رفتن به محتوای اصلی

نهضت انبیا

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حرکت پیامبران در جامعه‌های خود و فرجام آن در تاریخ.

نقد دیدگاه ناکامی همیشگی انقلاب پیامبران و نتیجهٔ رها کردن راه آنان

بعضی می‌گویند ما هرچه نگاه می‌کنیم، می‌بینیم هرجا سخنِ حقی از زبانی در آمد، هرجا نغمۀ حقیقت از سویی به گوش رسید، بالاخره به نتیجه و ثمر نرسید و خفه شد. از این یک تجربه‌ای درست کردند، می‌گویند تجربۀ تاریخ بشر به ما همیشه نشان داده که انبیا ناکام شدند، حالا ولو به‌طور کلی شما می‌گویی که کامیاب شدند، باشد، اما بالاخره انقلابی که درست کردند، نتوانستند به ثمر برسانند. یک‌جا نتوانستند که حق را به حکومت برسانند و باطل را نابود کنند. خب بنابراین چه‌کار کنیم ما؟ ما هم بعد از این دستی بلند نکنیم، از آستین در نیاوریم، راه انبیا را تعقیب نکنیم؛ وقتی انبیای عظام الهی، خودشان در زمان بودنِ خودشان، نتوانستند کاری انجام بدهند، و بالاخره همیشه باطل بر حق ـ ولو به‌طور موسمی و مرحله‌ای ـ غلبه پیدا کرده، پس حق‌جویان و حق‌گویان عالم تیغ‌ها را غلاف کنند، بروند بگیرند بخوابند، بدانند فایده‌ای ندارد. مگر یک …

امکان موفقیت همهٔ نهضت‌های دینی به شرط دو عامل

… نیست که درمقابل قدرت من بتوانید کاری از پیش ببرید؛ این‌جور نیست قضیه. آن‌جوری نیست که قدرت‌های تاریخ در طول زمان به مردم فهماندند و تلقین کرده‌اند که درمقابل قدرت‌های دنیایی که بر باطلند، حق، مجال نفس کشیدن نخواهد داشت. نه؛ اینجور نیست، بلکه عکس این است. انبیا همه‌جا امکان موفقیت داشته‌اند، پیروان انبیا هم همه‌جا امکان موفقیت دارند، مسلّم هم موفق خواهند شد؛ اما به دو شرط، دو تا شرط دارد، ـ اینجاست که گفتم ارادۀ انسان دخیل است در ساختن آینده تاریخ ـ این دو شرط اگر وجود داشته باشد، همۀ نهضت‌هایی که بر اساس دین، بر اساس فکر قرآنی و اسلامی، در طول تاریخ انجام گرفته و انجام خواهد گرفت، تا ابد موفق خواهند شد و پیروز خواهند شد؛ احتیاج به معجزه هم نیست. لازم نیست تا معجزه‌ای حتماً انجام بگیرد تا طرفداران دین موفق و پیروز بشوند، نه؛ بدون اینکه دستی هم از غیب بیاید، اگر این دو شرط وجود داشته باشد، اسلام و قرآن و دین و افکار قرآنی، امکان اصلی موفقیت را خواهند داشت؛ آن دو شرط چه هستند؟

شکست یا پیروزی هر پیامبر در گرو ایمان و صبر کافی پیروانش

هر جا شما در طول تاریخ نبوت‌ها می‌بینید یک پیغمبری شکست خورده از طاغوت زمان، برای خاطر این بوده که پیروانش، اطرافیانش، ایمان کافی یا صبر کافی نداشتند. هر مرتبه که می‌بینید به حق پیش برده است، برای خاطر این است که ایمان سرشار و صبر لازم را دارا بودند. آیا شاهدی از قرآن بر این مطلب هست؟ بله؛ چندین شاهد در قرآن هست. آیاتی که امروز می‌خوانم، زیربنای فکری است و آیات فراوان دیگری هم هست که مطلب را بیان می‌کند. دو آیه‌اش را برایتان می‌خوانم. یک آیه این است: ﴿وَ لا تَهِنوا وَ لا تَحزَنوا وَ اَنتُمُ الاَعلَونَ اِن …

