رفتن به محتوای اصلی

نفت

نام‌های دیگر: نفت و گاز، صنعت نفت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

منابع نفت و گاز ایران و جایگاه آن در اقتصاد و سیاست.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع علمای نجف (وظیفه سران کشورهای اسلامی- مسئولیت علما)— ۱۳۴۴/۰۸/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۴۴ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۴۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۹۰ پاراگراف)

نفروختن نفت به دولت‌های حامی شاه، از جمله آمریکا، تا زمانی که سرانشان بر سر کارند

- ما گفته‌ایم که پس از رفراندم سراسری کشور علیه شاه در روزهای تاسوعا و عاشورا که هر گونه مشروعیت و قانونی بودن را- حتی از نظر جهانیان- برای چندمین بار از حکومت‌ شاه سلب کرد، به دلیل اینکه دیگر شاه و دولت او نماینده ملت نیستند، اگر هم قبلًا بوده‌اند- که هرگز نبوده‌اند- در این صورت هر دولتی از وی حمایت کند، علیه ملت ایران اقدام کرده است و ملت ایران حق دارد به چنین دولتی که حامی دشمن اوست نفت خود را نفروشد. البته گفته‌ایم که مادامی که سران این دولتها که از شاه حمایت می‌کنند بر سرِ کارند به آنها نفت نمی‌دهیم، خواه امریکا باشد و یا هر کشور دیگر. و اما نسبت به اسرائیل، مسلّم است که ما به یک دولت غیر قانونی و غاصب و متجاوز به حقوق مسلمین و دشمن اسلام هیچ گونه کمکی نخواهیم کرد. حساب آفریقای جنوبی هم معلوم است؛ رژیم نژادپرستی که به هیچ وجه به هیچ یک از ارزشهای انسانی ارج نمی‌نهد و اصولًا رژیمی است سفاک و …

استخراج برای مصرف داخلی، منع صادرات و تولید آینده به اندازهٔ نیاز کشور

- دستور دادم تا نفت را برای داخل استخراج نمایند ولی هرگز اجازه نمی‌دهم نفتمان را خارجیان به یغما ببرند. لذا گفته‌ام که به خارج صادر نشود و این کار شده است. تولید نفت در آینده بستگی به نیازهای کشورمان دارد.

نقد دادن نفت به خارج در ازای سلاح بی‌کاربرد و پایگاه آمریکایی

اما اینکه می‌گویند که اگر چنانچه من بروم دیگر برای غرب نفت نیست، اگر مقصود این است که آن طوری که شما نفت را می‌دادید به خارج ما نمی‌دهیم، صحیح است این. برای اینکه شما نفت ما را دادید به خارج و آنی که از امریکا به خیال خودتان گرفتید و برای تعمیه[2] گرفتید، یک اسلحه‌های بسیار پیشرفته [است‌] که در ایران هیچ کارشناسی ندارد و هیچ کس نمی‌تواند استعمالش بکند و برای پایگاه درست کردن برای امریکا در ایران. یعنی هم نفت را بردید هم پایگاه درست کردید! اگر می‌خواست یک مملکتی در مملکت دیگری پایگاه درست کند، محتاج به این بود که میلیاردها- مثلًا- دلار بدهد تا پایگاه اجازه بدهند درست کند. ایران اجازه داده که پایگاه درست کن در ازای نفتی که ما به تو می‌دهیم! نفت را داده‌اند، اگر در ازایش اسلحه برای ایران هم خریده …

