رفتن به محتوای اصلی

نفت

نام‌های دیگر: نفت و گاز، صنعت نفت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

منابع نفت و گاز ایران و جایگاه آن در اقتصاد و سیاست.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع علمای نجف (وظیفه سران کشورهای اسلامی- مسئولیت علما)— ۱۳۴۴/۰۸/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۴۴ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۴۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

شاهدها (۱۲۹ پاراگراف)

چشم دوختن بیگانگان به منابع نفت شرق و بردن رایگان آن

در شرق چون مخازن زیاد است، مخازن نفتْ زیاد در شرق هست مثل کویت، مثل حجاز، مثل ایران، در اینجا این طور مخازن هست، آن خارجیها تمام چشمشان دوخته شده است به این مخازن ما و دارند مجانی می‌برند، همین طوری. شما خیال می‌کنید که امریکا پول به ایران می‌دهد؟ امریکا برای خودش در ایران پایگاه درست می‌کند. این اسلحه‌هایی که می‌گویند فروختند به ایران، به جای نفت دادند. این اسلحه‌ها همانهایی است که اینها می‌خواهند در ایران باشد، و پایگاه باشد که مبادا یکوقتی شوروی حمله …

حراج نفت و مخازن کشور به دست شاه به سود آمریکا و دیگران

علاوه بر این، خوب خود ما هم اهل این ملت هستیم؛ می‌بینیم که تمام مخازن ما دارد می‌رود تو جیب امریکا و برادرهای او. نفت ما اگر این طور که حاتم بخشی می‌کند محمد رضا ... اگر این نشود، نفت ما به این زودیها تمام نمی‌شود، مخازن ما به این زودیها تمام نمی‌شود، لکن درِ نفت را باز کرده‌اند و حراج کرده‌اند. دارند می‌برند همه را، می‌خورند همه را. از آن طرف انگلیسها می‌برند، از آن طرف کسان دیگر. امریکایی‌ها که از همه بدترند. از آن طرف هم شوروی‌ها. همه ریخته‌اند به جان این ملت، و همه هم، دست به هم داده‌اند که این مردکه را نگهش دارند که این چیزها را ببرند.

اسراف شاه در فروش نفت و خرید آهن‌پاره، عامل خطر اتمام نفت

- اگر دست نفتخواران و مفتخواران خارجی و داخلی از مخازن نفتی کوتاه شود و به طور معقولی نفت به فروش رود، به این زودیها از مخازن نفت محروم نمی‌شویم. این اسراف بی‌حد شاه در فروش نفت و در ازای آن، آهن‌پاره خریدن است که نفت را در خطر اتمام انداخته است. ما با برپایی حکومت ملی- اسلامی و جایگزین نمودن اشخاص ملی وطنخواه خداشناس به جای خائنین مسرف، راههای معقولی برای رفع بحران داریم: اول، کوتاه کردن دست غارتگران بیت المال که در راس آنها شاه است که برای حفظ خود با کشیدن چکهای یک میلیون دلاری و بیشتر، از بیت المال …

تبذیر درآمد نفت در خرید اسلحهٔ تجملی و صدمه به استقلال

دانشگاههای ما نیمی از سال بسته است و طلاب و دانشجویان ما هر سال چندین بار مضروب و مجروح می‌گردند و به زندان افکنده می‌شوند. شاه اقتصاد ما را از میان برده و درآمد حاصل از نفت را که ثروت آینده مردم ماست تبذیر می‌کند و آن را برای خرید اسلحه‌هایی به کار می‌برد که جنبه تجملی و قیمتهای سرسام آور دارد و این امر به استقلال ایران صدمه می‌زند. من مخالف شاه هستم؛ درست به دلیل آنکه سیاست وی که وابسته به قدرتهای خارجی است، پیشرفت مردم را در معرض خطر قرار می‌دهد. هنگامی که شاه ادعا می‌کند که ایران را به مرز «تمدن بزرگ» می‌رساند، دروغ می‌گوید و این مطلب را بهانه قرار داده است تا ریشه استقلال مملکت را …

