رفتن به محتوای اصلی

نفت

نام‌های دیگر: نفت و گاز، صنعت نفت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

منابع نفت و گاز ایران و جایگاه آن در اقتصاد و سیاست.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم در مقابل لانه جاسوسی— ۱۳۵۸/۰۹/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۶۶ پاراگراف)

افزایش چندبرابری عمر ذخایر نفت و گاز با کشفیات جدید

واقعیت سوم، ثروتهای طبیعی و انسانىِ چشمگیر است. حدود بیست و چند سال قبل از این گفته میشد که ذخیره‌ی نفت کشور در فلان تاریخ - یک مقطعی را مشخص میکردند - تمام خواهد شد؛ اما کشفیاتی که در زمینه‌ی ذخائر نفتی و گازی شده، این مدت را به حدود چهار پنج برابر گسترش و توسعه داده. در زمینه‌ی فلزات، در زمینه‌ی انرژی، در زمینه‌ی ذخائر گوناگونی که یک کشور برای اداره‌ی خودش به آنها احتیاج دارد، کشور غنی‌ای هستیم، کشور فوق‌العاده‌ای هستیم.

بی‌فایده بودن ذخایر نفت و گاز و منابع طبیعی بدون تولید

و دوم، تولید است. تولید، چه در عرصه‌ی صنعت، چه در عرصه‌ی کشاورزی، از اهمیت درجه‌ی اول برخوردار است. کشوری که تولید نداشته باشد، خواهی نخواهی وابسته است. اگر همه‌ی نفت و گاز دنیا هم زیر زمینهای ما و در چاه‌های ما ذخیره شده باشد، به دردمان نمیخورد؛ کمااینکه میبینید کشورهائی وجود دارند که از لحاظ ذخائر معدنی و طبیعی - چه ذخائر انرژی، چه ذخائر فلزهای بسیار ذیقیمت و کمیاب - در کمال ثروتمندی هستند؛ اما خودشان بر روی این زمینی که زیرش این همه گنج خفته است، زندگی نکبت‌بار و فلاکت‌باری دارند. باید تولید در کشور - بخصوص تولید دانش‌بنیان، متکی به دانش و مهارتهای علمی و تجربی - پیش برود؛ این به دست کارگر و کارفرماست. مدیریت آن هم با دولت است؛ بایستی سازماندهی کنند، کار کنند. این سیاستهای اصل 44 که ما چند سال پیش به دستگاه‌های دولتی و قانونگذاری ابلاغ …

احتمال کشف بهره‌های ارزشمندتر از نفت به جای سوزاندن آن

… که امروز بشر از آنها استفاده میکند، قابل بهره‌برداری باشد. از همین آب، از همین خاک، از همین مواد، از همین هوا، از همین موادی که در زیر زمین هست و از همین چیزهائی که در اختیار ماست و ما ارزش اینها را نمیدانیم، ای بسا بشر در آینده بهره‌های خیلی فراوانی ببرد. ما امروز نفت را میسوزانیم؛ ممکن است در آینده، بهره‌مندیهائی از نفت برای بشر به دست بیاید و به قدری ارزشمند بشود که هیچ عاقلی حاضر نباشد یک قطره‌ی نفت را بسوزاند؛ به جای آن از انرژیهای دیگر استفاده کنند. شما ببینید، امروز از زباله‌ی شما بازیافتِ مواد باارزش میکنند. خب، زباله زباله است؛ این یک مثال خیلی کوچک است. خیلی از چیزها هست که ممکن است از آنها استفاده بشود؛ به چه وسیله میشود آنها را فهمید؟ به چه وسیله میشود به راههای دَه توی طبیعت پی برد و راه برد و از …