فروش نفت در معاملهٔ عادلانه به هر مشتری برای ادارهٔ کشور

… این ترتیبی نفت ندارد، اگر غرب از ما بخواهد که نفت بدهیم به او و عوض آن هم پایگاه در ایران درست بکند یا یک چیزی که به درد ما نمی‌خورد در ایران درست کند، یا مضر برای ایران است در ایران درست کند، ما نفت را اگر به بیابانها ریختیم، اگر آتش زدیم، به آنها نمی‌دهیم. و اگر مقصود این است که نفت را نمی‌دهند، غرب به نفت نمی‌رسد یعنی اگر بخواهند یک معامله صحیحی، عقلایی، روی انصافی، روی تبادل نظری بین متعاملیْن،[3] بگوید نفت نمی‌دهند، دروغ می‌گوید. نخیر، ما و ایران هر حکومتی باشد احتیاج دارد به پول برای اینکه اداره مملکت باید بکند، و عمده‌اش پول نفت است. نفت را هر مشتری‌ای که پیدا بشود که خوب بخرد، به او می‌دهد پول می‌گیرد. به امریکا می‌دهد به جای اینکه ایشان پایگاه درست کرده است، نه ما پایگاه نمی‌خواهیم درست کنیم برای امریکا. ما پول می‌گیریم برای اینکه این ملت ضعیف را، این ملت بی‌چیز را نجات بدهیم از این وضعی که دارد: این زراعتی که از دست داده، این کشاورزی که از دستش رفته است، …

اعزام هیئت رسیدگی به امور نفت و دستور استخراج برای مصرف داخلی

1- این جانب برای جلوگیری از تبلیغات دولت غاصب، هیاتی برای رسیدگی در امور نفت اعزام نمودم و به شرایطی دستور استخراج نفت برای مصرف داخل را دادم. گرچه اهل اطلاع می‌گویند مخازن بسیاری در کشور برای مصارف داخلی موجود است و دولت قحطی مصنوعی ایجاد کرده است؛ و گفته می‌شود شبها تا صبح مامورین نظامی، نفت مخازن را می‌برند و معلوم نیست چه می‌کنند. در ضمن من از کارکنان شرکت نفت که در این امر خیر با این هیات …

دادن نفت به آمریکا و خرید سلاح بی‌فایده به دست شاه و فروش نفت به هر کشور دلخواه پس از آن

- بله تا وقتی است که شاه کنار برود. شاه نفت ما را برای تحکیم خودش بدون هیچ مجوزی به امریکا می‌داد و از پول آن اسلحه امریکایی که به هیچ درد ملت ایران نمی‌خورد، می‌خرید. اصولًا نفت تا کنون پشتوانه حکومت غاصبانه شاه بود و من حکم کردم که دیگر صادر نشود و اعتصاب تا رفتن شاه ادامه دارد. بعداً ما نفت را به هر کشوری که مایل باشیم می‌فروشیم.

لزوم خروج نظامیان و مأموران انتظامی از مناطق نفتی و خودداری از ارعاب کارکنان

1- نظامیان و مامورین انتظامی از مناطق و مراکز نفتی بیرون بروند و دخالتی در امور مربوطه ننمایند و از ایجاد هر گونه ارعاب در بین کارکنان خودداری نمایند.

تولید نفت فقط به اندازهٔ مصرف داخلی و توقف کامل صدور آن تا سقوط رژیم

2- نفت و فرآورده‌های نفتی فقط به اندازه مصرف داخلی تولید شود و از صدور نفت به خارج، تا سقوط رژیم غیر قانونی، جلوگیری کامل به عمل آید.

قطع نفت دولت‌های حامی شاه پس از تاسوعا و عاشورا

- رفراندم تاسوعا و عاشورا برای چندمین بار ثابت کرد که شاه از سلطنت مخلوع است. و از آن روز به بعد اگر دولتی از شاه حمایت کند، تا رئیس آن دولت سرکار است نفت را قطع و تمام قراردادهایی که بعد از این دو روز تا رفتن شاه امضا شده است بی‌اعتبار می‌دانیم. ولی قراردادهایی که قبل از این دو روز با رژیم منعقد شده‌اند آنها را بررسی می‌کنیم، آنچه را مضر به حال ملت و مصالح مملکت ندانیم می‌پذیریم و گر نه رد می‌کنیم.

ایجاد قحطی مصنوعی سوخت از سوی دولت برای ایجاد وحشت و نارضایتی

5- باید ملت ایران بداند که نفت و گاز به مقدار مصرف داخل در انبارها موجود است و دولت جنایتکار، برای ایجاد وحشت و نارضایتی، قحطی مصنوعی ایجاد نموده؛ و کارکنان شرکت نفت به مقدار مصرف داخل استخراج می‌نمودند و اینان به مصارف دیگر می‌رساندند (از قبیل صدور برای اسرائیل- چنانکه گفته شده) و ملت را در مضیقه قرار می‌دهند. شاه و دولت غاصب او با ملت در حال جنگند که به این اعمال وحشیانه دست می‌زنند؛ حتی گفته می‌شود که کارکنانی را که برای مصرف داخلی می‌خواهند عمل کنند، مجبور به اعتصاب می‌کنند تا مضیقه را به عهده ملت بگذارند.