بردن نفت ایران و ساختن پایگاه برای آمریکا در عوض آن

در هر صورت باید همه ایمانمان را راسخ کنیم و اتکال به خدای تبارک و تعالی بکنیم، و با اتکال به خدای تبارک و تعالی نگذاریم از این به بعد اجانب در این مملکت دخالت بکنند، منافع ما را مفت و مجان ببرند؛ همین طوری که دیدید نفت ما را بردند و اگر چند سال دیگر این [شاه‌] مانده بود، همان طوری که خودش می‌گفت، دیگر نفت تمام می‌شد. در ازای آن به ما چه دادند؟ در ازای آن پایگاه درست کردند برای امریکا! یعنی هم نفت ما را بردند، هم به نفع آنها پایگاه درست کردند. وصف مصیبت ما زیاد است. و بعدها مطلعین، اشخاصی که اطلاع از حقایق دارند بعدها خواهند نوشت، در تاریخ خواهد ثبت شد؛ ما همه آن را اطلاع نداریم. آن چپاولهایی که اینها کردند، آن خیانتهایی که اینها کردند، ما نمی‌توانیم الآن شرح بدهیم. اطلاعش را هم نداریم. مطلعین کم …

هدر دادن نفت در عوض آوردن آهن‌پاره به سود خود آنان

سینماها را به صورت مبتذل درآوردند و جوانهای ما را بردند آنجا. جوانهای ما را بکلی خراب کردند. و از آن طرفْ اقتصاد ما را خراب کردند؛ زراعت الآن ما نداریم. نفت ما را به هدر دادند، و به عوض آن یک آهن‌پاره‌هایی به نفع خود آنها آوردند برای ما!

غارت نفت به‌عنوان تنها سرمایهٔ کشور

… که چقدر از این مال مردم [را] خوردند؛ اقتصاد ما را به عقب راندند. آقا مصیبتها بر این ملت وارد شده و ما غافلیم. ما الآن زراعت نداریم. مخازنمان هم اگر چند سال دیگر این مردِکه بود از بین رفته بود. ایران می‌ماند [به صورت‌] مملکتی که هیچ مئونه ندارد، هیچی ندارد. مئونه ما نفت است. نفت را- همه‌اش را [غارت کردند] و هی هم وعده می‌داد که ده تا بیست سال دیگر تمام است این! آن وقتی که تمام‌ می‌شد چه داشتیم؟ وعده‌ها زیاد است البته! وعده به اینکه صنعتی می‌کنیم مملکت را! کدام صنعتی کردید شما؟ ذوب آهنتان برای این بوده است که یک دسته از این شوروی‌ها را بیاورید در اینجا بر شما حکومت کنند! شما کاری نکردید. شما از آنجا همه چیزها را …

اختیار ملت در فروش نفت و نقد واگذاری نفت و پایگاه به بیگانگان در دوران شاه

… کنار بگذارید این مسائل را، با هم بشوید: یَد الله مَعَ الجَماعَه[9] همه با هم بشوید. تا اینجا آوردید تا آخر ببرید. آخر یعنی آن وقتی که دست اجانب از مملکت شما کوتاه بشود؛ مملکت بشود مال خودتان، خودتان اداره‌اش بکنید، خودتان هر چه دارید دلتان خواست بفروشید. نفت را خواستید بفروشید، خواستید نفروشید. البته می‌خواهیم بفروشیم اما نه آن فروشی که این‌ مرد کرد که هم نفت را داد هم پایگاه درست کرد. به جای نفت پایگاه برای آنها درست کرد. این طور البته نمی‌شود؛ ادامه ندارد این.

عادی ماندن فروش نفت و صرف درآمد آن برای مصلحت ملت نه تجهیزات نظامی

… که حق و عدالت را زیر پا گذاشته‌اند، عکس العمل نشان می‌دهیم. راجع به اسرائیل، ما در منازعه آن کشور با دوَل عرب با اقدام خود موضع نمی‌گیریم؛ ما تنها، کشوری را به این ترتیب مجازات می‌کنیم که مشاورینش به پلیس و ارتش شاه برای زجر و شکنجه ملت ما کمک کردند. در جاهای دیگر فروشهای ما عادی خواهد بود. ما پول نفت را برای مصلحت ملت و نه به خاطر تجهیزات نظامی ویران‌کننده خرج خواهیم کرد.

