رفتن به محتوای اصلی

نظم و انضباط

نام‌های دیگر: نظم، نظم در کار، نظم سازمانی، نظم و وقت‌شناسی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

رعایت نظم و مقررات در کار، زندگی و نیروهای مسلح.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به ملت ایران (حفظ آرامش- همکاری با دولت موقت)— ۱۳۵۷/۱۱/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۱
۱۳۵۷۱۳۶۱

فقط سال ۱۳۵۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

این جوانها یک عقده‌هایی از سابق دارند. این عقده‌هایی که از سابق دارند اینها روی[1] آن عقده‌ها انگشت می‌گذارند و وسوسه می‌کنند. این عقده‌ها را دَم به آن می‌دهند. این عقده‌ها را باد به آن می‌زنند و از آن راه نظم را به هم می‌زنند. نظم به هم خورد، انسجام به هم می‌خورد. یک دسته می‌آیند در ارتش، این کار را می‌کنند، وامی‌دارند که نظم را به هم بزنند. نظم به هم زدن چیست؟ این است که پایین از بالا اطاعت نکنند. این طبقه پایین و سرباز از درجه‌دار، درجه‌دار از افسر، افسر از بالاتر اطاعت نکند. اطاعت که نکردند نظم از بین می‌رود. نظم که از بین رفت، انسجام نیست دیگر. انسجام وقتی نشد خودش پوسیده می‌شود. دیگر احتیاج نداریم که از خارج یکی بیاید. پوسیده، خودش پوسیده است. یک صدا یک جایی در آید، خود این می‌پوسد، تمام می‌شود. در ژاندارمری هم همین بساط را درست می‌کنند. در شهربانی هم همین بساط را درست می‌کنند. تو پاسدارها هم همین بساط را درست می‌کنند. یکوقت چشم باز می‌کنید می‌بینید که قوای انتظامی از آن حالی که باید همه هماهنگ باشند و منسجم باشند، از آن حال بیرون رفته است. خود ارتش خودش دارد خودش را می‌خورد. ژاندارمری هم همین طور و سایر قوا هم همین طور. اینها یک نقشه است آقا. اینها شما می‌بینید که یکوقتی این حرفها اصلًا نبود که یک، فرض کنید، درجه داری از یک افسر اطاعت نکند یا سرباز از بالا دستها. یکوقت این حرفها نبود. حالا پیدا شد. حالایی که شما زدید آن قوای چپاولگر را و از مملکتتان بیرون کردید و می‌خواهید یک مملکتی باشد مال خودتان. نظمش را خودتان بدهید. منافعش هم مال خود ملت باشد. حالا افتادند توی همه این دستگاهها و دارند خودشان را توی خودشان منحل می‌کنند. اگر یک قوای انتظامی که هر دسته‌ای یک مطلبی بخواهند بگویند، هر دسته‌ای یک مطلبی مقابل دسته دیگر، مخالف دسته دیگر، این دیگر محتاج به این نیست که یک کسی یک تفنگی طرف آنها بکشد، این خودش، خودش را می‌خورد. آنها نشستند سیگارشان را می‌کشند و شما تو سر هم می‌زنید تا خودتان را از بین ببرید. وقتی بنا شد که پایین از بالا اطاعت‌ نکند معنای آن این است که نظمی تو کار نیست. وقتی بنا شد که متفرقات باشید، هر کسی یک رایی برای خودش داشته باشد- زائد معنای آن این است که، نظم تو کار نیست. انسجام تو کار نیست. انسجام تو کار نباشد تمام می‌شود. خودش تمام می‌شود. این سرایت می‌کند به خارج و در بین ملت هم همین مسائل هست.

