1 - نمایندگی در مجلس، حضور در عرصه ی خدمتگزاری به مردم است. این توفیق بزرگ را عطیه ئی الهی بدانید و خداوند را بر آن شکر گزارید و به شرط الزامی آن که غفلت نورزیدن از وظیفه ی خدمتگزاری است پایبند بمانید. مجلس را حقیقتاً - و نه تنها در زبان - خانه ی مردم بدانید.نمایندگان مجلس
نامهای دیگر: نمایندهٔ مجلس، نمایندهٔ انقلابی، نمایندهٔ مردم، نمایندگان ملت
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
نمایندگان مجلس شورای اسلامی و شرایط و وظایف آنان.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:پیام به نمایندگان مجلس شوراى اسلامى و ملّت ایران— ۱۳۶۸/۱۰/۱۸
سیر زمانی
از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴۱۳۶۸۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۱همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
البته مردم توجه باید داشته باشند که تبلیغات رنگین و متنوع ملاک نیست؛ وعدههای غیر عملی ملاک نیست. من با خودِ نمایندههای محترم در دورههای مختلف وقتی مواجه شدم، به اینها گفتم: آقایان و خانمهای نماینده! وظیفهی نماینده این نیست که وعدهی عمرانی و فلان پروژه، فلان کار را در منطقهی انتخابی خود به مردم بدهد؛ اینها کار اجرائی است، کار دولت است. وظیفهی نماینده این است که بتواند قانون مورد نیاز کشور را پیدا کند، آن قانون را جعل کند. وقتی قانون شد - یعنی قاعدهای گذاشته میشود - دستگاههای اجرائی و قضائی مجبورند برطبق قانون عمل بکنند و عمل میکنند. وعدههای غیر عملی دادن، وعدههای بزرگ دادن، اینها ملاک نیست؛ باید مردم توجه کنند؛ گاهی علامت منفی هم هست. از طرف علاقهمندان به نامزدهای انتخاباتی گوناگون، بداخلاقیهای انتخاباتی، شایستهی ملت ما نیست؛ تهمت زدن آدمهای مؤمن را، مصونیتدار از لحاظ اسلامی و شرعی را؛ در معرض هتک آبرو قرار دادن در شبنامهها، در مطبوعات، در پایگاههای اینترنتی و غیره، اینها اصلاً مصلحت نیست. من به طور جد از همهی کسانی که نسبت به نامزدهای مختلف علاقهمندیای دارند، درخواست میکنم، اصرار میکنم که این علاقهمندی خودتان را از راه تخریب دیگران، اهانت به دیگران، متهم کردن دیگران نشان ندهید. هرچه میخواهید، از نامزد مورد علاقهی خودتان تمجید کنید، تعریف کنید؛ اما دیگران را تخریب نکنید. این علامت بدی است. بعضی جاها در دنیا معمول است اسرار خانوادگی یکدیگر را برملا میکنند، عکسهای پنهانی از هم میگیرند، افشا میکنند. خوب، همانهائی هستند که وقتی هم رفتند مجلس - دیدهاید در تلویزیون - سر یک مسئلهای میافتد به جان هم، با مشت و لگد با هم رفتار میکنند! اینکه امتیاز برای نماینده نیست.آنچه که در مورد انتخابات باید به یاد مردم عزیز ما باشد، آماده شدن برای حضور همهجانبه و گسترده در انتخابات و کوشش کردن برای شناسائىِ اصلح و مراعات کردن رفتارهای انتخاباتی است، که این را عرض کردیم.