ثروت خدادادی ملت و ذخیرهٔ نسل‌های آینده که سودش به ملت نمی‌رسد

اگر ما گفتیم این نفتها، این نفتهایی را که اینها دارند بیرون می‌دهند از این مملکت، اینها منفعتش به خود ملت نمی‌رسد، پس اعتصاب کنید نگذارید این نفتها برود، اگر ما گفتیم نفتها را نگذارید، یعنی تایید کردیم اعتصاب آنها را، خودشان اعتصاب کردند ما هم تایید کردیم، حالا هم تایید می‌کنیم، اگر ما شرکت نفت را و کارمندان نفت را تایید کردیم به اینکه این نفتی که ذخیره است برای نسلهای آتیه و ذخیره‌ای است و مالی است‌ برای این مملکت، برای حالش، برای آینده‌اش، نگذارید این بیخود از دست برود و هیچی دستتان نیاید- خوب چند سال می‌خواهید نفت ایران را بخورید و هیچی ندهید، بس نشده؟- اگر ما یک همچو حرفی بزنیم که مردم اعتصاب کنند، که شرکت نفت اعتصاب کند، کارمندان شرکت نفت اعتصاب کنند، به اعتصابشان ادامه بدهند که این ثروت خداداد ملت از دست ملت نرود و هیچی به جیبش نیاید، این یک حرف غیر منطقی است؟! چون به شما می‌رسد از این جهت دیگر حقوق بشر معنا ندارد؟! چون نفت به شماها می‌رسد و عوضش هم نمی‌دهید، به جای اینکه بدهید عوضش را در مملکت ما پایگاه درست می‌کنید در مقابل شوروی؛ اگر ما بگوییم این اعتصاب صحیح است، مقدس است این اعتصاب، واجب است این اعتصاب، این حرف …

محرومیت دولت‌های پشتیبان شاه از نفت ایران و بطلان قراردادها

من همزمان با راهپیمایی بزرگ شما در پیامی به سران دولتها اعلام نمودم که رفراندم‌ این دو روز برای هیچ کس ابهامی باقی نگذاشت که ملت شاه را نمی‌خواهد و عدم رسمیت او را با اکثریت قاطع قریب به اتفاق اعلام کرد؛ و به همین جهت اخطار نمودم که از این پس هر کس از سران دولتها از شاه پشتیبانی کند، از نفت ایران محروم، و قراردادهای ایران با آنان غیر رسمی اعلام می‌شود؛ و مادامی که سران این دولتهای پشتیبان شاه بر سر کارند، قطع نفت و بطلان قراردادها ادامه دارد. و بر ملتهاست که از دولت خود مواخذه کنند، و بر مجلس امریکا است که دولت کارتر را استیضاح نماید.

ندادن نفت به کشور پشتیبان شاه تا زمان بقای دولتش

- مساله این است که الآن که شاه غیر قانونی بودنش اعلام شد، اگر کسی از این به بعد از شاه پشتیبانی کند، ما دام که دولت وی سرِ کار هست، به مملکت او نفت داده نمی‌شود.