شاهدها (۱۰ پاراگراف)

لزوم رعایت نظم کارگران و کارمندان برای عمل به وظایف اسلامی و ملی

یک مطلب مهمی که باید کارگران کارخانه‌ها، کارگران معادن، و همه کارگران در هرجا که هستند، و کارمندان در هر جای کشور هستند، توجه به آن بکنند این است که نظم را در هر جا که هست مراعات کنند. اگر در یک کارخانه‌ای، در یک معدنی، در یک اداره‌ای بنا باشد که با بی‌نظمی بخواهند انجام عمل کنند، این بی‌نظمی موجب این می‌شود که آنها نتوانند به وظایف اسلامی خودشان، به وظایف ملی خودشان عمل کنند، پس لازم است که همه کارگرها و کارمندان به یک نظم خاصی و با گوش کردن به آنهایی که در راس هستند عمل کنند، که به نتیجه مطلوب- ان شاء الله- برسند.

وظیفهٔ برقراری نظم در ارگان‌ها؛ نظام بی‌نظم آشفتگی ناکارآمد است

من برای بار چندم است که به این قوای مسلح سفارش می‌کنم، به اینکه نظم در بین هر ارگانی که هست باید برقرار باشد و وظیفه دارند که با نظم باشند. اگر نظام با نظم نباشد، این نظام نیست، این آشفتگی است و این نمی‌تواند هیچ کاری انجام بدهد. پاسدارها باید با نظم باشند، پایینترها از بالاترها اطاعت کنند. ارتش باید با نظام باشد؛ مراتب را حفظ بکند و باید همه با هم هماهنگ باشند، برادر باشند. هر دسته‌ای برای خودش علی حده، نکشد به طرف خودش. همه با هم روابط داشته باشند؛ سرانشان با هم روابط داشته باشند، …

حفظ نظم به‌عنوان واجب الهی در همهٔ امور و در قوهٔ قضاییه

البته باید همه امور بر نظام و نظم باشد. وقتی که پایه امور بر نظم بنا شده باشد- و حفظ نظم از واجبات الهی است- باید در قوّه قضایی هم این نظم محفوظ باشد؛ یعنی، این طور نباشد که قاضی یک روز بخواهد بیاید، یک روز هم دلش بخواهد نیاید. این یک؛ یا باید در استخدام، استخدام الله برآید و وظیفه شرعی- الهی خودش بداند که باید روی موازینی که هست، ساعاتی که تعیین شده است برای کار، کار بکند و اگر نخواهد هم این کلمه «استخدام» …

لزوم حفظ نظم از سوی قضات و فاسد شدن کار بدون آن

آقایان هم، که از همه قشرها از حیث کار اهمیتشان بیشتر است، باید این نظام را حفظ بکنند و همین طوری که در سایر جاها یک نظامی هست، و بدون نظم یک امری تحقق پیدا نمی‌کند- یعنی، فاسد می‌شود- باید نظام را حفظ بکنند و هر چیزی را که تقبّل کردند، با نظم و با ترتیب، آن را اجرا بکنند و عمل بکنند.

نیاز مبرم کشور به خدمت و نظم پس از انقلاب

ان شاء الله موفق و مویّد باشید و همه ما موفق باشیم به اینکه خدمت بکنیم. مملکت ما احتیاج مبرم به خدمت دارد. احتیاج مبرم به نظام دارد. بعد از انقلاب است، انقلاب البته یک مسائلی در آن هست، لکن بعد از اینکه همه ارکان تمام شد با کمک هم، همه با کمک هم ان شاء الله، این بار را به منزل برسانیم. این طور نباشد که در خارج به ما بگویند که اینها هرج و مرج هست در ایران و در ایران دیگر نمی‌شود [زندگی کرد] و چه؛ این حرفهایی که می‌زنند. لا اقل، بهانه‌ای ما دست آنها ندهیم.