فروش نفت در برابر پول نه اسلحهٔ بی‌مصرف برای ارتش

- هرگز! ارتش ایران هیچ گاه احتیاج به اسلحه‌های کنونی ندارد. مستشاران نظامی امریکایی بر ارتش ایران سیطره دارند. ما ارتشی مستقل تشکیل خواهیم داد و زوایدی را که به درد ارتش و مملکت و مردم ایران نمی‌خورد حذف خواهیم نمود. ما نفت را به هر کشوری که صلاح دانستیم می‌فروشیم و در مقابل پول می‌گیریم نه اسلحه‌هایی که اصلًا به درد ارتش ما نمی‌خورد و ارتش را دربست در اختیار بیگانه قرار دهد.

نساختن حربه از نفت برای کوبیدن دیگران و جلوگیری از هدر رفتن آن

… نفع ملت ایران باشد، رابطه‌ای برقرار نمی‌کنیم. ما همچنان که مخازن خود را از غارت بیگانگان حفظ می‌کنیم هیچ گاه به ثروتهای دیگران و لو به نفع ملت خود تجاوز نمی‌کنیم. موازین اسلامی اجازه تجاوز به هیچ انسانی را نمی‌دهد، خواه از افراد ملت ما باشد یا از سایر ملتها. و نفت را هرگز حربه‌ای برای کوبیدن دیگران نمی‌سازیم ولی از هدر رفتن آن هم جلوگیری می‌کنیم. و آنهایی که امروز از نهضت ملت ایران حمایت می‌کنند فردا از دیگران اولویت دارند.

صدور نفت به غرب و هر مشتری پس از آرامش ایران

… به دولت فرانسه؛ از رئیس جمهور که در این کنفرانس از تایید کارتر از شاه، مناقشه کرده است، تشکر می‌کنم و میل دارم که کارتر را نصیحت کنند، که دست از پشتیبانی این شاه و این رژیم و این دولت- که همه بر خلاف قوانین است- بردارند؛ و به این کودتای نظامی تایید نکنند؛ و جلوگیری کنند، تا ایران آرامش خود را به دست بیاورد و چرخهای اقتصاد به گردش درآید؛ و در آن وقت است که می‌شود که نفت را به غرب و هر کجا که مشتری هست صادر کند.

ادعای شاه دربارهٔ قطع نفت غرب برای تجهیز غرب بر ضد نهضت

… یک مطلبی حاصل شده است. تا حالا هیچ مطلبی از آن مطالبی که ما و ملت ایران می‌خواهیم حاصل نشده است. بله ایشان- آن طوری که از ایشان نقل شده است- گفته‌اند که اگر من بروم، من یک سه ماهی می‌خواهم بروم برای اینکه یک مثلًا ناراحتیهایی دارم، سه ماه می‌خواهم بروم دیگر! و اگر من بروم، به غرب نفت نخواهد رسید. این برای این است که غرب را بر ضد نهضت تجهیز کند. و اگر من بروم، بیرق سرخ به بالای پشت بامهای- مثلًا- ایران، به بالای ایران، به بالای بلندیهای ایران بیرق سرخ زده می‌شود! یعنی همه دیگر، از اول تا آخر ایران دیگر کمونیست می‌شوند و به شوروی گرایش پیدا می‌کنند! بعد هم گفتند که اینهایی که مخالف من هستند یک عده …

فروش نفت و خرج پول آن برای منافع ملت در حکومت صحیح

اگر یک حکومت صحیح پیش بیاید، نفت را می‌فروشد و پول می‌گیرد خرج می‌کند از برای منافع خود ملت؛ این فقرا را نجات می‌دهد، این اشخاصی که ضعفا هستند؛ اینهایی که الآن به واسطه شکست کشاورزی هجوم آوردند در این سرماهای زمستان به شهرها و مسکن ندارند، زیر چادرها- نه مثل این چادر که حالا اینجا درست کردید شما، خیر آن چادرهای بیچارگی که آنها درست کرده‌اند- در این …

واگذاری تصمیم دربارهٔ اوپک به متخصصان پس از تشکیل حکومت

- راجع به اوپک بعد از تشکیل حکومت مطالعه خواهد شد و متخصصین تصمیم خود را خواهند گرفت. اما امریکا تا کنون مشتری خوبی نبوده است، برای اینکه پول نمی‌داده است.