ندادن نفت به کشورهای پشتیبان شاه تا زمان بقای دولت‌هایشان

… بکنی از شاه که بر خلاف قانون در ایران سلطه پیدا کرده است و رفراندم دیروز و امروز ایران او را ساقط کرده- اگر تا حالا ساقط نبوده است. این خلاف مصلحت مملکت امریکاست برای اینکه اگر چنانچه تو پشتیبانی بکنی، مادامی که تو و دولت تو هست، نفت برای امریکا هیچ نیست. و همین طور این اعلام به سایر کشورهاست؛ چه کشور امریکا و چه انگلستان و چه شوروی و چه سایر ممالک که می‌خواهند از ایران نفت بخرند. ما حتی به طور فروش عادلانه هم به این ممالکی که پشتیبانی از امروز بکنند از شاه، نفت نخواهیم داد؛ یعنی، تا آن وقتی که دولتهای اینها سرِ کار است که شاه را پشتیبانی می‌کنند، تا آن وقت نخواهیم نفت به آنها داد. بله، ما با ملتهایشان دشمنی نداریم و دولتهایشان را اگر ملتها- مجلس- دولتهایشان را وادارند که پشتیبانی‌شان را از شاه قطع کنند و اعلام کنند که ما پشتیبان شاه نیستیم، ما نفت خواهیم داد. و اگر دولتها این کار را نکنند، تا آن دولت هست نفت برای این ملتها هم نیست. …

فروش نفت به هر مشتری و جلوگیری از زیاده‌روی‌های خلاف مصلحت ملت

- ما با تمام دولتها، در صورتی که دخالت در امور داخلی ما نکنند و برای ما احترام متقابل قائل باشند، با احترام رفتار می‌کنیم و نفت را هم هر کس مشتری است به او می‌فروشیم. ما از زیاده‌روی و غلط‌روی‌هایی که راجع به نفت بوده است و چیزهایی که خلاف مصلحت ملت بوده است، جلوگیری می‌کنیم، و الّا نفت را می‌فروشیم.

دادن نفت به آمریکا در برابر هیچ و ساختن پایگاه برای آمریکا

این را شما بدانید که اگر این چند سال دیگر باشد، نفت شما را که داد به امریکا، دارد می‌دهد به امریکا همین طوری، در مقابلش چه می‌گیرد؟ در مقابلش هیچ چیز! چیزی که به درد مملکت ما بخورد نمی‌گیرد بلکه چیزی است که مضر است به حال مملکت ما: پایگاه درست می‌کند برای امریکا! این مخزن را که از بین برد، مخازن دیگر را هم یکی بعد از دیگری به این و آن داده است. مراتع را به یک دسته‌ای داده، جنگلها را به یک دسته‌ای داده به اسم ملیت، آبها را خشک کرده است یک جاهایی، ماهیها را به دست کسی دیگر داده،[3] همه چیزی که داشتیم ما، ایشان تحویل …

نبستن چاه‌ها، حراج نکردن نفت و به‌کارگیری آن در اقتصاد کشور

- آنچه از هم اکنون می‌توان گفت این است که، ما چاههای نفت را نمی‌بندیم، و لکن چوب حراج هم بر آن نمی‌زنیم. ولی کسی هم نمی‌تواند بر ما تحمیل کند که استفاده کردن ما از نفت، فقط باید از طریق فروش آن به دیگران باشد. چرا ما نتوانیم به جای پول نفت، خود آن را در اقتصاد کشور جا بدهیم. و اما در مورد سطح تولید و یا قیمت آن و نیز در مورد قراردادهای بسته شده، دولت آینده که منتخب نمایندگان واقعی مردمند، باید تصمیم بگیرند.

ادامهٔ صادرات نفت و جلوگیری از زیاده‌روی‌ها با اختیار ملت بر درآمد آن

- خیر، ما صادرات نفت را متوقف نمی‌کنیم و نسل حاضر احتیاج به پول این نفت دارد. آنچه را که ما با آن مخالف هستیم و از آن جلوگیری می‌کنیم از تعدیاتی است که تا حال‌ به ما، چه از جانب نفت و درآمد آن، و چه از ناحیه سایر امور شده است. ما از این زیاده رویها جلوگیری می‌کنیم، و الّا نفت را می‌فروشیم و ارز می‌گیریم. اختیار نفت و درآمد حاصل از آن با خود ماست.