نمایندهی صالح آن کسی است که پایبندی او به اسلام باشد، پایبندی او به عدالت باشد، پایبندی او به منافع ملی باشد، مرز او با دشمن مرز مشخصی باشد. اگر این نشد، آن نماینده، نمایندهی خوبی نخواهد بود؛ نمایندهی ملت در واقع نخواهد بود. خوشبختانه در کشور ما مجموعههای سیاسیای که هستند، نسبت به مبانی اسلام و انقلاب تقریباً همه، بجز یک اقلیت کوچکی، متفقالقولند؛ منتها مرزها را باید روشن کرد. بعضی، از دشمن رودربایستی دارند؛ بعضی، ملاحظهی دشمن را میکنند. ملاحظهی ملت را باید کرد، ملاحظهی خدا را باید کرد، نه ملاحظهی دشمن را. دشمن، دشمن است؛ هرچه ملاحظه کنی، هر چه عقب بنشینی، او جلو میآید. اگر خاکریز شما در مقابل دشمن خاکریز مستحکمی نباشد، او نفوذ میکند. دشمنان این را میخواهند. یکی از شاخصها همین است. مردم در هر جای کشور هستند، به این شاخص توجه کنند.شاهدها (۲۲ پاراگراف)
نگاه به نمایندگی به چشم امتیاز شخصی، دیدگاهی مردود در نظام اسلامی
نمایندگی مجلس، دارای دو بعد است. یعنی از دو دیدگاه میشود به این امر نگریست. یک دیدگاه این است که ما از نمایندگی و حضور در مجلس شورای اسلامی و دسترسی داشتن به مسؤولین کشور و به تریبون آزاد، به چشم یک امتیاز نگاه کنیم؛ یک امتیاز شخصی و عنوانی. البته در دنیای مادّی، غالباً وضع به همین نحو است. میکوبند؛ میزنند؛ زحمت میکشند؛ پول خرج میکنند؛ انواع و اقسام تلاشها را میکنند، تا به این امتیاز دست پیدا کنند. یک محاسبه مادّی و واضحی هم هست؛ نوعی تجارت و نوعی به دست آوردن فرصت! اما در نظام اسلامی و در جمهوری …نگاه به نمایندگی بهعنوان مسئولیت و صحنهٔ خدمت به اسلام و مردم
دیدگاه دوم این است که ما به نمایندگی مردم در مجلس شورای اسلامی، به عنوان یک مسؤولیت، یک ادای وظیفه و یک صحنه کارآمد برای خدمت نگاه کنیم. اگر شوقی هم به نماینده شدنهست، به این خاطر باشد. اگر تلاشی هم در راه معرفی خود و بیان مطالب در باب خود و تلاش برای رسیدن به این میدان هست، برای این مقصود باشد. مثل آن بسیجی سر از پا نشناخته که وقتی به پایگاه میآمد که او را اعزام کنند و آنها میگفتند «اعزامت نمیکنیم»، روبرمیگرداند و «و تفیض اعینه منالدّمع[1] »؛ درست مثل همان چیزی که در صدر اسلام بود. با دل شکسته برمیگشت که چرا او را به جبهه نبردند. تلاش میکرد تا برود …حسنه بودن همهٔ تلاشهای نمایندهای که هدفش خدا و خدمت به مردم و انقلاب است
هدف را باید خدا قرار داد. اگر برای نماینده، هدف خدا باشد، هدف خدمت به کشور باشد، خدمت به انقلاب باشد، نفس کشیدنش هم حسنه است. هر طىّ طریق او از خانه تا مجلس، هر لحظه نشستن او روی آن صندلی، هر کلمه حرفی که میزند، هر تلاشی که میکند، هر اعصابی که او مایه میگذارد، همه اینها حسنه است، صدقه است، مایه قرب الی اللَّه است؛ وقتی هدف خدا باشد، وقتی هدف خدمت به مردم باشد، وقتی هدف، پیشبردن کار انقلاب باشد و وقتی هدف، رسیدن به هدفهای انقلاب باشد.خواست مردم از نماینده: دینداری و خدمت به حقیقت و اسلام
… بحثِ توده مردم ماست. بحثِ کسانی است که کشور و انقلاب به آنها متّکی است. در انقلاب هم به آنها متّکی بود. در جنگ هم به آنها متّکی بود. امروز هم اگر مسألهای برای این کشور پیش آید، به آنها متّکی است. در تلاش اقتصادی هم باز به آنها متّکی است. صحبتِ اینهاست. اینها با دین سر و کار دارند. نماینده را متدیّن میخواهند. در خدمت حقیقت میخواهند. در خدمت اسلام میخواهند. خداوند باید به همه ما توفیق دهد، و خود ما هم باید تلاش کنیم.توصیه به رعایت مصالح جامعه، اولویتها و استفادهٔ حداکثری از وقت مجلس