برخورداری کشورهای دارای روش عادلانه با ایران از نفت

- اسرائیل در حال جنگ با مسلمین است و غاصب سرزمینهای برادران ماست؛ ما به آن نفت نخواهیم داد. کشورهای دیگری که روش عادلانه‌ای با ما داشته باشند از نفت برخوردار خواهند شد.

جلوگیری از هدر رفتن نفت و فروش عادلانهٔ آن برای احیای اقتصاد

… فریب دهند. و در همین مدت، برگرداندن تمامی ثروتهایی که به وسیله جنایتکاران به خارج کشور منتقل شده است، و آزاد کردن همه زندانیان سیاسی و راهنمایی و تشویق جامعه به فداکاری برای ترمیم ویرانیهای دولتهای گذشته و تلاش صادقانه در جهت ساختن بنای حکومت و جامعه جدید. جلوگیری قاطعانه از هدر رفتن مخازن کشور مخصوصاً نفت و فروش آن به قیمت عادلانه و صرف پول آن در تجدید حیات اقتصادی و نیازهای فوری و ضروری مردم و دهها وظایف سنگین و خطیر که دولت آینده با آن روبه است و جز با گذشت و فداکاری و صداقت و همکاری عمومی امکانپذیر نیست. حساستر از همه، بهبود بخشیدن به وضع طبقات محروم بخصوص آسیب دیدگان در طول مبارزات اخیر، آماده کردن فوری کلیه مراکز علمی و فرهنگی از مدارس تا دانشگاهها برای شروع تحصیلات، تصفیه سریع ارتش از عناصر خائن و بازگرداندن استقلال ارتش، جلوگیری از ورود کالاهای تجملی، …

آمادگی ملت برای تحمل سرما تا نفتش به اسرائیل و آمریکا نرسد

… و گول خوردند از دولت به اینکه نفت را برای داخله می‌خواهیم، اگر اینها فهمیدند که این نفت را برای اسرائیل- دشمن قرآن و اسلام- می‌خواهند حرام است که اینها اعتصاب نکنند. پیش خدا مواخذند، پیش ملت مواخذند اینها. تمامشان باید اعتصاب کنند تا یک قطره نفت بیرون نیاید. ملت ایران حاضر است که سرما بخورد و نفتش را اسرائیل نبرد که دارد اسلام را به هم می‌زند، دارد مسلمین را این قدر می‌کشد، امریکا نَبرد که همه جنایاتی که ما داریم از دست امریکا هست؛ دیگران هم نبرند. من حالا دارم پیام می‌دهم به کارکنهای شرکت نفت که بر شما واجب شرعی است، واجب الهی است، به اینکه اعتصابتان را عام کنید، عمومی کنید و نگذارید نفت خارج بشود. و به شما می‌گویم که اگر چنانچه شما را ترساندند- چنانچه دیروز اینها را ترساندند و …

لغو قراردادها و قطع نفت دولت‌های پشتیبان شاه

… ایران اعلام کردند با آرامش- که عذری در کار نباشد که یک طوایف دیگری داخل بودند و از آن طرف مرزها آدمهایی آمده‌اند![1] با کمالِ آرامشْ تمام ایران گفتند که ما شاه را نمی‌خواهیم. بنا بر این من یک پیامی به دولتهای دنیا دارم، یک پیامی هم به داخل کشور و ارتشیها. آنکه به همه دولتهاست این است که ما اعلام می‌کنیم از امروز که رفراندممان به طور تمامیت انجام گرفت و همه می‌دانید که شاه‌ قانونی نیست، هر دولتی که پشتیبانی از ایران بکند، ما تمام قراردادهایی که با ایران کرده‌اند لغو می‌کنیم و یک قطره نفت به آنها نخواهیم داد و لا اقل تا وقتی که دولتشان هست.

