر کشور، بخصوص در مناطق مرزى و بالاخص در برخى از مناطق که گاهى اشرارى در آنجا نظم و امنیّت را مورد اختلال قرار میدهند، به اثبات برساند. این، آن نکتهى اصلى و اوّلى است. باید ثابت کنید که نیروى انتظامى جمهورى اسلامى ایران این کفایت و کارایى را براى حمل بار امانتى که برعهدهى او است، دارا است.
گسترش ایمان و پاکدامنی در همهٔ ردهها و برخورد با خلاف آن
… آن شخص، خشنود بلکه به آن علاقهمند بودند؛ بعکس، هر جایى فرماندهاى بود سستایمان و داراى سایر خصوصیّات منفى ــ که دیگر حالا لزوم ندارد تصریح بکنیم ــ در آن ناحیه و در آن منطقه، مردم از آن نیروى انتظامى گلهمند بودند. این مال سالهاى پیش از انقلاب است؛ حالا که بحمدالله تشکیلات انتظامى کشور با ایجاد این نیروى کنونىِ یکپارچه به بلوغ خود رسید، باید کارى کنید که این ایمان، این طهارت و پاکدامنى، این بلندنظرى در مقابل جان و مال و عِرض مردم، و استغناء طبع از روى ایمان، همهگیر و گسترده بشود. هر جا خلاف آن را دیدید، مسئولان نیرو، بىمحابا با آن برخورد کنند. البتّه سهم عقیدتى و سیاسى در گسترش این روحیه و این احساس و ایمان، باید سهم قابل توجّهى باشد و انشاءالله خواهد بود. امیدواریم که برادران عزیز روحانى موفّق بشوند این وظیفه را به بهترین وجهى انجام بدهند و ما نیرو را در آیندهى نه چندان دورى آنچنان که مطلوب …
لزوم ادارهٔ آن در بالاترین سطح تعهد و برقراری امنیت همراه با اخلاق اسلامی
این نیروى جوان که مجمع و محصول همهى تجربهها و کارایىهاى عنصر انتظامى در جمهورى اسلامى است، باید در بالاترین سطح تعهّد و توانایى، سازماندهى و اداره شود و در آن، اشخاص انقلابى و متعهّد و کارآمد و دلسوز، با رعایت همهى شئونِ یک مجموعهى نظامى، کار انتظامى را به برترین کیفیّت برسانند و این نیرو، امنیّت و نظم و آسایش را همراه با اخلاق و ادب اسلامى در سراسر کشور برقرار کند.
لزوم پذیرش ادغام بهعنوان قانون
حالا هم مسئلهى ادغام نیروهاى انتظامى[19] مطرح است که قانون شده؛ من هم آنجا نوشتم، ادغام را قانون بدانید. قانون جمهورى اسلامى جزو حدودالله است، باید به بهترین [وجه] رعایت بشود. البتّه من به برادر عزیزمان آقاى نورى[20] صد درصد اعتماد دارم؛ این را شما بدانید که من ایشان را حقیقتاً یکى از آن شایستگان این انقلاب میشناسم و خاطرجمعم؛ البتّه من در این قضیّه در جزئیّات …
لزوم قدردانی مردم از پلیس بهعنوان دستگاه امین مردم
یک جمله راجع به پلیس عرض بکنم. مردم باید قدر پلیس را بدانند. پلیس جمهورى اسلامى، یعنى یک دستگاه امین مردم؛ پلیس این[طور] است. همان محتسِب اسلامىاى که در قضایاى گوناگون دیدهاید و شنیدهاید که چه کارهاى برجستهاى میکردند، امروز تقریباً منطبق میشود بر همین پلیس. پلیس آن کسى است که مردم در حوائج و حوادث روزمرّهشان به او پناهنده میشوند و از او کمک میخواهند؛ قدر این …
تفویض اختیارات فرماندهی کل در امور نیروهای انتظامی به وزیر کشور
با پیشنهاد جنابعالى[2] موافقت میشود؛ در غیر نصب و عزل فرماندهان آن سه سازمان که با پیشنهاد شما و تصویب اینجانب اقدام خواهد شد.
پلیس پناهگاه مردم و مایهٔ احساس محبت و آرامش آنان
پلیس -چه شهربانى و چه ژاندارمرى- باید پناهگاه مردم باشد؛ این را به یاد داشته باشید. شما باید ملجأ مردم باشید. مردم باید آنجایى که -چه در شهر و چه در بیابان- پلیس را میبینند، احساس محبّت و احساس آرامش کنند. امروز البتّه وضعیّت نیروهاى انتظامى ما با دوران گذشته از زمین تا آسمان تفاوت کرده. امروز نیروهاى انتظامى با مردمند، در کنار مردمند، پشت سر مردمند. هرچه میتوانید باید این روحیه را در خودتان تقویت کنید که شما براى مردمید؛ فلسفهی وجودى نیروهاى انتظامى این است …
مظهر عطوفت و تدبیر نظام بودن نیروهای انتظامی و لزوم جمع این دو
همهی شما برادران عزیز این را به یاد داشته باشید: نیروهاى انتظامى -که با مردم دائماً سروکار دارند- میتوانند هم مظهر عطوفت و محبّت نظام باشند و هم مظهر تدبیر و مدیریّت نظام. این دو عامل را در کنار هم رعایت کنید: هم باید وجود شما و حرکت شما و تصرّفات شما نشاندهندهی عقل مدبّرانهی در نظام باشد -یعنى مجرم احساس نکند که با یک دستگاه بیهوشوحواس روبهرو است که هر کارى هر کس دلش خواست میتواند انجام بدهد؛ نخیر، حساب و کتاب بر دستگاه …