… که خیلی هم مهم است، مربوط به نیروی قانونگذاری است. باید با اخلاص وارد شد و این بخش را تأمین کرد. امروز، این بار بر دوش شماست. دیروز بر دوش دیگران بود. فردا هم بر دوش دیگرانی دیگر خواهد بود. امروز، در این لحظه، شما مخاطبید. ببینید چگونه عمل خواهید کرد. مصالح جامعه را رعایت کنید. اولویّتها را رعایت کنید. از اوقات مجلس، حداکثر استفاده را بکنید.لزوم اخلاص و دوری از جنجال در مباحثات و پاسخخواهی از دولت
… «مباحثه طلبگی»، هیچ اشکالی ندارد. بگو بشنوِ طلبگی: این بگوید، او رد کند؛ این استدلال کند، او جواب دهد. اینها هیچ اشکالی ندارد. همچنانی که ایستادن پای مسؤولیت سوگندی که در برخورد با دولت خوردید، در ارائه قوانین، در جواب خواستن از دولت؛ اینها هیچ اشکالی ندارد. اینها هم خیلی خوب است؛ اما باید مخلصانه باشد؛ باید دور از جنجال باشد؛ باید دور از روشهایی باشد که حاکی از بیصداقتی و بیصمیمیّتی است.استفادهٔ نادرست از امکانات دولتی، ایرادی ممکن که از چشم مردم پنهان نمیماند
یک نکته دیگر را هم عرض کنم و آن این است: یکی از ایرادهایی که به مجالس ممکن است گرفته شود، این است که نمایندگان با اتّکا به نمایندگی درصدد باشند از امکانات دولتی خدای ناکرده، استفاده نادرستی کنند. این چیزی نیست که از چشم مردم پوشیده بماند.لزوم مراقبت از سفارشبازی و تفاهم با سرمایهداران، ناسازگار با آبروی نمایندگی
البته ما چنین گمانی به نمایندگان نداریم. نه به نمایندگان این دوره، نه به نمایندگان دورههای قبل. نماینده مسلمان، اینطور نیست. نمایندهای که با هدف اسلامی آمده، محال است چنین چیزی در مورد او صادق باشد. لکن، باید مراقبت کرد. سفارشِ این را کردن، سفارشِ آن را کردن، موافقت اصولی برای این، اقدام برای آن، با فلان سرمایهدار مذاکره و تفاهم کردن، فریب فلان آدم را خوردن ... غرض، این چیزها، چیزهایی است که با حیثیّت و آبروی نمایندگی مناسبتی ندارد.لزوم ارتباط نمایندگان با مردم و شناخت نیازهای آنان
2- مجلس شورای اسلامی، به معنای حقیقی کلمه، مظهر اراده و حاکمیت مردم است و همان طور که تشکیل آن با اراده ی ملت است، تصمیم گیریها و جهت گیری کلی آن نیز باید طبق اراده ی مردم و منطبق با نیازهای آنان باشد. نمایندگان محترم برای این که بتوانند این مقصود را برآورده کنند باید با توده های مردم و انتخاب کنندگان خود، در تماس و ارتباط باشند و نیازهای راستین و خواسته های بحق آنان را به درستی و از نزدیک بشناسند و آن را در مصوبات مجلس رعایت کنند.مسئولیت سنگین نمایندگان در سخن گفتن از تریبون مجلس
… ایران بلکه همه ی مردم جهان است. پخش مستقیم مذاکرات مجلس، یکی از افتخارات نظام اسلامی و نشانه ی بارز آزادی اندیشه و بیان است و همه ی نمایندگان مردم با هر گرایش سیاسی و اقتصادی، به برکت این آزادی کم نظیر، قادرند از تریبون مجلس، با آحاد ملت ایران سخن بگویند. این فرصت و امکان بزرگ، از سوی دیگر، وظیفه ی شما نمایندگان محترم را بسیار سنگین و خطیر می سازد. اگر نماینده یی از تریبون مجلس خدای نخواسته، سخنی خلاف واقع یا موجب اضطراب و تشویش اذهان عموم، یا متضمن اهانت و افتراء