وقتی انسان بخواهد، میتواند. بیش از این هم میتواند بشود. همهی شگفتیهای دانش امروز، مؤیّد همین نکته است. هنر بشر عبارت است از ابتکار. ابتکار یعنی چه؟ یعنی بنبست گشایی. نگوییم «این کار را نمیشود کرد؛ این وضع را نمیشود عوض کرد.» مثلاً ما در آموزش و پرورش هستیم یا در فلان بخش دیگر. میگوییم مشکلی وجود دارد که قابل درست شدن نیست. خیر! همهی مشکلات قابل حل شدن است. نگوییم که «قابل حل شدن است؛ امّا با فلان قدر بودجه و امکانات.» خیر! با فلان قدر بودجه و امکانات که مشکل نیست! میگوییم «مشکل» قابل حلّ است. اگر گفتیم این قدر بودجه و امکانات باشد که دیگر مشکل نیست. با نبودن امکانات قابل حل است. امّا متأسفانه به فکر و ذهن خیلی از مردم چنین رفته است که نمیشود.نوآوری
نامهای دیگر: ابتکار، نوآوری اسلامی، نوآوری فکری، نوآوری و شکوفایی، نوگرایی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
گشودن راهها و اندیشههای نو در علم، فکر و کار.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار نماینده ولیفقیه، وزیر و جمعى از کارکنان جهاد سازندگى سراسر کشور— ۱۳۶۸/۰۳/۲۰
سیر زمانی
از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳۱۳۶۸۱۴۰۳
فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
بسیار خوب. من بیشترِ آنچه را که شما گفتید قبول دارم. اولاً این که میگویید «جوانان در کجا اجازه دارند نوآوری کنند؟» باید بگوییم نوآوری اصلاً چیزی نیست که اجازه لازم داشته باشد و کسی که میخواهد نوآوری کند، نباید از کسی اجازه بگیرد. اگر میدانی وجود داشت، این نوآوری و خلاقیّت بهوجود خواهد آمد. من معتقدم نوآوری باید در همه زمینهها انجام گیرد. معنای نوآوری این نیست که ما اصول پذیرفته شده منطقی و عقلانی خودمان را زیر سؤال ببریم. معنای نوآوری، پیشرفت و تکامل در اموری است که رو به تکامل هستند. مثلاً عدالت چیز خوبی است. کسی که بخواهد نوآوری کند، شیوه خوبی را برای تأمین عدالت پیدا میکند؛ اما در خوبی عدالت شک نمیکند. محبّت به پدر و مادر و محبّت به فرزند، یک امر طبیعی است؛ ممکن است کسی برای آن شیوهای پیدا کند که تاکنون وجود نداشته است؛ اما در اصل این اصول کسی شک نمیکند. بنابراین، وقتی شما به نوآوری اشاره میکنید و میگویید جوان میخواهد نوآوری کند، لزوماً به آن معنی نیست که نوآوری شامل نوآوریهای غیرمنطقی و نامعقول هم میشود. بنابراین، نوآورىِ درست مورد نظر است.البته این به معنای تحجر نیست؛ بنده طرفدار تحجر نیستم؛ طرفدار نوگرایی هستم. نوگرایی در روشهاست. ممکن است روشها تغییر پیدا کند؛ اما با تغییر روشها اصول تغییر پیدا نمیکند و خودش را آشکار نشان میدهد. روشی که به عنوان نوگرایی رو میآید و انسان میبیند اصول گم شد، باید بفهمد که آن روش، غلط است. تاکتیکی که ما را از استراتژی دور میکند، پیداست که غلط است.شاهدها (۴ پاراگراف)
ابتکار به معنای بنبستگشایی و قابل حل بودن همهٔ مشکلات
وقتی انسان بخواهد، میتواند. بیش از این هم میتواند بشود. همهی شگفتیهای دانش امروز، مؤیّد همین نکته است. هنر بشر عبارت است از ابتکار. ابتکار یعنی چه؟ یعنی بنبست گشایی. نگوییم «این کار را نمیشود کرد؛ این وضع را نمیشود عوض کرد.» مثلاً ما در آموزش و پرورش هستیم یا در فلان بخش دیگر. میگوییم مشکلی وجود دارد که قابل درست شدن نیست. خیر! همهی مشکلات قابل حل شدن است. نگوییم که «قابل حل شدن است؛ امّا با فلان قدر بودجه و امکانات.» …لزوم خلاقیت و امید به دگرگون کردن هر نابسامانی
نکتهی دیگری که خیلی مهم است، ابتکار و خلاقیّت در هر کار است. امید به دگرگونسازی هر نابسامانی است. من با بعضی از مسؤولین درجهی متوسّط که گاهی پیش بنده میآیند، برخورد میکنم. متأسّفانه میبینم طوری از واقعیّاتِ کاریِ خودشان حرف میزنند، کانّه تمام راهها بنبست است. این چه فکری است!؟ چرا باید اینطور فکر کنیم!؟ هیچ بنبستی وجود ندارد! مرحوم آقای امینی[2] …ابتکار و نوآوری در کار و تولید شرط دیگر استقلال اقتصادی
شرط دیگر این است که در محیط کار و تلاش این کشور، در مسائل اقتصادى، ابتکار وجود داشته باشد. من عرض میکنم این کارخانهجاتی که در کشور ما وجود دارد ــ چه آنهایى که در اختیار دولت است و چه آنهایى که در اختیار مردم است که حالا تعداد زیادى از واحدهاى تولیدى در اختیار مردم است، مال خود مردم است ــ یک مقدار از پول اینها را صرف کنند براى تحقیق، براى پیشبرد …توان انجام کارها با همت، زیرکی و خلاقیت به شرط خواستن
… که نگذارید از دنیا یک فشنگ بخریم، ما توانستیم سلاحهای پیچیده را از قلب کشورهای شما بخریم و به اینجا بیاوریم!؟ این را نمیفهمید!؟ نمیدانید که حالا هم اگر تلاش کنید، به فضل الهی ما میتوانیم آنچه را که لازم داریم اگر بنا شد از جایی بخریم بخریم و بیاوریم!؟ ما اگر تلاش کنیم، ما اگر همّت کنیم، ما اگر زیرکی به خرج دهیم، ما اگر خودمان را ول نکنیم و دستخوش حوادث ندانیم و دارای قدرت ابتکار و خلاقیّت و تأثیرگذاری بر روی حوادث بدانیم، میتوانیم این کارها را بکنیم. اما به شرطی که بخواهیم.