غارت نفت ایران به دست آمریکا و تبدیل پول نفت به انبار اسلحه

در سالیان دراز می‌بینیم که اکثر و بلکه تمامی سیاستهای شاه در زمینه‌های مختلف، در جهت تامین هر چه بیشتر منافع امریکا و همدستان امریکا بوده است. کشاورزی ایران را به نفع امریکا نابود کرده است. مخازن زیرزمینی و مخصوصاً نفت را به غارت امریکا داده است و ایران را با پول نفت انبار اسلحه ساخت امریکا و همدستانش قرار داده است که گذشته از اینکه این سلاحها، به هیچ کاری جز کشتن فرزندان ملت در شهرها و دهات نمی‌خورد، بیش از چهل هزار مستشار نظامی امریکایی را بر ما تحمیل کرده است، که علاوه بر اینکه در هر سال بابت حقوق آنان، هزینه کمرشکنی بر ما تحمیل می‌شود، اصولًا همین مستشاران زیر نظر سفارت امریکا، تمامی اوضاع کشور را برای حفظ منافع امریکا کنترل می‌کنند و قدرت هر گونه آزادی عمل را از ارتش ایران سلب کرده‌اند. و ارتش را علی‌ رغم خواست آنان در جهت حفظ شاه بسیج نموده‌اند. امریکا به دست شاه، ایران را به یک پایگاه نظامی در برابر ابرقدرتهای رقیب خود درآورده است. شاه با زور سرنیزه، حق کارگران و زحمتکشان شریف و محروم ایران را بر باد داده است. سرمایه داران امریکایی، ایران …

اعتصاب شرکت نفت برای جلوگیری از هدر رفتن مال ملت، اطاعت خدا

… ارج، اگر چه پر زحمت است لکن در پیشبرد هدفهای انسانی ملت نقش مهمی دارد. اعتصابات بزرگ خود را هر چه بیشتر ادامه دهید، دستگاه این خائنین یاغی را فلج کنید. اعانت به این خائنان، حرام و مخالف رضای خداست. اطاعت از آنان، به هر عنوان، ضدیت با اسلام و خدای اسلام است. اعتصاب شرکت نفت و جلوگیری از هدر دادن مال عظیم ملت، اطاعت خداست. اعلامیه مدرسین بزرگ و فضلای عالیمقام حوزه علمیه قم- دامت برکاتهم- برای روز همبستگی ملت با اعتصابات موسسات دولتی و غیر دولتی بالخصوص شرکت نفت، مورد تائید این جانب است، من نیز به عنوان یک فرد از این ملت، همبستگی خود را با آنان اعلام می‌دارم.

عرضهٔ نفت و گاز در معاملهٔ عادلانه و صرف درآمد آن در پیشرفت اقتصادی

… بر نیازهای اساسی اکثریت قاطع و فقیر مردم است. از منابع ارضی با توجه به نیازهای جامعه ما، به طور کامل و در رابطه با سایر ملتهای جهان استفاده خواهد شد. آنچه در زمینه اقتصادی مورد نظر ماست، جلوگیری از غارت منابع ملت ماست، نه قطع رابطه اقتصادی با کشورهای جهان. درست در چهارچوب یک معامله عادلانه است که نفت و گاز نیز به خریداران آن عرضه خواهد شد. مهمتر آنکه منافع حاصله از فروش منابع ارضی باید به مصرف پیشرفتهای اقتصادی ما برسد. و در این جهت ما قطعاً با جهان صنعتی در رابطه کامل خواهیم بود. ولی حق تصمیم‌گیری برای جهتی که اقتصاد ما انتخاب خواهد کرد، به عهده خود ما خواهد بود.

رد تاراج نفت و ندادن آن به دشمنان بشریت

… همکاری می‌کنند. شاهی که در هر کجای عالَم که فردی و یا دولتی جنایتکار و ستمگر است، شاه از او حمایت می‌کند و به آن کمک می‌دهد. ملت ایران تصمیم گرفته است برای نجات از چنگال این آدمخواران به مبارزه ادامه دهد و بر مبنای همین استقلال، سیاستهای خود را تنظیم کند. و در مورد نفت، چه کسی به خود حق می‌دهد که به ما دستور بدهد که ما همیشه باید نفت خود را سخاوتمندانه تاراج کنیم و به دیگران بدهیم و خود از آن استفاده نکنیم. و ما به دشمنان بشریت و انسانیت نفت نمی‌دهیم.