قاعدهٔ کلی: موفقیت هر نهضت الهی در گرو ایمان و صبر کافی

انبیا در مجموع موفق شدند و کامیاب شدند، ناکام نشدند. و اما هر دانه‌دانه از پیغمبران، یعنی هر تک‌تک از نهضت‌های انقلابیِ الهی و توحیدی، آیا آنها موفق شدند یا نه؟ می‌گوییم اینجا یک قاعدۀ کلی وجود دارد. قاعدۀ کلی این است که هرکدامی دارای ایمان و صبرِ کافی بودند، موفق شدند، هرکدامی دارای ایمان و صبر کافی نبودند، موفق نگشتند.

ماندگاری دعوت و نهضت انبیا و نابودی باطل‌های مقابل آنان

… يَنفَعُ النّاسَ فَيَمكُثُ فِی الاَرضِ﴾ اما آنچه برای مردم سود می‌بخشد، یعنی آن آب، یعنی آن آهن، یعنی آن طلا، آن مکث می‌کند و می‌ماند در زمین، آن نابود نمی‌شود. ﴿كَذلِكَ يَضرِبُ اللهُ الاَمثالَ﴾ خدا مثل را این‌جور برای شما می‌زند. می‌خواهد بگوید حق می‌ماند. دعوت انبیا حق است، نهضت انبیا حق است و آن می‌ماند. باطل‌هایی که درمقابل انبیا سینه سپر می‌کنند، خودشان را نشان می‌دهند، سرکشی می‌کنند، هرزه‌پویی می‌کنند، آنها کَفَند، آنها حباب روی آبند، نابود‌شدنی هستند. این مثلی‌ست که خدا می‌زند.

فرجام نیک برای اجابت‌کنندگان دعوت انبیا

دنبالۀ آیه همین مثل را پیاده می‌کند در زمینۀ مبارزات اجتماعی مسلمانان. می‌فرماید ﴿لِلَّذِينَ استَجابوا لِرَبِّهِمُ الحُسنىٰ﴾ برای آن‌کسانی‌که اجابت کنند پروردگارشان را نیکوترین عاقبت‌ها و پاداش‌هاست. عاقبت نیکو برای آنهاست. فرجام کار برای کسانی‌ست که نهضت انبیا را اجابت می‌کنند. ﴿وَ الَّذِينَ لَم يَستَجيبوا لَهُ﴾ اما آن‌کسانی‌که اجابت نمی‌کنند و به راه باطل گام می‌گذارند، آنها ﴿لَو اَنَّ لَهُم ما فِى الاَرضِ جَمِيعاً﴾ اگر همۀ روی زمین برای آنان باشد، ﴿وَ مِثلَهُ مَعَهُ﴾ همان اندازه هم اضافه و سرریز داشته باشند، ﴿لاَفتَدَوا بِهِ﴾ …

پرسش از فرجام انقلاب هر پیامبر در زمان خود

اما مسئلۀ دوم؛ آنی‌که بیشتر مورد توجه است برای خیلی‌ها، این مسئلۀ دوم است که من این را روشنش کنم برایتان. مسئلۀ دوم این است که وقتی پیغمبری در جهان نهضتی به‌وجود می‌آورد، انقلابی و رستاخیزی بر‌پا می‌کند، آیا می‌توان گفت که این انقلاب عاقبت خوبی دارد یا نه؟ می‌توان امیدوار بود به اینکه پایان این کار نیکی‌ست؟ یا نمی‌شود امیدوار بود؟ قاعدۀ کلی چیست اینجا؟

گواهی واقعیت تاریخی بر پیروزی نهایی پیامبران

این قرآن است، واقعیت تاریخی هم همین را به ما می‌رساند و نشان می‌دهد. همان ابراهیمی که روزی در آتش می‌اندازندش، روزی می‌بینیم که در مکه و خانۀ خدا جامعۀ توحیدی تشکیل می‌دهد و تا قرن‌ها بعد از خودِ او، آن جامعه می‌ماند. موسی که یک روز این‌جور با فرعون درگیری دارد و تحت فشارند بنی‌اسرائیل، روز دیگری می‌بینیم که دستور دخول در ارض …