رفتن به محتوای اصلی

نقشهٔ جامع علمی کشور

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سند برنامه‌ریزی بلندمدت پیشرفت علم و فناوری در کشور.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار رؤسای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی— ۱۳۸۵/۰۵/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۲
۱۳۸۵۱۴۰۲

فقط سال ۱۳۹۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

یک نکته این است که ما در کشور به نقشه‌ی جامع علمی احتیاج داریم. ما باید بدانیم که برای رسیدن به هدف چشم‌انداز بیست ساله - که نام آن مکرر برده میشود - نقشه‌ی جامع علمی ما چیست؟ این را باید ترسیم کنیم. بعد، این نقشه را طبق راهبردهای عملیاتی و برنامه‌ریزیهای زمان‌دار و منظم، مثل یک پازل، بتدریج باید پُر و کامل کنیم. این کار انجام نگرفته و ما آن را نیاز داریم؛ و باید انجام بگیرد. این کار با زبدگان و نخبگان و صاحبان اندیشه‌ی کشور در حوزه‌ی دانشگاهها و آموزش و پرورش و حوزه‌های ذیربط عملی است و بایستی تحقق پیدا کند.
یک مسأله، مسأله‌ی نقشه‌ی حرکت علمی کشور است که من این را در سال گذشته مطرح کردم. البته توقع نمیکنم که این کار را دانشگاه فردوسی انجام بدهد، اما توقع میکنم که دانشگاه استخوان‌دارِ ریشه‌دارِ فردوسی در این کار سهیم بشود؛ روی این فکر کنید. ما برای پیشرفت علم در کشور، به نقشه‌ی کلی علمی احتیاج داریم. درباره‌ی چه چیزی میخواهیم تحقیق کنیم؟ چه چیزی را میخواهیم فرابگیریم؟ چگونه این اجزاء علمی پراکنده، به هم متصل میشوند؟ در کجا از اتصال اینها، میشود برای آینده‌ی کشور و حرکت کشور بهره برد؟ اینها جز با یک نقشه‌ی علمی، برای کشور امکانپذیر نیست. البته نقشه‌ی علمی، نقشه‌ی دائمی نیست؛ مدت‌دار و زمان‌دار است. ممکن است در این برهه نقشه‌ی علمی یک چیز باشد، ده سال دیگر نقشه‌ی علمی بکلی تغییر کند و چیز دیگری باشد؛ لیکن این نقشه‌ی علمی لازم است. در این زمینه انتظار دارم دانشگاه شما - چه دانشگاه پزشکی، چه دانشگاه فردوسی - کمک کنند تا این کار در بین اساتید و در بین محققین و در بین دانشمندان و علمای دانشگاهی ما، تبدیل به یک مطالبه‌ی عمومی بشود. این هم یک مسأله است.

تکفل نقشه برای منظومهٔ علمی کامل و پیشرفت منسجم

باید منظومه‌ی علمی ما یک منظومه‌ی درست و صحیحی باشد؛ که حالا این نقشه‌ی جامع علمی، متعهد و متکفل این کار است. منظومه‌ی علمی کشور باید یک منظومه‌ی کامل باشد؛ معلوم بشود ما چه نیاز داریم، به چه اندازه نیاز داریم، تناسب بین بخشهای مختلف علمی چگونه است. پیشرفت ما حالت کاریکاتوری پیدا نکند؛ یک نقشه‌ی منسجم، پیشرفت منسجم و صحیح باشد. فرهنگ نوآوری در دانشگاه باید گسترش پیدا کند. همه‌ی این ظرفیت چند میلیونی استاد و دانشجوی ما باید وارد میدان نوآوری علمی بشوند؛ این باید بشود فرهنگ. دانشجوی ما از اول باید به فکر …

اهمیت اجرای نقشه و لزوم تلاشی چندبرابر تهیهٔ آن

… است. البته اجرای نقشه‌ی جامع علمی مهمتر از تهیه‌ی نقشه است. در تهیه‌ی نقشه، کار مهمی انجام گرفت. دوستان در شورای عالی انقلاب فرهنگی تلاش کردند، دستگاه‌های مسئول همکاری کردند، بخصوص اساتید دانشگاه در طول این چند سال خیلی کمک کردند، و نقشه‌ی جامع را درآوردند؛ خیلی خوب، اما این باید اجرائی بشود. راه اجرائی شدن هم در خود نقشه دیده شده. چندین برابر تلاشی که برای تهیه‌ی نقشه شده، باید برای اجرائی شدنش به کار برود. این کارِ اساسی و مهمی است که اگر این شد، آن وقت منظومه‌ی کامل علمی در کشور تهیه خواهد شد. فلان رشته را افزایش بدهیم، فلان رشته را کم کنیم، فلان رشته را حذف کنیم، فلان رشته را ایجاد کنیم؛ اینها همه بر طبق همین منظومه‌ی کامل شکل خواهد گرفت.

لزوم تدابیر اجرایی و تطبیق نقشه با نظام تعلیم و تربیت

کارهای خیلی خوبی انجام گرفته؛ هم کارهائی که خود شورا مستقیماً انجام داده است، و هم پشتیبانیهائی که مجموعه‌ی دبیرخانه انجام دادند؛ مثل همین نقشه‌ی جامع علمی که خب، کار بزرگی است، کار مهمی است. حالا هم مژده دادند که کارها و تلاشهای اجرائی کردن نقشه‌ی جامع و تطبیق کردن آن بر موجودیتهای تعلیم و تربیت کشور در جریان است، که ان‌شاءاللَّه این کار باید پیش برود. اگر ما این بخش دوم مربوط به نقشه‌ی جامع را عملی نکنیم، درست مثل این میماند که یک سدی را با هزینه‌ی زیادی تولید کنیم، اما کانالهای آبرسانی را که باید این آب را به مزارع و به مناطق تشنه برساند، تولید نکنیم. متأسفانه در زمینه‌ی سد، این موارد هست، که آقای رئیس جمهور بجد دنبال میکنند. گاهی ایشان از این قضیه به من هم شکوه کردند. این کانالها را بایستی زودتر راه بیندازید، و آن کانالها همین تدابیر اجرائی است برای اجرای نقشه‌ی جامع علمی. همچنین کارهای دیگری که ایشان …