مثال خرید ارزان نفت منطقه از سوی غربیان

… در ایران مخالفتی نداریم، بلکه خودمان برایشان نیروگاه میسازیم و خوراکش را هم میدهیم. از نظر ما این موضوع قابل قبول نیست؛ زیرا آن نیروگاهی که غربیها بخواهند برای ما بسازند و سوختش را هم بدهند، به درد ایران نمیخورد؛ آن به گروگان دادن ایران و ایرانی است! من یک وقت راجع به نفت گفتم اگر این نفتی که دست کشورهای این منطقه است، در دست اروپاییها بود و بنا بود آنها به شما مردم ایران و مردم سایر کشورهایی که امروز نفت تولید میکنند، بفروشند، برای هر استکانش جانِ شما را میگرفتند! حالا میلیونها بشکه را به قیمت ثمن‌بَخس میخرند و پولی که بابت آن میدهند، مثل ندادن است. اگر غربیها بخواهند سوختِ نیروگاه ما را بدهند، آن را به هزاران شرط میدهند: چرا فلان حرف را گفتید؟ نمیدهیم؛ چرا فلان حرف را نگفتید؟ نمیدهیم! جمهوری اسلامی زیر بار این حرفها نمیرود. ما سوختِ نیروگاه را خودمان تولید میکنیم، که از لحاظ مقرّرات بین‌المللی هم مجاز …

جایگاه ایران در شمار نخستین دارندگان ذخایر نفت و گاز

… جلوه دهند، این همه امکانات و توانمندیها و موجودی با ارزشی را که در این کشور بزرگ نهفته است، برای مردم بیان کنند. ما تقریباً یکصدم جمعیت دنیا را داریم؛ خاک ما هم تقریباً یکصدم سطح خشکیهای دنیاست؛ اما سهم ما از منابع طبیعی، بسیار بیشتر از معدّل سهم یکصدم ماست. در نفت، ذخایر ما برجسته است و در شمار چند کشور اوّل دنیا هستیم. دومین ذخیره غنی گاز در همه دنیا را ما داریم، که از سهم معدّل ما خیلی بیشتر است. دو درصد معادن آهن دنیا در کشور ماست، که دو برابر سهم ماست. معادن مس ما پنج درصدِ همه مس دنیاست؛ یعنی پنج برابر سهم ماست. معادن روی و سرب ما سه و نیم درصد است، که چند برابر سهم طبیعی ما در دنیاست. خیلی از کشورها اینها را ندارند. متخصّصین و مطّلعینِ این کار …

نفت و گاز منطقه، رگ حیات دنیای صنعتی کنونی

علّت واقعی این دشمنی این است که امروز قدرت استکباری امریکا با حرص روزافزونی در صدد توسعه قدرت و نفوذ خود است و همان‌طور که گفتیم منطقه خلیج فارس - به طور خاص - منطقه خاور میانه و تقریباً عمده مناطق اسلامی و به یک معنا همه مناطق اسلامی جزو مناطقی است که اگر قدرت استکباری امریکا توانست آنها را تحت نفوذ خود درآورد، از لحاظ نفت و گاز - که در واقع رگ حیات دنیای صنعتىِ کنونی است - و از لحاظ موقعیّت سیاسی و جغرافیایی، دیگر درد سری نخواهد داشت.

زیان ملت‌ها از نوسان قیمت به دلیل اختیار در دست دیگران

… در حالی که این طور نیست؛ این خطای در محاسبه است. قطع نفت به ضرر ملتها نیست؛ به سود آنهاست. همین الان شما میبینید در نوسانات قیمت نفت، چند صباح قیمت به بیست و چهار دلار، بیست و پنج دلار میرسد؛ اما بعد از چند روز به پانزده دلار، شانزده دلار کاهش پیدا میکند. از بالا رفتن و پایین آمدن قیمتها ملتها این همه ضرر میبینند؛ چون اختیار در دست دیگران است. با قطع یک ماهِ نفت، این قدرت تصمیم‌گیری در ملتهای اسلامی آشکار خواهد شد. ملتها و دولتهای اسلامی نشان میدهند که میتوانند علیه دیکتاتورىِ بین‌المللی و علیه خواستِ زورگویانی که فقط به سرنیزه متّکی هستند، اقدام کنند. باید این کار را بکنند؛ این اجتناب‌ناپذیر است.