خیانت شاه در سپردن ذخایر نفتی نسل‌های آینده به آمریکا

اینکه می‌بینید هی فریاد می‌زنند از اینکه بودجه کم است، کسر آمد، نه این است که درآمد ایران کم است، درآمد ایران زیاد است لکن دستهایی در کار است که نمی‌گذارد تامین بشود. خورنده‌هایش زیادند! نفت الآن یک بودجه بسیار زیادی است و یکی از خیانتهایی که الآن شاه بر ملت ما می‌کند این است که این ذخیره‌ای که باید برای سالهای بسیار طولانی برای نسلهای آتیه محفوظ بماند و زندگی بکنند با همین ذخایر، این آدم می‌خواهد که در ظرف بیست سال، سی سال همه‌اش را به حلقوم امریکا بکند و در ازایش هم چیزی دریافت برای منفعت ملت نکند. اینکه کسر می‌آید بودجه، برای- یکی‌اش برای- همین معناست که این بودجه خورده می‌شود. شما ملاحظه می‌کنید که هجده میلیارد دلار پول نفت را اسلحه خریدند! هجده میلیارد دلار اینها اسلحه خریدند و باز هم می‌خرند؛ اگر مهلتشان بدهند باز هم خواهند خرید. و این اسلحه‌ها چی …

خروج نفت ایران به سود آمریکا در برابر خرید اسلحه

این نفتی که از ما دارد می‌رود، به هدر می‌رود؛ و دیگر این را همه کس می‌داند که این نفت زیادتر از آن اندازه‌ای که احتیاج خود مملکت است خارج می‌شود و می‌رود به جیب امریکا و سایر کسانی که می‌برند، و در مقابلش هم امریکا آنچه به ما می‌دهد عبارت از اسلحه است! به قول خودشان هجده بیلیون دلار اسلحه! این اسلحه‌هایی که ما اصلًا نمی‌توانیم استعمال کنیم و نمی‌فهمند در ایران که این چیست، باید چه جور کرد تا کار بکند؛ و حتماً باید مستشارهای امریکایی باشند تا بتوانند این کار را انجام بدهند. این اسلحه آمده است به ایران، نه …

لزوم نقش حساب‌شدهٔ نفت در اقتصاد و رشد واقعی نه کاذب

… یک سو کشورهای تولیدکننده نفت که پس از پایان این منابع عظیم، قدرت خرید خود را از دست می‌دهند، و از سویی سایر کشورها نیز ناچار خواهند شد بهای غیر قابل تحملی برای انرژی لازم بپردازند. بنا بر این مساله نفت، تنها مساله قیمت آن نیست، که هم اکنون غیر عادلانه است. مساله این است که باید به نفت نقش بایسته و حساب شده در اقتصاد کشورها و به طریق اولی‌ کشورهای نفت‌خیز داد، و به اقتصاد کشور قابلیت رشد واقعی بخشید، و نه رشد کاذب. ما سیاست نفتی خود را بر این اساس تنظیم خواهیم کرد. در این صورت است که می‌توانیم به عنوان طرف مساوی درباره قیمت نفت و فرآورده‌های آن و قیمت کالاهایی که می‌خریم، به آنچه عدل است عمل نماییم.

دادن بی‌حساب نفت به آمریکا در ازای اسلحه و ساختن پایگاه آمریکا

… بیفتد! اینها در اینجا می‌خواستند پایگاه درست کنند در مقابل شوروی. اگر همین طوری بگویند ما می‌خواهیم پایگاه درست کنیم، خوب صدایش در می‌آید؛ این هم- این قارداش[1] هم‌ صدایش در می‌آید می‌گوید من هم باید اینجا یک گوشه دیگر چه بکنم! اینها نمی‌خواهند این جور بشود. می‌گویند که ما نفت داریم می‌خریم و عوض داریم می‌دهیم. عوضْ چیست؟ عوضْ این است که اسلحه می‌دهیم و لیکن واقع مطلب پایگاه درست کردن برای امریکاست. و الآن ایران- خیلی از جاهای آن- این پایگاهها را دارد و مهیاست. خوب این را می‌گویند که یک کاری است که شده است و می‌شود لکن کار خوبی است انسان چنین انساندوست باشد! خوب، اگر این را هم خوب می‌دانند، این هم یک نفر پیدا بشود از دوستان شاه یا از رفقای امریکا که این …