به دیگران، یا همراه با افشای اسرار کشور، یا مایه یأس و سرخوردگی مردم را پخش کند گناه ناشی از آن به عظمت و گستردگی شعاع این رسانه ی مهم است و مردم چنین کسی را عفو نخواهند کرد. چه نیکو است که مجلس محترم با پیش بینی های قانونی لازم، خود پیشقدم شده و چنین فرد بی مسؤولیتی را از غفلت خارج سازد. همچنین رعایت تقوا و اخلاق و ادب اسلامی در گفتگوها و مباحثات از جمله ی مسائل مهم و قابل توجه نمایندگان و مجلس محترم است. نمایندگان عزیز باید توجه …توصیه به تقوا، پرهیز از تجملات، گروهگرایی و توصیههای شخصی
10- برادران و خواهران نماینده را به رعایت تقوا، و توکل به خداوند، و توجه به معنویت و اخلاق و عبادت، و بی اعتنایی به تشریفات زاید و تجملات اسراف آمیز، و اجتناب از گروهگرایی، و مقدم داشتن مصالح کشور و مردم بر مصالح شخصی و گروهی، و انقیاد در برابر حق، و پرهیز از توصیه های خصوصی و شخصی، و دوری از صرف نابجای بیت المال، و دوستی و مهربانی با رقبای دوران انتخابات، و بر حذر بودن از وسوسه ی شیطان و اغوای نفس اماره، توصیه می کنم. و از برادران و خواهران نماینده در مجلس دوره ی سوم که در مقطعی بسیار حساس، توفیق خدمتگزاری در این سنگر مقدس را داشته اند مخصوصاً رئیس محترم آن مجلس تشکر و تقدیر می کنم و امیدوارم زحمات آنان و همه ی خدمتگزاران به اسلام و مسلمین منظور نظر حضرت بقیةاللَّه …لزوم وکیل مردم دانستن خود و کار برای مردم و مصالح کشور
… شرطش این است که دولت و دولتمردان و مسؤولین، راه خدا و اسلام و توحید را هرگز رها نکنند و به قدرِ سرِسوزنی از این راه منحرف نشوند. ملاحظه مردم را بکنند؛ ملاحظه طبقات ضعیف را بکنند؛ ملاحظه کسانی را بکنند که در انقلاب همیشه سهم داشتهاند و باز هم خواهند داشت. شرطش این است که نمایندگان مردم، پس از این تلاش و کوشش که بحمداللَّه در انتخابات انجام گرفت، خود را وکیل و نماینده مردم بدانند و برای مردم فکر کنند، برای مردم حرف بزنند و برای مردم کار کنند. دنبال این باشند که مصالح کشور و راه اسلام را دنبال کنند و لاغیر. به فکر چیز دیگری نباشند.پرهیز منتخبان از تحقیر نامزدهای انتخابنشده و کینه از هوادارانشان
… مردم، یک موهبت الهی است و چیز کمی نیست. اعتماد مردم به آسانی به دست نمیآید؛ اما اگر خدای ناکرده بیتوجّهی کردند، به آسانی از دست خواهد رفت. باید آن خواستِ مردم را که همان ایمان اسلامی و میل به اصلاح امور کشور است، رعایت کنند و فقط برای این مقصود حرکت کنند. همچنین از آنها درخواست میکنم که در حوزههای انتخابیه خود که قاعدتاً دو نفر، سه نفر، پنج نفر، ده نفر، داوطلب بودهاند و از بین آنها یک یا دو نفر انتخاب شدهاند، آن برادری که انتخاب شده، مبادا خدای ناکرده، آن برادر دیگر را تحقیر کند یا از حوزه امور کشور خارج بداند؛ نه. این حرفها نیست. مردم تشخیص دادهاند و یک برادر یا یک خواهری را انتخاب کردهاند. معنایش این نیست که آن کسی که انتخاب نشده، خارج از حوزه کارهاست. اینطور نیست. او هم یک برادر مؤمن یا خواهر کارآمد است. در میان این کسانی که انتخاب نشدند، چهرههای خوبی را میشناسیم؛ افرادی لایق و با شخصیت. مبادا آن برادری که انتخاب شده، آنها را خارج از محدوده کارهای کشور و انقلاب به حساب آورد یا تحقیر کند، یا اگر آنها در …لزوم دلسوزی، صداقت و کار واقعی برای مردم نه تظاهر به کار