ارزانی نفت و بیشتر بودن مالیات کشورهای واردکننده از سود صادرکنندگان

… بودند! هرکس مغز فعال و استعداد درخشانی بود، اگر میخواست کار کند، اگر در داخل کشور سرکوبش نمیکردند، مجبور بود برود بیرون کار کند؛ این‌جا نمیشد. کمپانیهای خارجی را بر بیشترین منابع اقتصادی کشور مسلط کردند و بیشترین ذخایر نفتی را به صورت رایگان از دست دادند. البته امروز هم قیمت نفت ارزان است. امروز هم پولی که تولید کنندگان نفت برای نفت میگیرند، حقیقتاً شاید بشود گفت یک دهم پولی است که باید بگیرند. من این را به شما عرض کنم، پولی که امروز دولتهای وارد کننده نفت به عنوان مالیات دریافت میکنند، بیشتر از سودی است که کشورهای صادر کننده نفت از پولِ فروش نفت به دست می‌آورند. امروز نیز همین‌طور است؛ اما آن روز با امروز قابل مقایسه نبود. سالهای متمادی - تا اوایل دهه پنجاه - قیمت هر بشکه نفت زیر یک دلار بود. بعد خودِ اروپاییها و امریکاییها برای این که بتوانند اجناس خودشان را به قیمت گران به اینها بفروشند، و چون اینها توان پولی …

افزوده شدن نفت مسلمانان بر ثروت کمپانی‌ها و دشمنان بیگانه

امروز ثروتهای طبیعی جهان اسلام بتاراج میرود، ذخیره‌ی فرهنگی و فکری گرانبهای آن در زیر حجابی از پوشالهای تبلیغاتی مهاجمان فرهنگی عمداً پنهان میماند، استعدادها و مغزهای جوان آن ربوده میشود، قوای آنان در منازعات نظامی و سیاسی نابود میگردد، بی مبالاتی و ولنگاری اخلاقی و اعتقادی، از راه مدرنترین ابزارهای ارتباطی، همچون گندابی به درون محیط زندگی و درس و ورزش جوانان آن نشت میکند، نفت آنان، روز بروز بر ثروت کمپانیها و خزانه‌ی مالیات گیرندگان بیگانه میافزاید و بجای صاحبان اصلی، دشمنان آنان را فربه میسازد، در قلب جهان اسلام و در گوشه و کنارهای آن - در آسیا و آفریقا و اروپا - تازیانه‌ی ظلم و خشم کافران بر پیکر میلیونها مسلمان فرود میآید و فلسطین و لبنان در آتش قساوت صهیونیستها میسوزد، .. و اینهمه درد و رنج، سیاستمداران و رجال دینی و روشنفکران امّت اسلامی را به چاره سازی برنمیانگیزد.

اثرگذاری دشمنان بر قیمت نفت و کاهش درآمد کشور

… است؛ یک عامل، عامل تبلیغی است. به وسیله عامل مالی، انسانها را میخرند. منظور من از عامل مالی این نیست که در اقتصاد کشورها دخالت میکنند. هیچ کشوری نمیتواند در اقتصاد کشور دیگر - اگر مردم آن کشور بیدار باشند - تأثیر بلندمدّت و تعیین‌کننده داشته باشد. البته بله؛ اخلالگری میکنند، خرابکاری میکنند، روی قیمت نفت اثر میگذارند، درآمد یک کشور را به نصف میرسانند؛ مثل این‌که الان در شرایط کنونی در کشور ما این کارها را کرده‌اند. این نکته را هم من در همین‌جا عرض کنم: بعضی کسان روی مسأله اقتصادی کنونی کشور، خیلی بزرگنمایی و جنجال میکنند. خبری نیست، مسأله‌ای نیست. مگر ما ملتی هستیم که مشکل اقتصادی ندیده باشیم؟ مگر ما کشوری هستیم که درآمد کمِ مالی و نفتی و غیره در گذشته بیست ساله‌مان …

تمدید شصت‌سالهٔ قرارداد نفت با رضاخان

… حساب نمیآمد - در تعیین وضع محمّدرضا، سرنوشت او و تصمیمی که بایستی میگرفت، مؤثّر بودند. به او مراجعه میکردند و میگفتند: باید این کار را بکنی، باید این حرکت را انجام ندهی. به او نظر میدادند و او هم از آنها میپذیرفت. در طول این پنجاه سال هم، همیشه همین‌طور بود. قرارداد نفت را به مدّت شصت سال، با رضاخان تمدید کردند. دولتهایی را به اسم، معیّن کردند، که فلانی باید در رأس حکومت و دولت باشد. ببینید در طول این پنجاه سال، چقدر به این ملت بزرگ بیاعتنایی و اهانت شده است!