لزوم حفظ نظم به دست سربازان، پاسداران و پاسبانان

در عین حالی که از همه شما تشکر می‌کنم، لکن به شما تذکر می‌دهم که نظم را حفظ کنید؛ سربازها حفظ کنند، پاسدارها حفظ کنند، پاسبانها حفظ بکنند. اگر نظم حفظ نشود ممکن است مملکت ما خدای نخواسته آسیب ببیند. و من امیدوارم که دیگر آسیبی برای این مملکت واقع نشود؛ برای اینکه ما برای خدا می‌خواهیم انجام وظیفه کنیم، و خدا را همه در نظر داشته باشید، او حاضر است، ناظر است، اعمالتان را می‌بیند. و شما تنبه پیدا کنید از آنهایی که در این مملکت آن قدرتها را به خرج دادند و آن …

لزوم نظم در قوای مسلح برای جلوگیری از تزلزل کشور

و از مهمات این است که نظم در کار باشد؛ یعنی، اگر نظام نباشد در کار و امور تحت یک نظامی انجام نگیرد این تزلزل ایجاد می‌کند. اگر بنا باشد که فرض کنید که سپاه پاسداران اطاعت نکنند از رئیسشان، همه اینها اطاعت نکنند از آن فرمانده کل، در ژاندارمری همین طور، در آنجا همین طور و خودشان بخواهند هر کدامی یک راهی بروند، این اسباب این می‌شود که یک قوای مسلح متزلزل بشود و با تزلزل قوای مسلح، مملکت متزلزل است. بنا بر این، یکی از مهمات این است که نظم را حفظ بکنند؛ یعنی، بشناسند آن که رئیس فوج است، آن که رئیس لشکر است، آن که رئیس پاسداران است؛ این را همه به نام اسلام بشناسندش به اینکه لازم است اطاعت از او بکنند. حالا مثل زمان طاغوت نیست که اگر خواستم اطاعت می‌کنم، …

واجب بودن انضباط در ارتش چنان‌که در صدر اسلام بوده است

انضباط در ارتش، یک واجب است، در صدر اسلام هم همین طور بوده است، منتها فرمانده باید کاملًا رفتار انسانی و اسلامی داشته باشد و پرسنل هم از چنین فرماندهی اطاعت کند.

لزوم برقراری نظم در اسلام

… و مو به مو عمل کنند و بر خلاف مقررات عمل نکنند. این یک مطلب اسلامی است. حکومت حالا مثل حکومت زمان شاه مخلوع نیست که اگر تخلف بکنید، این جزء فضایل شما می‌شود. حالا اگر تخلف از احکام حکومت اسلامی بکنید، این جزء رذایل است، این رذیله است، این پیش خدا صحیح نیست. در اسلام باید نظم مقرر باشد.

انضباط قوای مسلح شرط روی پای خود ایستادن کشور

… اگر یک پاسداری یا پاسدارانی رفتند در یک جایی و بدون در دست داشتن حکم- مثلًا- دادگاهها بروند خودشان خودسر، زمینی بگیرند، باغی بگیرند، مالی تصرف کنند، اشخاصی را- عرض بکنم- بازداشت بکنند، این باید ازشان بازخواست بشود و خواسته بشوند آنها و تادیب بشوند آنها. بنا بر این، اگر بخواهند مملکت ایران یک مملکتی باشد که بتواند روی پای خودش راه برود، و بتواند ان شاء الله آتیه خودش را به طور شایسته انجام بدهد و اصلاح بکند، اول باید این قوای مسلح تحت نظم بیایند و تحت انضباط بیایند. چه آنهایی که در سپاه پاسداران واردند و چه آنهایی که در سایر قوای [نظامی‌]، اینها باید تحت نظام بیایند، تحت انتظام بیایند، و شرعیت خودشان را حفظ بکنند و اسلامیت خودشان را حفظ بکنند تا ان شاء الله کارها انجام بگیرد. و باز هم تکرار می‌کنم این را که همکاری قوای انتظامیه، از واجبات شرعیه است و مفترق‌ شدنشان خلاف شرع است؛ یعنی، هر کسی علی‌ حدّه بخواهد چه بکند، ممکن است که البته نظر مختلف یکوقتی باشد، اما باید بنشینند، روسایشان بنشینند با آن اشخاصی هم که من نماینده دارم در …