نکته دوم اینکه، مجلس شورای اسلامی، مجلسِ مردم است. مجلسِ خانها نیست؛ مجلسِ آحاد مردم است. نمایندهای که انتخاب میشود، باید دلسوز مردم باشد، صادق باشد، صمیمی باشد و بخواهد برای مردم کار کند. بعضی تظاهر به کار میکنند، اما کار نمیکنند. این، به درد نمیخورد. باید برای مردم کار کرد. صداقت و دلسوزی نمایندهای را که میخواهید انتخاب کنید، تشخیص دهید و بعد او را برگزینید. علاوه بر اینها، نماینده باید دارای فهم و درک سیاسی باشد و مسائل کشور را بفهمد؛ هم مسائل خارجی و توطئههای دشمنان را و هم مسائل داخلی و نیازهای مردم و اولویّتهای کشور را. …نقد استفاده از تریبون مجلس برای فحاشی و کارشکنی علیه دولت
… دارند. بنده که از نزدیک در جریان مسائل قرار دارم، میبینم که رئیس جمهور محبوب، زحمتکش و پر کار ما، همراه با دستیاران خود و وزرا و رؤسای دولتی، چقدر تلاش میکند! کشور را پیش بردن، آن هم در اقیانوسهای توطئهای که دشمنان علیه ما به وجود میآورند، کار آسانی نیست. حال اگر نمایندهای انتخاب کردیم با این هدف که در مجلس قوانین لازم را به تصویب برساند تا مسؤولین کشور و دولت منتخبِ مردم بتوانند کار خودشان را انجام بدهند، اما بر خلاف هدف و نظر ما، از تریبون مجلس برای فحش دادن به دولت و کار شکنی علیه آن استفاده کرد، به نظر شما چگونه نمایندهای است؟ آیا مردم چنین نمایندهای خواستند و میخواهند؟! آیا روح امام این را میخواست؟!تجلی مصالح همهٔ کشور در قانون، فلسفهٔ انتخاب نمایندگان از سراسر کشور
… و معارفی که در انقلاب ما هست و همه چیزهایی که ما را در این باب کمک میکند فهمیدهام، وظیفه اصلی در نمایندگی، «قانونگذاری» است. البته نظارت بر اجرا و از این قبیل چیزها هم هست. آنها هم بسیار مهم است. اما چیزی که رکن اداره کشور است، عبارت است از وضع قوانین. اینکه نمایندگان، از همه گوشه و کنار کشور انتخاب میشوند، به آن خاطر است که مصالح همه کشور در «قانون» متجلّی شود. یعنی نماینده شأنش این است که قانونی را بگذراند که این قانون، بتواند کشوری را که دارای مناطق فقیر و دوردست و مناطقی با اقتضائات گوناگون است، اداره کند.غیبت ناموجه نمایندگان، تعدی به حق مردم
… همه ی وقتی را که مجلس شورای اسلامی به آن نیاز دارد، صرف کنند و علاوه بر حضور در جلسات عمومی و کمیسیونها که در آن مباحثه و تبادل نظر انجام می شود، ساعاتی را هم صرف مطالعه و تفکر و مشورت با کارشناسان کنند و نیز از وجود کارشناسان امین در کمیسیونها استفاده برند. غیبتهای ناموجه از ساعات کار مجلس، تعدی به حق مردم و بی اعتنایی به اعتمادی است که مردم به نماینده ی منتخب خود کرده اند.سمت نمایندگی، نعمتی الهی و مایهٔ شکر و مباهات