واگذاری غاصبانهٔ نفت و ذخایر ایران به بیگانگان

… و مصیبتهایی که بر اهالی آنجا از طرف سلسله پهلوی وارد شده و می‌شود اجمالًا شنیده‌اید. آنچه بر این ملت مظلوم می‌گذرد به حدی نیست که بتوانم تفصیل دهم. از اول کودتای نحس رضا خان به دست دولت انگلیس تا کنون، تمام ملت ایران در اختناق و رنج و درد به سر می‌برند؛ تمام ذخایر آنها را از قبیل نفت و غیره به طور غاصبانه به اجانب داده‌اند و نفعی از آن به ملت فقیر نرسیده و نمی‌رسد؛ کشتارهای عمومی و دسته جمعی سالها است ادامه دارد؛ مساجد و معابد و حوزه‌های علمیه در حال تعطیل است؛ نظامیان شاه بر مال و جان ملت مسلط هستند.

کشتار مردم برای ادامهٔ بردن نفت و ساختن پایگاه بیگانگان

… شده‌اند لکن این لازم بوده! دنبال اینکه می‌گوید من متاسفم، می‌گوید لکن یک مطلب لازمی بوده! «مطلب لازمی بوده» می‌دانید یعنی چه؟ یعنی اگر این آدمها را هم نکشند نفت ما نجات پیدا نمی‌کند! اگر اینها را نکشند پایگاههای ما ممکن است از بین برود! این لازم بوده است ... برای استفاده خارجیها، برای غارتگری اینها. برای اینکه نفت ما را ببرند و خودشان پایگاه درست کنند، عوض پول نفت پایگاه برای خودشان درست کنند، می‌گویند لازم بوده این. البته تاسف دارد- البته! کاشکی مردم هیچ حرف نمی‌زدند تا ما نفتهایمان را می‌بردیم! که مردم حالا حرف زده‌اند این یک خرده تاسف دارد! آدمکشی هم تاسف دارد لکن این آدمکشی لازم بوده! یک انسانی که می‌گوید که حقوق بشر، اسم از حقوق بشر می‌برد، آن وقت یک همچو حرفی می‌زند …

نگرانی از قطع نفت و کشتیرانی، انگیزهٔ ادعای حفظ ثبات

ایشان که همچو دست و پایش را گم کرده که مبادا ثبات ایران یا ثبات منطقه به هم بخورد، برای این است که مبادا یکوقتی ثبات اینجا به هم بخورد و نفت را دیگر به ما ندهند! مبادا ثبات منطقه به هم بخورد و کشتیرانی برای بردن نفتها و برای سایر منافع به هم بخورد. مساله آن است. چرا درست نمی‌گویی؟! خوب درست مثل یک آدم صحیحی، خوب بگو به اینکه ما می‌ترسیم که این منافعی که در ایران داریم- همان طوری که وزیر خارجه انگلستان گفت، او تصریح کرد که ایشان بسته به ماست، ما منافع داریم در آنجا، ایشان حافظ منافع ماست و ما پشتیبانی از …

بردن نفت ایران بدتر از رایگان و خرید سلاح برای پایگاه آمریکا

… که امریکا برایش پیش آورده نجات بدهیم، و یک نظام متکی بر ملتْ ما ایجاد بکنیم نه یک نظامِ متکی بر مستشارهای امریکا. و استقلالمان را هم حفظ بکنیم و یک مملکت مستقل باشیم نه یک مملکتی که همه چیز آن در دست دیگران است؛ تا به واسطه این، ثبات پیدا بکند مملکت ما. وقتی ثبات پیدا کرد نه شما حق دارید که نفت اینجا را مجان و بلکه بدتر از مجان ببرید- بدتر از مجان، برای اینکه نفت را می‌برند پایگاه برای خودشان درست می‌کنند! این مصیبت است خدا می‌داند برای یک مملکتی که نفت را ببرند، آن وقت با اسم اینکه ما می‌خواهیم یک مملکت قدرتمند باشیم در ازایش اسلحه هجده بیلیون دلاری را بخرند و بیاورند در ایران پایگاه برای آقای کارتر یا امریکا درست بکنند! خوب، ملت ایران می‌خواهد این نباشد. می‌خواهد پیوسته به دیگران نباشد؛ مستقل باشد. یک مملکت مستقل نمی‌گذارد یک همچو چیزی بشود.