رد انکار رژیم دربارهٔ دادن بی‌اندازهٔ نفت به آمریکا

… خوب بروند ببینند. [در] ایران پایگاهشان معلوم است: در کوهستان کجا، در کوهستان کجا، در کجا، این پایگاهها معلوم است همه. ساخته شده وزیر زمینیهایش همه درست و مجهز. می‌گویند نفت نمی‌دهیم ما به امریکا! انکار دارند این را! نه اینکه می‌گویند می‌دهیم و خوب است؛ می‌گویند ما نفت نمی‌دهیم به امریکا. خوب آن هم که همه عالم می‌دانند که شما دارید نفت می‌دهید. می‌گویند نفت را به اندازه می‌دهیم. آن هم همه می‌دانند که این نفتی که شما می‌دهید، و خودتان می‌گویید تا بیست سال دیگر یا بیست- سی سال دیگر تمام می‌شود، این برای این است که بی‌اندازه می‌دهید. امریکا نفت دارد؛ نه اینکه احتیاج به نفت دارد امریکا. امریکا چاههای نفت زیاد دارد و استخراج هم [نمی‌کند]؛ یعنی به این معنی که رسیده‌اند به چاهها و آنجاهایی هم که نفت زیر زمین دارند، آنها هم هست، چاهها را، سر آنها را بسته‌اند برای آتیه خودشان و از این هدیه …

دادن نفت در ازای اسلحه به‌جای دریافت ارز

… به امریکا، یا به اندازه داده‌ایم. خوب، شما از این پولی که دارید می‌گیرید و از این اسلحه‌ای که وارد کرده‌اید و از این بیلیونها اسلحه‌ای که وارد کردید، معلوم است که چقدر داده‌اید؛ و الآن هم معلوم است که چقدر دارید می‌دهید به امریکا و به سایر ممالک دیگر. می‌گویند بله، ما می‌دهیم- مدعی هستند که- ما می‌دهیم لکن ارز می‌گیریم! خوب، اینها یکی شان بنویسد که ما پول می‌گیریم از امریکا. همه شان قبول دارند به اینکه ما می‌دهیم و اسلحه می‌گیریم. خوب این اسلحه را قائلند به اینکه برای مملکت ما این همه اسلحه و این همه تجهیزات لازم است؟! و ما می‌خواهیم یک قدرتْ مثل شوروی پیدا بکنیم! یک قدرتی مثل امریکا پیدا بکنیم؟ این طوری است که ما لازم داریم این طور چیزها را و متخصص داریم نسبت به این طور مسائل و خود ما …

فروش عادلانهٔ نفت و صرف درآمد آن به صلاح ملت

- این هم یکی از تبلیغات شاه و طرفداران اوست. ما با برقراری حکومت اسلامی،نمی‌خواهیم نفت را زیر زمین نگه داریم. برای اداره کشور، ما احتیاج به پول نفت داریم. به هر کس که بخرد به طور عادلانه نفت را می‌فروشیم و درآمد حاصل از آن را آن طور که صلاح ملت باشد به کار می‌اندازیم. لکن به طرزی که شاه عمل می‌کند، که خیانت است، ما نمی‌خواهیم عمل کنیم.

فروش نفت بر پایهٔ مصالح ملت و حفظ استقلال کشور

- ما نفت خود را به امریکا و سایر مشتریان می‌فروشیم، اما نه به شکلی که اکنون عمل می‌شود و کاملًا به ضرر ملت است، بلکه بر اساس رعایت مصالح ملت خودمان و با حفظ استقلال کشور.

فروش نفت به اختیار ملت و صرف ارز آن در مصالح کشور پس از استقلال

- حکومت اسلامی و خواست ملت ما، برای همین است که نفوذ غرب و همه کشورها را در ایران از بین ببرد. وقتی یک ملت با تمام اقشار آن برای یک هدف قیام کردند، هیچ نفوذی نمی‌تواند خلاف آن را تحمیل کند. و اما قضیه نفت، ما بعد از اینکه استقلال خود را به دست آوردیم و نفت در اختیار ما قرار گرفت، می‌خواهیم بر حسب اختیار خودمان نفتمان به فروش رود و ارز گرفته و صرف مصالح کشور کنیم. ما از حیث فروش مضایقه‌ای نداریم، لیکن نه مثل فروشی که الان انجام می‌گیرد.