… و وسیلهی حضور تعیین کنندهی آنان در گزینش گردانندگان امور کشور و نیز در تقنین قوانین حاکم بر حرکت عمومی کشور است. مردم، انتخاب نمایندگان را وظیفهی دینی و انقلابی خود میشمرند و بر پایهی معیارهای اسلامی است که کسی را به عنوان نمایندهی خود برمیگزینند. از این رو سمت نمایندگی مجلس، نعمتی الهی و مایهی شکر و مباهات است. مجلس شورای اسلامی تاکنون بحمداللَّه راه اسلام را پیموده و در جهت هدفهای انقلاب و رهنمودهای امام راحل (رضواناللَّهعلیه) ره سپرده است و انشاءاللَّه همواره چنین باشد. خداوند ملت شریف ایران را سربلند و پیروز بدارد و از برکات اسلام بهرهمند فرماید و دیگر ملتهای …مقدم داشتن مصالح انقلاب و کشور بر مسائل شخصی و گروهی توسط نمایندهٔ متدین
… است. همه اینها لازم است. لکن رکن اصلی، تدیّن است؛ یعنی اعتقاد به اسلام و به اصول و پایههای دینی و عامل بودنِ به اینها. این، اساس قضیه است. نمایندهای که متدیّن باشد، شما خاطرتان جمع است که خیانت نخواهد کرد؛ کار خلاف نخواهد کرد؛ حتی کوتاهی و سستی نخواهد کرد. نماینده متدیّن، هر یک ساعتی را که بخواهد غیبت کند و در مجلس نباشد، احساس میکند این خلاف شرع است و چون متدیّن است، این خلاف شرع را انجام نمیدهد. نماینده متدیّن، ازتریبون مجلس برای گفتن سخن ناحق، استفاده نمیکند. نماینده متدیّن، مصالح انقلاب و کشور را بر مسائل شخصی یا گروهی، مقدّم میداند. تدیّن، این خصوصیات و این خواص مهمرا دارد. اگر این شرط را بتوانید تأمین کنید و نماینده متدیّن را انشاءالله پیدا و انتخاب کنید، آن جهات بعدی قابل تأمینتر است.نقد سخن گفتن و دروغپراکنی نماینده علیه دولت از تریبون مجلس
… رئیسش در حدّ رئیس و رئیس جمهور فعلی ما بوده است؟! کدام یک اینقدر مورد اعتماد امام، این قدر دارای سوابق درخشان و این اندازه دارای خدمات بزرگ در راه انقلاب بوده است!؟ همه به خوبی میدانید که اگر حضرت امام در این زمان بودند، چقدر از این دولت حمایت میکردند. آن وقت مردم رأی بدهند، نماینده به مجلس بفرستند و آن نماینده، با استفاده از امکانات مجلس و از تریبون آن، علیه دولت سخن بگوید؟! دروغ بگوید و دروغ بنویسند؟!شرافت و دلسوزی اکثریت قاطع نمایندگان و معدود بودن فتنهگران
… گریها را در این مجلس دیدم و به مردم نگفتم؛ چون نخواستم خاطر عزیز مردممان را آزرده کنم. گفتم، این دوران، میگذرد و تمام میشود و میرود. مردم چگونه حاضرند به کسانی که فتنه گری کردند و حقایق را درنظر آنها باژگونه جلوه دادند، رأی بدهند که دوباره وارد مجلس شوند؟! البته تعداد فتنهگرها، معدود بود. اکثریت قاطع نمایندگان مجلس، از هر جای کشور که بودند - چه از تهران و چه از شهرهای دیگر - مردمانی شریف، دلسوز و علاقهمند بودند. من میخواهم این مطلب را به عنوان یک «معیار» به شما مردم عرض کنم: کسانی که چوب لای چرخ مسؤولین کشور میگذارند، در حرف زدن تقوا را رعایت نمیکنند، پایبندی ندارند و برای اینکه چهار نفر به آنها علاقهمند و طرفدارشان شوند، هر چه به دهانشان میآید میگویند، شایسته …پاسخگویی نمایندگان دربارهٔ رأی اعتماد به اعضای دولت
… است این سخن به معنای آن نیست که نمایندگان به وظیفه ی نقد و بررسی و نظارت و انتقاد دلسوزانه و ارائه ی راه حلهای درست نپردازند. مجلس در همه حال باید حریت و صراحت و حقگرایی و استقلال خود را حفظ کند و راه راست را به مجریان امور بنماید و بر پیمودن آن نظارت کند. نمایندگان باید پاسخگوی رأی اعتمادی که بر اعضاء دولت می دهند باشند. با این حال کارشکنی و فتنه گری و اغراء به جهل از هیچکس قابل قبول نیست.