مبادلهٔ نفت با محصولات صنعتی غرب در دوران پهلوی

… به چه قیمتی؟ به هر قیمتی خودش خواست؛ به قیمت تمام ثروت مادّی کشور خریدار. میگوید شما منابع زیرزمینیتان را به من بدهید تا من هم به شما محصولات صنعتیام را بدهم. این هم، تا حدودی چاره ندارد. همین کاری است که در زمان رژیم پهلوی انجام گرفت. در زمان پهلوی چه شد؟ در مقابل چه چیزی، محصولات صنعتی غرب را داخل این کشور کردند؟ در مقابل نفت. با نفت، سرمایه‌گذاری علمی نکردند که مقداری پول خرج کنند و لااقل اگر امروز محتاج بیگانگان هستند، فردا دیگر محتاج نباشند. این کار را نکردند. ایران، بیحساب و کتاب پول خود را به حساب غرب ریخت، تا غرب محصولاتش را - آن هم باز با گزینش و دلّال بازیهای خود - در …

خلع سلاح منطقهٔ نفت‌خیز به معنای بی‌دفاع شدن آن در برابر قدرت‌ها

البتّه خطا میکنند؛ به هدف نخواهند رسید؛ ملّتها از آنها قبول نمیکنند؛ هر شکلى که این خلع ‌سلاح مطرح بشود، قابل قبول ملّتها نیست. چه بگویند همه‌ى کشورهاى خاورمیانه ــ منطقه‌ى نفت‌خیز ــ سلاح نداشته باشند که معناى آن، این است که این نقطه‌ى ثروتمند، بکلّى تهى‌دست و مخلوع‌السّلاح بشود در مقابل قدرتمندها ــ روى اوپک اثر بگذارند، نفت را بالا ببرند، پایین بیاورند و کسى جرئت نکند یک قطره نفت را از آنها در وقتى که اراده میکنند منع بکند؛ اینکه اصلاً یک چیزى است که اگر بخواهند به آن عمل بکنند، هر واسطه و عاملى را بیاورند، بین آن و ملّتها فاصله انداخته‌اند و قبول نخواهد شد از طرف ملّتها؛ این سیاست، سیاست موفّقى نخواهد بود ــ و چه بخواهند همین چیزی که حقیقت امر است و نهایت کار است، یعنى محاصره و …

رسیدن برخی کشورها به سطح خوب بدون درآمد نفت با تکیه بر نیروی انسانی

… و ماهر را صادر میکنند. یعنى نه اینکه کشور خودشان سرریز شده و بی‌نیاز شده، نه، [بلکه] کشور آنها از جهات دیگر آماده‌ی قبول این همه متخصّص نیست؛ یعنى وضع اقتصادی‌شان جورى نیست که این همه متخصّص را بتوانند مصرف کنند؛ این است که به کشورهاى دیگر صادر میکنند. و همین نیروى انسانى است که آنها را علی‌رغم نداشتن درآمدهاى کلانى مثل نفت و امثاله ‌-که بحمدا‌لله‌ ما از آنها برخوردار هستیم- رسانده به سطوح خوب.

دیکتهٔ قدرت‌ها در مقدار، خریدار و قیمت فروش نفت ملت‌ها

… ما است! منافع ملّتها هرجور میشود، بشود؛ پایمال میشود، بشود؛ ناامن میشود، بشود. دنیا این دنیا است؛ قدرتها این‌جوری‌اند، وضع ابرقدرت‌ها و سلطه‌گران عالم و سرگردنه‌بگیرهاى بزرگ دنیا این‌جورى است. مگر اجازه میدهند یک ملّت، بدون اجازه و بدون رضایت آنها آب بخورد؟ [میگویند:] نفت بفروشید، [امّا] آن مقدارى که ما میگوییم، به کسى که ما میگوییم، به قیمتى که ما میگوییم! مس یا طلا یا الماس یا اورانیوم ‌-در کشورهایى که منابع آنها را دارند- استخراج کنید، به ‌قدرى که ما میگوییم! بفروشید، به قیمتى که ما میگوییم!